ЩIалэгъуэ

Балэгъы Лианэ Къулъкъужын къуажэм щыщщ. Къэбэрдей-Балъкъэр къэрал университетым медицинэмкIэ и къудамэм «Лечебное дело» IэщIагъэр щызригъэгъуэтащ, ординатурэмрэ аспирантурэмрэ зэрыцIалэ узыфэхэр щиджащ. 2020 гъэм Къэбэрдей-Балъкъэрым и Iэтащхьэм ЩIэныгъэхэмрэ инновацэхэмкIэ и саугъэтыр зыхуагъэфэщахэм ящыщщ Лианэ. Мы зэманым Лианэ зэрыцIалэ узыфэхэмкIэ кафедрэм и студентхэм ядолажьэ. И кандидат лэжьыгъэр Москва щыпхигъэкIащ.

ХьэтIохъущыкъуей жылэм дэт курыт школ №3-м щекIуэкIащ щIыналъэхэм зэIэпах, ныбжьыщIэхэр хэкупсагъэм хуэзыгъасэ «Фэеплъ эстафетэ» Iуэхугъуэр. Абы Георгиевскэ лентIыр - Дзэ щIыхьым и дамыгъэр – щаубгъуащ. ХьэтIохъущыкъуейдэсхэм япэ ар щыIащ Iуащхьэмахуэ районым.

ЩэкIым и кIыхьагъыр метр 81-рэ мэхъу, ар Хэку зауэшхуэр зэриухрэ дэкIа илъэс бжыгъэм и дамыгъэщ.

КъБКъУ-м и Медицинэ колледжыр, ХъыбарегъащIэ технологиехэмрэ экономикэмкIэ колледжыр, ДизайнымкIэ колледжыр къэзыухахэм IэщIагъэлIхэр щаIущIащ «Альтаир» студент центрым. НыбжьыщIэхэм гурагъэIуащ «Госуслуги» порталымкIэ дэфтэрхэр щIэплъхьэ зэрыхъур, IэщIагъэ щызрагъэгъуэт курыт еджапIэхэр къэзыухахэр университетым къызэращтэ хабзэхэм халъхьа зэхъуэкIыныгъэхэр.

Мы тхыгъэм ипэ къихуэу сытетхыхьат Адыгэ Республикэм хыхьэ Еджэрыкъуей къуажэм, лъакъуэрыгъажэм сытесу, пщэдджыжьым жьыуэ сыкъыдэшэсыкIыу, а жылэр зыбгъэдэт Лабэ псышхуэм сыбгъурыту, къуршхэр здэщыIэ лъэныкъуэмкIэ зэрыдэзгъэзеяуэ щытам.

  Псы ежэхыр си гъуазэт      

АдэкIэ къыспэщылъ гъуэгуанэр Лабэ и псыхъуащхьэхэмкIэ адыгэхэм ейуэ нэхъ къыщызэтена Хуэдз адыгэ жылэм сынэсыныр арат.

Къэбэрдей-Балъкъэр къэрал университетым ЭлектроникэмкIэ, робототехникэмрэ акъыл IэрыщIымкIэ и институтым щекIуэкIащ «IэнатIэм и махуэ». Iуэхур зытеухуар щIыналъэм хъыбарегъащIэ технологиехэм епха и  IэнатIэхэм щылэжьэнухэр зэрахуримыкъурщ.
Абы къеблэгъащ еджапIэ нэхъыщхьэм и индустриальнэ партнер нэхъыщхьэхэм я лIыкIуэхэр, щIыналъэ компание инхэм я унафэщIхэр, нэгъуэщIхэри. Ахэр студентхэм яхутепсэлъыхьащ я зэгухьэныгъэхэм зэрыщылажьэм хэлъ щхьэхуэныгъэхэм теухуа хъыбархэмкIэ икIи я IуэхущIапIэхэм щыIэ лэжьыгъэхэм я гугъу ящIащ.

