Спорт

Къэбэрдей-Балъкъэр къэрал университетым къыщызэрагъэпэща Налшык и «Спартак» регби командэр 1975 гъэм Урысей Федерацэм и чемпион япэу хъуащ. А илъэс дыдэм и кIэухым ди щIалэхэм хуитыныгъэ къахьащ гъэ къакIуэм Совет Союзым и гуп нэхъыщхьэм щыджэгуну.

КъалэкIыхьыр (Прохладнэ) лъагапIэм щхьэпрылъ спортсмен Iэзэхэр щагъэхьэзыр щIыпIэ телъыджэщ. Абы и щыхьэтщ а къалэм къыщалъхуа икIи зыщызыгъэса Ласицкене (Кучинэ) Мариерэ Акименкэ Михаилрэ я ехъулIэныгъэхэр.

Илъэс блэкIам и кIэух дыдэм, дыгъэгъазэм и 30-м, Урысей Футбол Зэгухьэныгъэм Мэзкуу щригъэкIуэкIа зэIущIэм хъыбар гуапэ къытхуихьащ. Къэралым и цIыхубз командэ къыхэхам и тренер нэхъыщхьэу ягъэуващ ди лъахэгъу, «Спартак-Налшыкым» щыджэгуа икIи и тренер нэхъыщхьэу щыта Красножан Юрэ.

«Спартак-Налшык» профессионал футбол клубым и КIэлъыплъакIуэ советырэ Къэбэрдей-Балъкъэрым СпортымкIэ и министерствэмрэ зэгъусэу къызэрагъэпэща зэIущIэ зэхэтащ 2021 гъэр къихьэным махуэ зытIущ фIэкIа къэмынэжауэ. 

Илъэс тIощIырыпщI и пэкIэ сыщылажьэ «Ленин гъуэгу» (иджы «Адыгэ псалъэ») газетым, пасэу дызэрызэгурыIуам тету, ныщIыхьащ щхьэц баринэ Iув зытет щIалэ къуэгъу щхьэпэлъагэ. И зыIыгъыкIэ къудейм къигъэлъагъуэрт къытхуеблэгъам къару къызэрымыкIуэ зэрыбгъэдэлъыр, ауэ и щэныфIагъымрэ Iэсагъэмрэ абы шэч къытраугъэхьэжырт. Зэрыпсалъэри Iэдэб дыдэут.

Ди республикэм регбим щыдихьэххэм 1972 гъэм хьэлэмэт куэд къапэплъэрт. Абыхэм ящыщ зыт дяпэкIэ зэхьэзэхуэхэр зы щIыпIэм зэрыщемыкIуэкIынур, атIэ зыр адрейм и деж кIуэурэ зэпеуэм хэт командэхэр щхьэж и къалэм зэрыщызэIущIэнур. Апхуэдэ щIыкIэкIэ регбир нэхъыбэм ялъагъунут икIи куэд драгъэхьэхыфынут.

Футбол

Гъэ къызэднэкIым Къэбэрдей-Балъкъэрым и футболист нэхъыфIыр игъэбелджылын папщIэ «Советская молодёжь» газетым спортым тетхыхь журналистхэм я деж ИлъэсыщIэм и пэ къихуэу щIэупщIэныгъэхэр щрегъэкIуэкI. Илъэс тIощIрэ хырэ хъуауэ зэкIэлъхьэужьу а Iуэхугъуэр щыIэщ.

Зы махуэ гуэрым, жэпуэгъуэ мазэм и кIэуххэм, си деж телефонкIэ къэпсэлъащ филологие щIэ­ныгъэхэм я доктор, академик, Адыгеймрэ Къэ­бэрдей-Балъкъэрымрэ щIэныгъэмкIэ щIыхь зиIэ я лэжьакIуэ ХьэкIуащэ Андрей. «Си лIыжьыщхьэ (дыгъэгъазэм и 27-м и ныбжьыр илъэс 91-рэ ирикъуащи, Тхьэм куэдрэ узыншэу ди япэ иригъэт!) Iэпщэрызауэм сыдихьэхыу соплъ, - къригъэжьащ абы. – Нобэ телевизорымкIэ къигъэ­лъагъуа Токов Анатолий сызэрыIуплъэу адыгэфэ есплъащ, ауэ репортажым апхуэдэ лъэпкъ къыхэщакъыми, зищIысыр къыпхуэщIэфын?»

БлэкIа илъэсыр хуабжьу зэрыхьэлъам шэч хэлъкъым. Дуней псор зэхэзыгъэлъэдэжа коронавирус уз зэрыцIалэм и зэранкIэ гъащIэр къызэтеувыIа, зыр адрейм щыщтэ хъуа хуэдэт. Дауи, пIалъэ кIыхькIэ зэпагъэун хуей хъуащ спорт зэхьэзэхуэхэри, Японием и къалащхьэ Токио бадзэуэгъуэм (июлым) и 24-м къыщызэIуахын хуея XXXII Гъэмахуэ Олимп Джэгухэри хэту, икIи чемпионыгъэ куэдым ди щIалэхэмрэ хъыджэбзхэмрэ хэкIыжащ. Апхуэдэу щыт пэтми, 2020 гъэм дэрэжэгъуэ къыдэзыта лъэхъэнэхэри иIащ. Ди жагъуэ зэрыхъущи, хэщIыныгъэ инхэри дгъуэтащ.

Урысей Федерацэм футболымкIэ и етIуанэ дивизионым м Япэ гупым 2020-2021 гъэхэм щекIуэкI зэхьэзэхуэм и пэщIэдзэ Iыхьэр «Спартак-Налшыкым» ебланэ увыпIэм щыту иухащ. Абы щыджэгухэмрэ тренерхэмрэ иджыпсту загъэпсэху. Ахэр мыгувэу къызэхуэсыжынурэ зэпеуэм и кIэух Iыхьэм зыхуэгъэхьэзырын щIадзэнущ. Ди командэр гъэ къызэднэкIым и къалэнхэр зэрыпэлъэщамрэ адэкIэ и мурадхэмрэ нобэ къытхутопсэлъыхь «Спартак-Налшык» футбол клубым и унафэщI Мэшыкъуэ Аслъэн.