Нобэрэ пщэдейрэ

Жэпуэгъуэм и 11, махуэку

  • Хъыджэбз цIыкIухэм я дунейпсо махуэщ
  • Башкортостан Республикэм и къэралыгъуэм и махуэщ
  • Абхъазым IэщэкIэ зэщIэузэда я къарухэм я махуэщ
  • 1138 гъэм Алеппэ щIыр щы­хъеящ. АпхуэдизкIэ лъэщу щIыр иутхыпщIати, ар цIыхухэм ялъэгъуа къэхъукъащIэ нэхъ шынагъуэ дыдэхэм хабжащ. Абы щыгъуэ цIыху мин 230-м щIигъу хэкIуэдауэ щытащ.
  • 1552 гъэм Грозный Иван и дзэхэм Къэзан къалэр къащтащ, апхуэдэ щIыкIэкIи Къэзан хъаныгъуэр Урысейм хагъэ­хьащ.
  • 1653 гъэм Москва унафэ къыщащтащ Украинэр Урысей пащ­тыхьыгъуэм хэгъэхьэным теухуауэ.
  • 1783 гъэм Екатеринэ ЕтIуа­нэм и унафэкIэ Урысейм щIэ­ныгъэхэмкIэ и академиер къы­зэрагъэпэщащ. Абы и президенту ягъэуват Дашковэ Екатеринэ. 
  • 1881 гъэм США-м щыщ Хьюстон Дэвид сурэттехым иралъхьэ плёнкэр къызэригупсысам щыхьэт техъуэ патент иратащ.
  • 1887 гъэм Америкэм и Штат Зэгуэтхэм щыщ къэхутакIуэ Эдисон Томас хэ­хыныгъэхэм Iэуэ щаIэтар къы­зэрабж, электрокъарукIэ лажьэ аппарат ­къигупсысащ.
  • 1941 гъэм Къэбэрдей-Балъкъэр тхылъ тедзапIэм къыдигъэкIащ республикэм и уса­кIуэхэм я IэдакъэщIэкIхэр зэ­рыт «Iэщэр къафщтэ» тхылъыр.
  • 1961 гъэм Семипалатинск полигоным и щIы щIагъым япэу щагъэунэхуащ абы къыщагъэуа ядернэ бомбэм и къарур.
  • Нэмыцэ щIэныгъэлI, зыплъы­хьакIуэ, бзэ куэд зыщIэу щыта, адыгэхэм я псэукIэм мызэ-мытIэу тетхыхьа Клапрот ­Юлиус къызэралъхурэ илъэс 235-рэ ирокъу.
  • Полицэм и генерал-майор, КъБР-м щIыхь зиIэ и юрист Кумыщ Мухьэрбий и ныбжьыр илъэс 62-рэ ирокъу.
  • Къэбэрдей-Балъкъэрым и Муслъымэнхэм я дин Iуэху­щIапIэм и унафэщIу 2004 - 2010 гъэхэм лэжьа ПщыхьэщIэ Iэнас къызэралъхурэ илъэс 51-рэ ирокъу.

Дунейм и щытыкIэнур
«pogoda.yandex.ru» сайтым зэритымкIэ, Налшык пшэр техьэ-текIыу щыщытынущ. Хуа­бэр махуэм градус 13 - 16, жэ­щым градуси 9 - 12 щыхъунущ.