Лъэпкъхэм я зэкъуэтыныгъэ нэсыр къыщежьэ щIыпIэхэм ящыщщ Къэбэрдей-Балъкъэр къэрал университетыр. Сыт щхьэкIэ жыпIэмэ, абы щызэдоджэ, щызэныбжьэгъущ, щызэкъуэтщ Балъкъэр Ипщэм къыщыщIэдзауэ Суданым нэс, Кабулым къыщыщIэдзауэ Хабаровск нэс щыщ щIалэгъуалэр.
Студентхэм фIыуэ къагуроIуэ укъызыхэкIа лъэпкъым и анэдэлъхубзэмрэ щэнхабзэмрэ фIыуэ пщIэныр адрей лъэпкъхэм я хъугъуэфIыгъуэхэр уэри къыбгурыIуэнымкIэ сэбэп зэрыхъур, лъэпкъ зэмылIэужьыгъуэхэм я хабзэхэр псоми я зэхуэдэ лъапIэныгъэу зэрыщытыр. Апхуэдэ гупсысэхэмкIэ къыддэгуэшащ университетым и студентхэр: 

ЦIырэ-цIырэхэр

ЦIырэ-цIырэхэм шэдхэмрэ гуэлхэмрэ я Iэхэлъахэхэр хэщIапIэ ящIауэ щытащ иджыри илъэс мелуан 350-рэ япэкIэ. Гъудэ-бадзэр лIэужьыгъуэ минищу зэщхьэщокI, дунейм и сыт хуэдэ щIыпIи щопсэу.

Лъэпкъ библиотекэм и щIыбагъым къыдэт жыг хадэм щызолъагъу мыпхуэдэу: къуаргъхэм жыгым къыпыщэща шыкIуртIымхэр пэкIэ къащтэри яжьэдэлъу заIэт, лъагэу долъэтейри, шыкIуртIымыр кърадзых, щIым хьэлъэу техуа иужьи, ар зэгуоуд. Асыхьэту, къуаргъыр къридзыхыу зэгуиудам къыбгъэдолъэтэжри, зи купщIэр хуит хуэхъуар ешх… Къуаргъхэм ящIэ шыкIуртIымыр, дэр лъагэу пIэтрэ къебдзыхмэ, асфальтым техуа нэужь зэрызэгуэудынур…

Къуаргъыр зэрыгубзыгъэр, куэдрэ зэрыпсэур жаIэу зэхыбох. АтIэ сыту пIэрэ ар бзууэ щыIэм нэхърэ нэхъ акъылыфIэу щIабжыр?

КъБКъУ-м и Медицинэ академием и лэжьакIуэ, Общэ хирургиемкIэ кафедрэм и доцент, медицинэ щIэныгъэхэмкIэ кандидат, дохутыр-хирург-реабилитолог ДыщэкI (Гъуэтыж) ФатIимэт Санкт-Петербург щIэныгъэфI щызригъэгъуэтри, щалъхуа республикэм къигъэзэжащ, адэкIэ и щIэныгъэм щыхигъэхъуэну, и Iэзагъым зыщригъэужьыну, нэхъыщхьэращи, и лъахэгъухэм ядэIэпыкъуну. 

«ЩIыналъэхэр щIалэгъуалэм папщIэ» президент программэр илъэсищым щIигъуауэ къэралым щрегъэкIуэкI ЩIалэгъуалэм я IуэхухэмкIэ Федеральнэ агентствэм. Ар хохьэ Урысей Федерацэм и Президент Путин Владимир и унафэкIэ яутIыпща «ЩIалэгъуалэмрэ сабийхэмрэ» лъэпкъ проектым.

Зи гугъу тщIы программэр зэрагъэзэщIа илъэси 3-м къриубыдэу щIыналъэ 74-рэ щытекIуащ зэпеуэм, щIалэгъуалэ центру 156-рэ яухуащ япэ илъэсхэм, 2025 гъэм и закъуэ центри 104-рэ къагъэщIэрэщIащ. Мы гъэм иджыри щIалэгъуалэ центр 94-рэ къызэрагъэпэщыну я мурадщ.