Махуэгъэпс

Нобэ

Накъыгъэм и 17, махуэку

         Электросвязымрэ хъыбарегъащIэ зэгухьэныгъэмрэ я дунейпсо махуэщ

         Лъы дэуей узыфэм ебэныным и дунейпсо махуэщ

         Пульмонологым и махуэщ

         1848 гъэм къалъхуащ Адыгейм щыщ тхыдэдж, узэщIакIуэ Хьэджымыкъуэ Темтэч.

         1917 гъэм къалъхуащ Къэбэрдей къэрал драмэ театрым и утыкур илъэс куэдкIэ зыгъэбжьыфIа, Урысей Федерацэм и цIыхубэ артисткэ ДыщэкI КIунэ.

НОБЭ

Накъыгъэм и 16, гъубж

Биографхэм я махуэщ
1954 гъэм Налшык къыщызэIуахащ украин тхакIуэ Вовчок Марко и фэеплъ.
1808 гъэм къалъхуащ адыгэ тхыдэдж, этнограф, тхакIуэ Хъан-Джэрий СулътIан.
1917 гъэм къалъхуащ КъБР-м щIыхь зиIэ и артисткэ Щхьэгъэпсо Таужан.
1957 гъэм къалъхуащ къэрал лэжьакIуэ, экономикэ щIэныгъэхэмкIэ доктор, РАЕН-м и академик, КъБР-м щIыхь зиIэ и экономист Къалэ Замир.

Хьэрш къэхутэныгъэщIэхэр

Уахэ жыжьэм къраутIыпщыкIыу, акъыл зиIэ гуэрхэм ди деж къагъэсынкIэ хъуну радио-хысыджхэр (сигналхэр) къэубыдыным хузэхагъэува проектым хыхьэу, Австралием ЩIэныгъэхэмкIэ и къэрал зэгухьэныгъэм (CSIRO) хэтхэм зэпкъралъхьауэ щыта MWA (Murchison Widefield Array) радиотелескоп лъэрызехьэмкIэ астрономхэм къаплъыхьащ Парус (Жьыхь) «цIуугъэнэ» гуэрэн абрагъуэм лъэныкъуэкIэ къыщыт и Iэгъуэблагъэм хыхьэ вагъуэ мелуани 10-м нэблагъэр. 

Дэтхэнэри дыхуэныкъуэщ

Ди планетэм тет къэралхэм я нэхъыбэм зы илъэс къэмынэу накъыгъэм и 12-м къыщызэрагъэпэщ хабзэщ «Экологие щIэныгъэ егъэгъуэтыным и махуэ» зыфIаща Iуэхугъуэхэр. АбыкIэ унафэ къыщащтауэ щытар ООН-м и Ассамблее Нэхъыщхьэм и зэIущIэу Бразилием и къалэ нэхъ инхэм ящыщ Рио-де-Жанейрэ 1992 гъэм щызэхашар арат.  
Мы Iуэхум и къызэгъэпэщакIуэхэм зыхуагъэувыжауэ щыта къалэн нэхъыщхьэхэм ящыщщ экологие щэнхабзэм зегъэужьынымрэ дыкъэзыухъуреихь дунейм и щытыкIэм цIыхухэр щыгъуазэ щIынымрэ.   

НОБЭ

Накъыгъэм и 15, бэрэжьей

НОБЭ

Накъыгъэм и 13, блыщхьэ

♦УФ-м и Тенджыз ФIыцIэ флотым и махуэщ

♦1913 гъэм къалъхуащ тхакIуэ, КъБР-м щэнхабзэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ Гъубж Мухьэдин.

♦1924 гъэм къалъхуащ Урысейм и ЛIыхъужь Къардэн Уэхьид.

♦1939 гъэм къалъхуащ УФ-м пщIэ зиIэ и ухуакIуэ, УФ-м пщIэ зиIэ и гъуэгуухуэ, «Мостстрой» ОО-м и генеральнэ директору лэжьа Джэрыджэ Къанщобий.

НОБЭ

Накъыгъэм и 8, бэрэжьей

♦Жор Плъыжьымрэ Мазэ Ныкъуэ ЩхъуантIэмрэ я дунейпсо махуэщ

♦1936 гъэм къалъхуащ медицинэ щIэныгъэхэмкIэ доктор, КъБКъУ-м и профессор, ЩIДАА-м и академик, КъБР-м щIэныгъэхэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ Нэгъуей Беслъэн.

♦1947 гъэм къалъхуащ Мексикэм и къалащхьэ Мехикэ 1968 гъэм щекIуэкIа XIX гъэмахуэ Олимп джэгухэм лъакъуэрыгъажэмкIэ чемпион щыхъуа Шыхъуэ Борис.

НОБЭ

Накъыгъэм и 7, гъубж

Радиом, связым и IэнатIэ псоми я лэжьакIуэхэм я махуэщ
Урысей Федерацэм IэщэкIэ ЗэщIэузэда и Къарухэр къыщызэрагъэпэща махуэщ
1985 гъэм
Налшык Хэку зауэ орденым и япэ нагъыщэр къыхуагъэфэщащ.
1990 гъэм КъБР-м и «Адыгэ Хасэ» жылагъуэ зэгухьэныгъэр къызэрагъэпэщащ.
1936 гъэм къалъхуащ мэкъумэш щIэныгъэхэмкIэ кандидат, КъБР-м щIыхь зиIэ и агроном Чэгъэду Владимир.

НОБЭ

Накъыгъэм и 6, блыщхьэ
Москва и гербымрэ и ныпымрэ я махуэщ
1939 гъэм Налшык шыгъэжапIэ къыщызэIуахащ.
1875 гъэм къалъхуащ адыгэ тхыдэдж, узэщIакIуэ Долэт-Джэрий СулътIан.
1936 гъэм къалъхуащ адыгей философ, еджагъэшхуэ, тхакIуэ, социологие щIэныгъэхэмкIэ доктор, профессор, ЩIДАА-м и академик Хьэгъур Айтэч.

Хьэршым зыщызыгъэкIэрахъуэ уафэщI жьэражьэ

Дыгъэм и дунейпсо махуэр накъыгъэм и 3-м 1994 гъэм къыщыщIэдзауэ хэгъэгу куэдым щагъэлъапIэ. АбыкIэ жэрдэм къыхэзылъхьауэ щытар Дыгъэм къыпкърыкI къарур къэгъэсэбэпынымкIэ къэрал зэхуаку жылагъуэм и Европей къудамэм хэтхэрт.  

Страницы

Подписка на RSS - Махуэгъэпс