Тхыдэ

ЛIыгъэрэ гуащIэрэ

Хэку зауэшхуэм и лъэхъэнэм нэмыцэ-фашист зэрыпхъуакIуэхэр Москва деж 1942 гъэм къыщрагъэкIуэтыжа иужь, нэрылъагъу хъуащ КъуэкIыпIэ фронтым и кIыхьагъкIэ зэрызыщрагъэужьын къару зэрамыIэжыр. Гъэсыныпхъэр къазэремэщIэкIыр къафIыхыхьэжри, вермахтым унафэ къищтащ ди Хэкум и ипщэ лъэныкъуэмкIэ нэхъ тракъузэну. ЩIыдагъэм хуэкъулей Бакурэ Грознэрэ абыкIэт здэщыIэр… 
  Куэдым я плъапIэт

ФIы уигу илъмэ

Бегъымбар лъапIэу щэлатымрэ сэламымрэ зэхам и малъхъэу щыта Алий-щэхьабэм къытехъукIа лIы гуэрым пхъу зыбжанэ иIэт. И щхьэгъусэри а лъэпкъ хэIэтыкIам щыщт. ЛIыр дунейм ехыжа нэужь, унагъуэр дэхуэхати, цIыхухэр зыщамыгъэдыхьэшхын папщIэ, щыпсэу щIыпIэр яхъуэжащ. Къыщыхута къуажэм дэт мэжджыт зэхэкъутам къыщыувыIащ зэанэзэпхъухэр. Арати, унэгуащэм и хъыджэбзхэр абдежым къыщинэри, езыр шхын къилъыхъуэну ежьащ. Мыпхуэдэрщ къуажэм пщIэ нэхъ зиIэ муслъымэну дэсыр зыхужаIэм деж кIуэри, цIыхубзым и Iуэху зыIутыр жриIащ. АрщхьэкIэ мобы ар и фIэщ хъуакъым.

Адыгэ гуащэхэр дгъэгъуащэ хъунукъым

УФ-и ФСБ-м и полковник Къэзакъ Аслъэн тхылъ зыбжанэ и IэдакъэщIэкIщ. Редакцэм къеблэгъа ди псэлъэгъум хамэ лъэпкъ пащтыхьхэм я щхьэгъусэ хъуа адыгэ пщащэхэм я гугъу къытхуищIащ.

ХХ лIэщIыгъуэм и 20–30 гъэхэм политикэ залымыгъэм и лей къызытехьа тхакIуэхэр

(ЕтIуанэ Iыхьэ)

Пщынокъуэ Абдул Къанщауэ и къуэр 1907 гъэм Куба къуажэм къыщалъхуащ. Къуажэ школымрэ Налшык дэта ЛУГ-мрэ къиуха нэужь 1933 гъэм БзэщIэныгъэхэмкIэ Москва дэта щIэныгъэ-къэхутакIуэ институтым и аспирантурэм щIэтIысхьащ. Ар зэхуащIыжын хуей щыхъум, Лъэпкъ IуэхухэмкIэ щIэныгъэ-къэхутакIуэ институтым зригъэдзыжащ. Налшык къигъэзэжа нэужь, 1934–1937 гъэхэм ар Къэбэрдей-Балъкъэр щIэныгъэ-къэхутакIуэ институтым щылэжьащ.

ХХ лIэщIыгъуэм и 20–30 гъэхэм политикэ залымыгъэм и лей къызытехьа тхакIуэхэр

(Япэ Iыхьэ)

ЛIы хахуэ

Кавказым и бын куэд дунейм цIэрыIуэ щыхъуащ я лIыгъэрэ я акъылкIэ. Батэр зыгъэшахэм яхэтащ лIакъуэлIэши, къызэрыгуэкI бгырыси, офицери, генерали, маршали, визири, сулътIани, пэщэ хъуахэри...
Нобэ зи гугъу тщIынур генералиссимус Алыджыкъуэ (Черкасскэ) Михаилщ.
Нэхъапэм ар фIащырт къэрал гуэрым и дзэзешэм е къэрал зыбжанэм я дзэ зэгуэтым и Iэтащхьэм, фIащырт пщIэрэ щIыхьрэ зэрыхуэфащэм и нэщэнэу. Языныкъуэхэм а фIэщыгъэцIэр хуагъэфащэрт пащтыхьыгъуэр зыIэщIэлъхэмрэ къэрал лэжьакIуэшхуэхэмрэ.

Жанхъуэтыпщыр

КъардэнгъущI Зырамыку итхыжа Жанхъуэтхьэблэ хъыбархэм ящыщщ Жанхъуэтыпщым теухуар. Абы къыщыIуэтэжащ Жанхъуэт и къекIуэкIыкIар, и лIакъуэр зыхуэдар, апхуэдэуи «Мыщэ лъхуэри, дыщэ къилъхущ, дыщэ лъхуэри, мыщэ къилъхущ» псэлъафэри къызытекIами щыгъуазэ ущыхуохъу.

Гуапагъэр пщыгъупщэжыркъым

Мэкъуауэгъуэм цIыхум игъуэт гъэмахуэ гукъыдэжым къыдэкIуэ зэпытщ щхьэж и тхыдэм Хэку зауэшуэр къызэрыхэIэбауэ щыта Iэ щIыIэм епха гукъэкIыжхэр. Зы унагъуи ис хъункъым ди республикэми къэралми 22-нэ махуэм къыдэуша гухэщIыр щызэхамыщIауэ. 

Зы илъэс къызэднэкIащ

 ЩIы хъурейм тет муслъымэну хъуам мы махуэхэм ягъэлъэпIащ ислъам диным нэхъ хэIэтыкIауэ къыщалъытэ Къурмэн Хьидыр. Хьиджрэ махуэгъэпсымкIэ гъэм и иужьрей мазэщ зулхьиджджэр, Къурмэныр абы и махуэ 10-нэщ. Къэнэжа махуэ 20-р дэкIмэ, илъэсыщIэм дытехьэнущ. КъыкIэлъыкIуэ мухьэррэм мазэм и 10-р IэшрыIщ. 

ТхакIуэ, егъэджакIуэ, журналист

Дудар Хьэутий къызэралъхурэ илъэси 105-рэ ирокъу

Страницы

Подписка на RSS - Тхыдэ