Щэнхабзэ

ЦIыхухэм я зэфIэкIым нэхъ зиубгъуауэ щытми, щэн-щэхуэным, лэжьыгъэм, мылъку къэугъуеиным ихь зэманыр апхуэдизкIэ куэдщи, Iуэху пэщэщэнейхэр IэщIыб хъуакIэщ, уеблэмэ унэм щагъэхьэзыру щыта лы гъэгъуахэри, фIэIугъэхэри, гъэшри, Iэнэм къытралъхьэ дэтхэнэ «унагъуэ шхынри» IэщIагъэлIхэм дакъикъэ зыбжанэм уи пащхьэм кърагъэувэ. 

Адыгэ тхыдэм щыщ Iыхьэхэр сурэту зытет «Voyage tn Circassie» хьэкъущыкъу зэхэтыр щагъэлъэгъуащ Москва «Mastersuit» IуцэхущIапIэм. Хьэкъущыкъу къызэрымыкIуэм хэтщ Iэгубжьэхэмрэ (чашкэ) шейщIэтхэмрэ, шейныч, фошыгъулъэ.

Лъэпкъ зыбжанэм зэдай хъуа нарт эпосым и купщIэмрэ и ныбжьымрэ бгъэбелджылын папщIэ, мыхьэнэшхуэ иIэщ нартыцIэхэр къызыхэкIар IупщI щIыным. Лъэпкъ щхьэхуэхэм я деж щызекIуэ нартыцIэхэм я нэхъыбэр зэтохуэ; лъэпкъ псоми я зэхуэдэщ езы эпосым и цIэри – «нарт». Щхьэ зэтехуа ахэр – апхуэдэ упщIэм жэуап щраткIэ, шэч къытрахьэркъым абыхэм зы хэкIыпIэ зэраIэм. Нарт пшыналъэхэр, хъыбархэр, макъамэхэр езыр-езыру зэтехуэнкIэ мэхъу, ауэ, Абаев В.

ЩоджэнцIыкIу Алий и цIэр зезыхьэ Къэбэрдей къэрал драмэ театрым щагъэлъэпIащ РСФСР-м щIыхь зиIэ и артисткэ, КъБР-м и цIыхубэ артисткэ, КъБР-м и Къэрал саугъэтым и лауреат ЖьакIэмыхъу КIунэ и ныбжьыр илъэс 85-рэ, ар театр гъуазджэм зэрыхуэлажьэрэ илъэс 60 зэрырикъур. 

«ЦIыхур къыбгурыIуэныр фIыгъуэшхуэщ, а хьэл дахэр зыхилъхьэныр къызэхъулIэр Iиман зыбгъэдэлъхэрщ. Ар зыхэзымылъхьэфри насыпыншэу аращ. Умыпсэлъэххэу, гукIэ узэгуроIуэ цIыхур щызэхэпщIыкIым деж. Ар уи ныбжьэгъу, уи гъунэгъу, уи адэ, уи анэ, уи щхьэгъусэ, уи бын ирехъу. Щыхуэныкъуэм деж укъызэригъуэтынур ищIэу, уи напэм узэрихуэу, гузэвэгъуэ хэхуам къарукIи, мылъкукIи, псапэкIи зыщIэбгъэкъуэнырщ гущIэгъу хъужыр.

Лъэпкъым, Хэкум, тхыдэм теухуа, сабийхэми балигъхэми яхуэгъэза усэ куэд Сонэ Абдулчэрим и Iэдакъэ къыщIэ­кIащ. Абы и усэхэр зыхуэдэм, я гъэпсыкIэм теухуащ тхакIуэ Хьэх Сэфарбий и тхыгъэр.

  Адыгэбзэм ирипсалъэхэмрэ иритхэхэмрэ я бжыгъэр зэрыхэщIыр къэгъэнауэ, анэдэлъхубзэм ирилэжьэныр IэщIагъэу къыхэзыххэр ди зэманым куэд мэхъу жыпIэныр дзыхьщIыгъуэджэщ. «Хэт ди ужь къиувэнур?» - а упщIэм жэуап зэрыхуамыгъуэтыр щхьэусыгъуэ яхуэхъури, Адыгэ республикэм и Журналистхэм я зэгухьэныгъэм мы гъэм проектыщIэ къыхилъхьащ. Ар «Лъэпкъ журналистикэм и еджапIэ» зыфIаща проектырщ. 

Тхэн IэщIагъэр пасэу къыхэзыха, абы хуэпэжу зи гъащIэ псор зыхьа Теунэ Хьэчим псэуху и лъэпкъым хуэлэжьащ, къэбэрдей литературэм и лъабжьэр зыгъэтIылъахэм, ар ехъулIэныгъэ телъыджэхэм хуэзышахэм ящыщ зыуэ щытащ. Абы теухуащ филологие щIэныгъэхэмкIэ доктор ХьэкIуащэ Андрей и тхыгъэр.

УФ-м и Журналистхэм я зэгухьэныгъэм хэт, КъБР-м щIыхь зиIэ и журналист, зи IэщIагъэм хуэIэижь Мыз Майе ящыщщ зи радионэтынхэр куэдым фIыуэ ялъэгъуахэм.

Мыз (Сыжажэ) Майе Бахъсэн районым хыхьэ Зеикъуэ къуажэм къыщалъхуащ. Абы и адэ Сыжажэ Талий ящыщщ жылэм нэхъ пщIэ щызиIахэм. Хэку зауэшхуэми лэжьыгъэми я ветерану, лэжьакIуэжьу, Зеикъуэ колхозым и пхъэщхьэмыщхьэ жыг хадэр IэщIэлъу икIи хъерышхуэ колхозым къахуихьу лэжьащ икIи хуабжьу цIыху жумарту зеикъуэдэсхэм ар ягу къинэжащ. Абы хуэдэ цIыху уигъэлъыхъуэнт, куэд къимыгъэщIами, и цIэфI дунейм къытринащ.