Абы дегъэпIейтей

Мы махуэхэм теддзащ электрокъарукIэ зекIуэ самокатхэм зэраныгъэ къазэрыдэкIуэм теухуа тхыгъэ. Махуэ зыбжанэ дэкIри, Урысейм и телеканалхэм ягъэлъагъуэу хуежьащ ахэр здынэса щIыналъэхэр абыхэм я бийуэ икIи щыгъэIэххэн хуэмейуэ къызэрыувамрэ а Iуэхум къежьапIэ хуэхъуа щхьэусыгъуэхэмрэ ятеухуа нэтынхэр.

Налшык и лъэс зекIуапIэхэм къызэрыщажыхь электросамокатхэм ятеухуа псалъэмакъыр щIэмычэу екIуэкI зэпытщ икIи фIэщщIыгъуейщ, цIыхухэм зыкIи емыгупсысу, ахэр къытхуэзышахэр пщэдей, щIегъуэжу, зэщIакъуэжыныр.

Иджыпсту сабийхэм я гъэмахуэ зыгъэпсэхугъуэщ. Абыхэм ящыщ куэдым теупIэу яIэщ зи гугъу тщIа скутерхэр. Ахэр, зэрыфлъагъущи, хьэлъэщ, псынщIэу къажыхь, куэдрэ зэрыжытIащи, сабийхэм е ныбжь зиIэхэм яжьэхэуэмэ, фэбжь хьэлъэ хахын хуэдэу шынагъуэу.

  Накъыгъэм и иужьрей тхьэмахуитIым Къэрал Думэм къыщыхалъхьащ нэкIур щIэзыхъумэ щыгъынхэр ямыдэну. ЖэрдэмыщIэр утыку къизыхьа вице-спикер Даванков Владислав зэрыжиIэмкIэ, муслъымэн зыхуэпэкIэр къагъэщхьэпэу, щIэпхъаджащIэхэм лей зэрахьэфынущ. 
ДинкIэ зэпэщIэтыныгъэ къамыгъэхъуныр нэхъ яфIэигъуэу, Думэм Даванковым и жэрдэмыр зыкъомрэ IуигъэкIуэтащ. Иджы щIэрыщIэу къыхалъхьэжауэ, никъаб зыIузылъхьэм тезыру сом мин I5-м щегъэжьауэ 30-м нэсу тралъхьэну хуит зыщI хабзэм теухуа унафэ ягъэхьэзыр. 

УФ-м ЩIэныгъэхэмкIэ и академием и Бзэ щIэныгъэ институтым хэт, зи цIыху бжыгъэр куэд мыхъу лъэпкъхэм я бзэхэр хъумэнымкIэ лабораторэм и унафэщI, филологие щIэныгъэхэмкIэ кандидат Казакевич Ольгэ зэрыжиIэмкIэ, бзэхэр хуэм-хуэмурэщ зэрыкIуэдыжыр. 

 Зыр адрейм нэхърэ нэхъ махэ е нэхъ лъэщ хъуныр къызыхэкIыр социально-экономикэ лъэныкъуэкIэ щыIэ зэхуэмыдэныгъэхэрщ. Псалъэм папщIэ, я хэку цIыкIум къыщалэжьыр мащIэмэ, цIыхухэр улахуэр щынэхъ ин, ауэ и бзэр къыщымысэбэп, бзэ нэхъ лъэрызехьэ здэщыIэм макIуэ. Абы и бынхэри къыщохъу, хошыпсыхьыж.

 - «Адыгэ псалъэм» еджэхэмрэ дэ зи гулъытэ къэтлъыхъуэхэмрэ зэтехуэ си гугъэкъым, - ди жагъуэ имыщIу Iуэхур зыIутыр къыдгурегъаIуэ «Зерат» еджапIэм и унафэщI Абыкъу Роман. - Фи газетыр зыIэрыхьэр адыгэбзэ фIыуэ зыщIэ, абы ирипсалъэ къудей мыхъуу, иригупсысэ, анэдэлъхубзэкIэ еджэф цIыхухэрщ. «Лъэпкъым и дыщэ фонд» жыхуаIэращ ахэр. Дэ дызыдэлажьэр адыгэбзэ зымыщIэхэрщ, аращи, ттеухуа тхыгъэм къеджэ хъумэ: «Сыту фIыт, ди гуапэщ» жаIэнщи, аркъудейщ. 

   Накъыгъэм и иужьрей тхьэмахуитIым Къэрал Думэм къыщыхалъхьащ нэкIур щIэзыхъумэ щыгъынхэр ямыдэну. ЖэрдэмыщIэр утыку къизыхьа вице-спикер Даванков Владислав зэрыжиIэмкIэ, муслъымэн зыхуэпэкIэр къагъэщхьэпэу, щIэпхъаджащIэхэм лей зэрахьэфынущ.

«ЩIалэгъуалэр Хэкум йокI!» Ар къулыкъущIэхэм къафIэIуэхун хуей гуэру зэрыщытыр утыку къыщрахьащ Осетие Ищхъэрэ - Аланием я Парламентым. 

«Синий кит» интернет джэгукIэ шынагъуэм СМИ-р тепсэлъыхь хъуащ 2016 гъэм. «Новая газета»-м и зы къыдэкIыгъуэм тетащ Мурсалиевэ Галинэ и тхыгъэ, интернет напэкIуэцIхэм ныбжьыщIэхэр заукIыжыну къызыщыхураджэ гуп шынагъуэхэр зэрыщызэщIэлъэIэсым теухуауэ. Ар интернетым щагъэлажьэ сектэ шынагъуэхэм тепсэлъыхьырт, Урысейм и ныбжьыщIи 130-м нэблагъэ абыхэм ятекIуэдауэ хуигъэфащэрт. Iуэхугъуэм тепсэлъыхьырт, зэпкърахынуи и ужь итт жылагъуэ лэжьакIуэхэри щIэныгъэлIхэри. Нэхъыбэ дыдэу хэIущIыIу хъуа джэгукIэ шынагъуэхэм ящыщт «Синий кит» зыфIащар.

ЦIыху цIыкIум я гукъеуэр къыщаIуатэ хъыбарыбэ напэкIуэцIхэм гъэщIэгъуэн куэдым ущрохьэлIэ. Иджыблагъэ щыхьэт дыхуэхъуащ сабийхэр анэдэлъхубзэкIэ тхылъ зэремыджэфымкIэ анэ хэлъэтыншэхэр зыгъэкъуаншэ щIалэгъуалэмрэ абыхэм папщIэ къыдагъэкI тхылъхэр цIыкIухэр дэзыхьэхыну теплъэм изымыгъэувэф тхылъ тедзапIэхэм яхуэмыарэзыщэ анэхэмрэ зэраухылIа псалъэмакъым.

Уэршэрыр езышэжьар «Тхылъхэм я дуней» тыкуэныр зыгъэлажьэ, фIыщIи щытхъуи зыхуэфащэ, республикэм ис щIалэгъуалэр тхылъым дегъэхьэхынымкIэ лэжьыгъэ къызэрымыкIуэ езыгъэкIуэкI КIуэкIуэ Муратщ.