Щэнхабзэ

Я нэмысыр лъагэт

Сыт хуэдэ зэманми адыгэм бзылъхугъэм пщIэшхуэрэ нэмыс лейрэ хуищIу къэгъуэгурыкIуащ. ЦIыхубзхэр жылагъуэм зэрыхэту щытар, абыхэм кIэлъызэрахьэу щыта хабзэхэр къыщыгъэлъэгъуэжащ щIэныгъэлIхэм я IэдакъэщIэкIхэм. Абыхэм ящыщ зы теплъэгъуэ фи пащхьэ идолъхьэ.
Пасэрей ди цIыхубзхэр куэдрэ унэм икIыу щытакъым. «ЦIыхубзым и Iуэху жьэгу пащхьэмрэ бжэщхьэIумрэщ», - жаIэу щытащ. ЛIым кърихьэлIэр фызым зэригъэзахуэу, зэригъэпэщу унэм щIэсу щытащ. Унагъуэм зыгуэр къехьэлIэным цIыхубзым и Iуэху хэлътэкъым.
ЦIыхубзыр зэзэмызэххэт щежьэр, Iыхьлы гъунэгъухэр илъагъуну.

ЩхьэлъащIэм и хьэтыркIэ

* Адыгэ хабзэр зыщIэ, зи щхьэ пщIэхуэ зыщIыж дэтхэнэ цIыхухъури мэтэдж цIыхубз къыщыщIыхьэкIэ, къыщыбгъэдыхьэкIэ, щыблэкIкIэ.
* ЦIыхухъурэ цIыхубзрэ зэгъусэу щытмэ, щысмэ е гъуэгу теувэмэ, цIыхухъум цIыхубзыр и ижьырабгъумкIэ егъэув (егъэтIыс), ауэ и гъусэр и щхьэгъусэмэ, здигъэувыпхъэр (здигъэтIысыпхъэр) сэмэгумкIэщ. АбыкIэ къащIэу щытын хуейщ ахэр зэрызэщхьэгъусэр.
* ЦIыхухъуитI зэщыхьамэ: «ЩхьэлъащIэм и хьэтыркIэ щывгъэт», - жиIэу цIыхубзым и IэлъэщIыр абыхэм яку дидзамэ, зэзэуэну зэпэщIэувахэр зэпикIуэтыжырт.

Мысачэ Верэ и гуащэхэр

 Къэрал Думэм Унагъуэр хъумэнымкIэ, адэм, анэм, сабиигъуэм ехьэлIа IуэхухэмкIэ и Комитетым и унафэщI Останинэ Нинэ и пэшым щызэхуехьэс Урысейм щыпсэу  лъэпкъхэм я гуащэхэр. Ахэм яхэхуащ  Налшык щыщ Мысачэ Верэ и IэрыкI, адыгэбзэкIэ псалъэ «Мадинэ» гуащэри.

 Ди щIыналъэм Урысейм и лъэпкъи 100-м щIигъу мамыру щызэдопсэу, зэгурыIуэрэ зэныбжьэгъугъэрэ я зэхуаку дэлъу. Пасэрей щэнхабзэм и дахагъэмрэ Iущыгъэмрэ щызэхэухуэнащ гъуазджэ лэжьыгъэхэм. Абы и щыхьэтщ гуащэхэр. Ар зэрыджэгу хьэпшып къудей мыхъуу, лъэпкъым лIэщIыгъуэкIэрэ ипсыхьа дахагъэщ.

Уэтэр Анатолэ ящыгъупщэркъым

КъБАССР-м и цIыхубэ артист, уэрэджыIакIуэ цIэрыIуэ Уэтэр Анатолэ къызэралъхурэ илъэс 85-рэ ирокъу.

Сэр нэхъ дахи уэ бгъуэтынщ

Сыт цIыхубзхэм я нэхъыбэр зыщIэхъуэпсыр? Псом нэхърэ нэхъ дахэу щытыным. Ар хъарзынэщ уи дахагъэр фIым гъуэгу игъуэтын папщIэ къэбгъэщхьэпэмэ. Ауэ теплъэ нэIурытым укъызэфIигъэщIыжмэ, къыпщыщIынур пщIэнукъым. Феджэт «псом нэхърэ нэхъ дахэ хъуам» къыщыщIам.

IисраIил и бынхэм диным и гур етауэ зы цIыху яхэтт, фIы дыдэу илъагъуу щхьэгъусэ иIэу. ЛIым къыхуэарэзы Алыхьталэм абы мелыIыч къыхуигъэкIуащ, лъэIуищкIэ зыхуигъазэмэ, къызэрыхуищIэнумкIэ къигъэгугъэу.

Сымаджэм и узыр щагъэгъупщэрт

ЩIэпщакIуэр лIэщIыгъуэкIэрэ адыгэхэм къадекIуэкI хабзэхэм ящыщщ. Ар зэрекIуэкIыу щытам дыщегъэгъуазэ филологие щIэныгъэхэмкIэ кандидат Гъут Ланэ.

Ди каналым фыдогъэблагъэ

 ТхылъымпIэм тет газет-журналхэри, уеблэмэ тхылъхэри, асыхьэтым хьэзыр хъу интернет хъыбархэм псынщIагъкIэ япеуэн хуей зэрыхъуам иджыри зэ гу лъывэдгъатэмэ, хэти акъылэгъу къыддэхъуну дыщогугъ. Сыт-тIэ а Iэмал гъуэзэджэр ди бзэм и къарур хэдгъэхъуэнымкIэ къэдгъэщхьэпэ щIэмыхъур?

Къафэр щэнхабзэ къудейкъым

Хэхэс адыгэхэм я дунейр зыхуэдэр 1995 гъэм зригъэлъэгъуауэ щытащ Битокъу Беслъэн, Иорданием лэжьыгъэ IуэхукIэ кIуауэ. Иорданиер езыр къэрал зызыужьахэм ящыщщ, къулейщ, адыгэми абы зэфIэкI щаIэщ. Яхэтщ, дауи, зи анэдэлъхубзэр зыщIи ар зыIэщIэхуаи. 

БлэкIамрэ нобэмрэ зэпызыщIэ

Бахъсэн районым хыхьэ Жанхъуэтекъуэ къуажэм и курыт еджапIэм къыщызэIуахащ адыгэхэмрэ балъкъэрхэмрэ къагъэсэбэпу щыта пасэрей хьэпшыпхэм я музей. 

Лъэпкъ хабзэхэм я курыхыр

Лъэпкъыр къэзыхъумэн къару хэлъщ Адыгэ ХабзэкIэ дызэджэ щэнхабзэ къэгъэщIыгъэм. Зи лъапсэр лъэхъэнэжьхэм хэкIуэдэж хабзэхэм къызэщIаубыдащ цIыхум хэлъын хуей дахагъэм къыщегъэжьауэ жылагъуэр зэрызэхэтын хуей щIыкIэхэм щыщIэкIыжу мардэ зэмылIэужьыгъуэхэр. Адыгэ лIакъуэ къэс зэщхьэщыкIыныгъэ гуэрхэр яIэми, ахэр псори я курыхкIэ зэхуэдэщ, зытеухуари щIэблэ узыншэ лъэпкъым къыщIэгъэувэнырщ. Адыгэ Хабзэм теухуауэ ирагъэкIуэкIа къэхутэныгъэхэм къагъэлъэгъуащ ар лъэпкъым и псэу, дунейм тезыгъэт икIи щызыгъэIэ IэмалыфIу зэрыщытыр.

Страницы

Подписка на RSS - Щэнхабзэ