Жьыубгъу (Джубгэ)

Хы ФIыцIэ Iуфэм дызыщрихьэлIэ щIыпIэцIэхэм яхэтщ ди нобэрей гъащIэм куэдрэ щызэхэтххэр. Апхуэдэхэм ящыщ зыщ Джубгэ (Жьыубгъу) зыфIащари. ФIэщыгъэр къызытехъукIам ехьэлIауэ Iуэху еплъыкIэ зыбжанэ щыIэщ.

Адыгэ Республикэм щыпсэуа бзэщIэныгъэлI цIэрыIуэ Мерэтыкъуэ Къасым и тхылъ купщIафIэу «Адыгейский топонимический словарь» зыфIищам къызэрыщигъэлъэгъуамкIэ, «жьыубгъу» псалъэм къикIыр езым къеIуэтэж: «жьым зыщиубгъу щIыпIэ» жыхуиIэщ.

Лъахэхутэ гъуэзэджэ Ковешников Владимир «Очерки по топонимике Кубани» и тхылъым зэритымкIэ, щIыпIэцIэр къытехъукIагъэнущ «губгъу» - «губгъуэ» псалъэми. Сыту жыпIэмэ, Джубгэ псы цIыкIур тенджызым щыхэхуэжым деж къыщыунэху ныджэр, губгъуафэ етплъыну, къызэрымыкIуэу бгъуфIэщ, абы къыхэкIыуи, хым къыхиху жьым хуиту зыщиубгъущ. Аращи, «жьы-губгъуэ»…

Гу лъытапхъэщ, фIэщыгъэр «пшагъуэм зыщригуашэ» жыIэгъуэм хуэзыгъакIуэхэри зэрыщыIэм.

Iэгъуэблагъэм пэмыжыжьэу щыс шапсыгъ къуажэхэм дэс нэхъыжьыфIхэм къызэраIуэтэжым тетщIыхьмэ, щIыпIэцIэм и лъабжьэр хуэбгъэкIуэфынущ «жьэгъуп» - «жьэгъум и пэ» псалъэ зэхэтми. Едвгъэгъапщэт Къэрэшей-Шэрджэсым дызыщрихьэлIэ щIыпIэу «Усть Жэгуэтэ» зыфIащам.

Къыхэгъэщыпхъэщ, бзэщIэныгъэлI, профессор Лопатинский Лев лIэщIыгъуэ блэкIам икухэм мы щIыпIэцIэм и гугъу щищIым, «жьэгъуп» - «жегуп» псалъэхэр къигъэсэбэпу зэрыщытари.

Мыдрейуэ дымыгъэщIэгъуэн тлъэкIыркъым фIэщыгъэр урысыбзэм хуэзышэну зыфIэкъабылхэри зэрыщыIэр, къикIыр «жэщ тхьэIухуд» е «дахагъэм и тIуащIэ» мыхьэнэхэм хуагъакIуэу. Апхуэдэ егупсысыкIэр къызыхахари нобэрей гъащIэрщ: жэщым кхъуафэкIэ хым утесу, зи гугъу тщIы ныджэм укъыщыхуэплъэкIэ, нэм къыIуидзэ теплъэм хуабжьу узэрызыIэпишэрщ, узэритхьэкъурщ. АрщхьэкIэ, ди гуапэ зэрыхъунщи, апхуэдэ Iуэху бгъэдыхьэкIэм лъабжьэ гуэри имыIэу къалъытэ тхыдэджхэм я нэхъыбапIэм. Ар нэрылъагъущ адыгэхэм ди псэукIэу щытамрэ ди бзэм щыщу, зы мащIэ нэхъ мыхъуми, зыгуэр хэзыщIыкIхэм я дежкIи.

ЗыгъэпсэхуакIуэхэм куэд щIауэ къагъэунэхуа Джубгэ къуажэ цIыкIур а цIэ дыдэр зезыхьэ псыр хы ФIыцIэм щыхэхуэжым деж Iусщ, ТIуапсы къалэм и ищхъэрэ-къухьэпIэ лъэныкъуэмкIэ километр 70-кIэ пэжыжьэу.

Джубгэ цIэр зезыхьэ псым километр 27-рэ и кIыхьагъщ, и Iуфэхэм мывэ джей абрагъуэхэмкIэ щызэтрагъэувауэ щыта испы унэжьхэр щыкуэдщ. Абыхэм ящыщ зыр Кавказым щынэхъ ин дыдэхэм хабжэ.