Жэпуэгъуэм и 12, мэрем

  • Къупщхьэ узым ебэныным и дунейпсо махуэщ
  • Испаныбзэм и махуэщ
  • Армением тутын емыфэным и махуэр щагъэлъапIэ
  • Бразилием щагъэлъапIэ сабийхэм я махуэр
  • УФ-м и МВД-м и медицинэ IуэхущIапIэхэм я махуэщ. 1921 гъэм РСФСР-м и НКВД-м и ­Управленэ Нэхъыщхьэм уна­фэ къыдигъэкIащ милицэм къулыкъу щызыщIэхэм медицинэ дэIэпыкъуныгъэ щагъуэ­тын Iуэху­щIапIэхэр къызэIу­хыным теухуауэ.
  • Ди эрэм и пэкIэ 782 гъэм Ереван къалэм и лъабжьэр ягъэтIылъащ.
  • 1492 гъэм Колумб Христофор Сан-Сальвадор хытIыгур къигъуэтащ. Аращ Америкэр зэ­рыщыIэр къыщихутауэ къалъытэри икIи США-м ар Колумб и махуэу щагъэлъапIэ.
  • 1775 гъэм США-м и дзэ-тенджыз флотыр къызэрагъэпэщащ.
  • 1822 гъэм Бразилием щхьэ­хуитыныгъэ игъуэтащ - ар Португалием къыхэкIащ.
  • 1897 гъэм Урысейм щыяпэу футболымкIэ зэхьэзэхуэ ще­кIуэкIащ.
  • 1901 гъэм Рузвельт Теодор США-м и президентым и хэщIапIэм «Унэ хужь» фIищащ.
  • 1924 гъэм Украинэм хыхьэу Молдавие АССР-р къызэрагъэ­пэщащ.
  • 1944 гъэм Алыджым и къа­лащхьэ Афины нэмыцэ зэрыпхъуакIуэхэм къыIэщIагъэкIыжащ.
  • 1957 гъэм Къэбэрдей-Балъкъэр къэрал университетыр къызэIуахащ. Абы и япэ ректору ягъэуват Бэрбэч ХьэтIутIэ. Иджы абы и цIэр а еджапIэ нэхъыщхьэм зэрехьэ.
  • 1968 гъэм Мехикэ къыщызэIуахащ ХIХ гъэмахуэ Олимп джэгухэр. Зэпеуэхэр жэпуэ­гъуэм и 12 - 27-хэм екIуэкIащ. 
  • 1999 гъэм Босниемрэ Герцеговинэмрэ я къалащхьэ Сараевэ дунейм къыщытехьа щIалэ цIыкIум ЩIым цIыхуу щып­сэум я бжыгъэр мелардих иригъэ­къуауэ щытащ.
  • Совет актёр, кинорежиссёр, сценарийхэр зытхыу щыта, СССР-м и цIыхубэ артист Быков Ролан къызэралъхурэ илъэс 89-рэ ирокъу.
  • Италием щыщ оперэ уэрэд­жыIакIуэ цIэрыIуэ Паваротти Лучанэ къызэралъхурэ илъэс 83-рэ ирокъу.
  • Тхыдэ щIэныгъэхэм я доктор, КъБКъУ-м и профессору, ЩIДАА-м и академикыу щыта Быж Алий къызэралъхурэ илъэс 81-рэ ирокъу.
  • КъБР-м, Ингушым, Осетие Ипщэм щIыхь зиIэ я артисткэ Кърым Иринэ къыщалъхуа махуэщ.
  • Къэрал къулыкъущIэ, УФ-м и Правительствэм и Унафэ­щIым и къуэдзэу, финансхэмкIэ министру щыта, УФ-м и Къэ­зыбж палатэм и унафэщI Кудрин Алексей и ныбжьыр илъэс 58-рэ ирокъу.
  • Урысей уэрэджыIакIуэ, Дагъыстэнымрэ УФ-мрэ щIыхь зиIэ я артисткэ Жасмин (Семендуевэ Сарэ) и ныбжьыр илъэс 41-рэ ирокъу.

Дунейм и щытыкIэнур
«pogoda.yandex.ru» сайтым зэритымкIэ, Налшык пшэр техьэ-текIыу щыщытынущ. Хуа­бэр махуэм градуси 10 - 12, жэщым градуси 4 - 6 щыхъунущ.

Зыгъэхьэзырар ЖЬЭКIЭМЫХЪУ Маринэщ.

Свежие номера газет Адыгэ псалъэ


15.10.2018
11.10.2018
09.10.2018
08.10.2018