Спорт

(Къэбэрдей-Балъкъэрым и регбим и тхыдэм щыщ Iыхьэхэр)

1970 гъэм и гъэмахуэм Налшык и «Спартак» командэр утыку къыщихьащ Совет Союзым регбиймкIэ и чемпионатым. Ар гуимыхуж лъэхъэнэт.

Къэбэрдей-Балъкъэрым и регбистхэм я дежкIэ 1970 гъэр хьэлэмэту икIи гугъуу щытащ. Илъэс етIуанэ хъуауэ утыкушхуэм ит ди командэр фIыуэ къацIыхуат икIи дэтхэнэри ерыщу къыпэщIэтт.

ГугъэфIхэр дагъэщIу «Спартак-Налшыкым» и футболистхэм кърахьэлIащ щэкIуэгъуэ мазэм ирагъэкIуэкIа зэIущIэхэр. Абыхэм я хьэрхуэрэгъухэм къащыпимыкIуэта дэнэ къэна я гъуэм зы топи къыдрагъэгъэкIакъым, езыхэр плIэнейрэ къыщыхэжаныкIащ.

Тбилиси и «Динамо»-мрэ «Гантиади»-мрэ Къэбэрдей-Балъкъэр къэрал университетым и студентхэр Налшыкрэ Нарткъалэрэ зэрыщыдэджэгуа щIыкIэр зылъэгъуа е и хъыбар зэхэзыхыжа щIалэгъуалэр регбим ди щIыпIэм псынщIэу щыдихьэхащ. Ди командэм и къызэгъэпэщакIуэ икIи и тренер Лобжанидзе Александр иджы зыхэплъэни къызыхихыни и куэдт.

БлэкIа лIэщIыгъуэм и 60 - 70 гъэхэм Къэбэрдей-Балъкъэрым хуабжьу зыщиужьащ иджыри къэс куэдым ямыщIэу щыта регби спорт лIэужьыгъуэм. Уеблэмэ Налшык и «Спартак» (иужькIэ «Университет») командэр Урысей Федерацэм и чемпион тIэунейрэ хъуащ, Совет Союзым и гуп нэхъыщхьэм ехъулIэныгъэхэр щиIэу щыджэгуащ.

Футболистхэм зыхэт командэхэр щахъуэжыну хуит иужь лъэхъэнэм Мэзкуу и «Спартак»-м и щIалэ зыбжанэ бэджэнду зэбгритыкIащ. Абы и тренер нэхъыщхьэ Тедескэ Доменикэ зыхуэмейхэм яхэхуащ ди лъахэгъу Мырзэ Резуани. Арати, 2020-202I гъэхэм я зэхьэзэхуэр иухыхукIэ ар къыщыхутащ Урысей Федерацэм футболымкIэ и премьер-лигэм хыхьагъащIэ «Химки» командэм. Резуан апхуэдизу гупыщIэм фIыуэ хэзэгъащи, иригъэкIуэкIа пэщIэдзэ зэIущIиплIым я хьэрхуэрэгъухэм топищ щахудигъэкIащ, тIум «Химки»-м текIуэныгъэхэр къахуригъэхьу.

2012 гъэм премьер-лигэм къыхагъэкIа иужькIэ абы игъэзэжыну иджыри илъэситIкIэ «Спартак-Налшыкыр» ныкъуэкъуащ икIи и хъуэпсапIэм пэгъунэгъу дыдэ хъуат. АрщхьэкIэ къахузэпищакъым. 

Иджыблагъэ Наро-Фоминск щекIуэкIа Урысей Федерацэм бэнэкIэ хуитымкIэ и чемпионатым домбеякъ медалыр къыщихьащ килограмм 92-м нэс зи хьэлъагъхэм я зэпеуэм хэта Урыш Анзор. Апхуэдэ щIыкIэкIэ ар епщыкIущанэу зэкIэлъхьэужьу (2008 - 2020 гъэхэм) къэралым и бэнакIуэ нэхъыфIищым яхэхуащ. Апхуэдэ иджыри къэс зыхузэфIэкIар Гацалов Хьэжмурат и закъуэщ (2001 - 2013 гъэхэм). Абы щыгъуэми осетин щIалэм дыдейр нэгъуэщI IуэхугъуэкIэ йофIэкI: ар быниблым я адэщ, Хьэжмурат иIэр зыкIэ нэхъ мащIэщ.

ИригъэкIуэкIа джэгугъуищми щытекIуэу, мы гъэм и фокIадэр хуабжьу зыхуэугъурла «Спартак-Налшыкым» жэпуэгъуэми и ехъулIэныгъэхэм къыщыпищэну дыщIэхъуэпсырт. Ар къызэрехъулIа щIыкIэм дыкъытеувыIэнщ, блэкIа мазэм зыхэта зэIущIэхэр дигу къэдгъэкIыжурэ.

Къэбэрдей-Балъкъэрым и командэ нэхъыщхьэр Урысей Федерацэм футболымкIэ и премьер-лигэм щыхэта 2006 - 2012 гъэхэм абы и гъуэр яхъумащ ди къэралым щыщхэм къищынэмыщIауэ, Сербиеми Финляндиеми къикIахэм. Абыхэми «Спартак-Налшыкым» и тхыдэм лъэужь дахэ къыщагъэнащ. АрщхьэкIэ налшыкдэсхэр Урысей Федерацэм и футбол гуп нэхъ лъэщ дыдэм хэзышари, япэ лъэбакъуэхэр абы щезыгъэчари ди республикэм къыщалъхуа икIи зыщызыгъэса гъуащхьэтетхэрщ.