Лъэпкъ зэкъуэтыныгъэм и джэлэс

Черемискин Вячеслав «Гъунапкъэм къыщыщIэдзауэ гъунапкъэм нэс» «автомобил зекIуэ» къызэригъэпэщри, хэгъуэгу къэс къыщыувыIэм, щIы килограммищ хуэдиз къэпым ирикIутэурэ, куэд къызэхикIухьащ.

Сочэ къыдэжащ машинэ щхъуэкIэплъыкIэ цIыкIу. Ар зезыгъакIуэ щIалэм къэралыр къызэхижыхьыну мурад ищIащ зы къалэн зыхуигъэувыжри: щIыналъэ къэс щIы тIэкIу къыщищтэну, Хэкур, абы щыпсэухэр зригъэцIыхуну. Нэхъыщхьэращи - дуней псом зэи къыщымыхъуауэ, къыщалъхуа къалэм арт-объект дищIыхьыну мурад ищIащ Вячеслав. Абы и теплъэу щытынур мыращ: Урысейм и картэр метр зэбгъузэнатIэ 15-м трищIыхьынущ, абы щIы IэмыщIэхэр ирилъхьэнущ, Урысейм и хэгъуэгу 83-м къришауэ.

ЩIыналъэ къэс щыIэ къалащхьэхэм къыщищтэнущ а щIыр, дэтхэнэ Iыхьэми къалэм и цIэр, щIыналъэм щыпсэу цIыхухэм я бжыгъэр, гуэл, псы ежэх сыт хуэдэхэр къыщигъэлъэгъуэнущ.

- Дэтхэнэ цIыхуми, псалъэм папщIэ, красноярецыр, и лъахэм щыпэIэщIэми, и щIы кIапэ зыхищIэфынущ, и адэжьхэм я хьэуам ирибауэнущ, - жеIэ Вячеслав. - Гу лъыфтэми сщIэркъым, ауэ ди цIыхубэр кIуэ пэтми нэхъ зэпэщIокIуэт, къэралыр Iыхьэ-Iыхьэу зэбгрыдза мэхъу. Къесхьэжьа Iуэхур зытеухуар мис а псори зэгъэуIужынырщ, зэпхыжынырщ. Фегупсысыт: щIыр ди адэжьхэм щIэину къытхуагъэна мылъкущ, тхъумэн, дыхуэсакъын хуейуэ.

Мы Iуэхум мыхьэнэ ин иIэнущ, цIыхухэм нэхъыбэ къащIэнымкIэ: Байкал, Красноярск, нэмыщIи, Канск, Ачинск, Минусинск… КъызэрыщIэкIымкIэ апхуэдэ къалэхэри щыIэщ.

- Дэ Урысейм дрицIыхущ, дэтхэнэми тщIэуэ щытын хуейщ дыхэтми, дэнэ дыщыпсэуми. Красноярск сыдэту зыгуэрым сеупщIат: «ЦIыху дапщэ фи къалэм дэсыр?». Абы жэуап къызет: «СызэригугъэмкIэ, мелуан». - «Крайм дапщэ ис?». ЦIыхухъум и дамэхэр дрегъэуей.

ЗекIуэ ежьа лIым къэп 25 зэхуихьэсащ.

- Урысейм и кум, и ипщэ лъэныкъуэм къыщалъытэ Урал адэкIэ, ди цIыхуу мелуанищ фIэкIа имысу, ихъуреягъыр китайцу, урысхэр ефэу, - жеIэ Вячеслав. - ЦIыхухэр пэж дыдэу щыгъуазэкъым адрей хэгъэгухэм я псэукIэм. Сэ сыкъапщтэмэ, иджы япэу слъагъуу аращ Сыбырым къалэшхуэхэр зэриIэр, щыпсэухэр зэрыцIыху гуапэр. СызэреплъымкIи, ар жыIэн, нэхъыбэм егъэщIэн хуейщ.

Черемискин нэхъ фIэгъэщIэгъуэн хъуауэ къыхигъэщхэм ящыщщ Сыбырым щыпсэухэри щIыIэм зэрыщышынэр.

Вячеслав щежьэм ахъшэ къыздищтакъым, ар зрихьэлIэхэм ягъашхэ, иныкъуэхэм соляркэ хурагъахъуэ - апхуэдэ щIыкIэкIэ, Урысейм и щIыр псоми зэхуахьэс мэхъу. Езыри цIыху гуапэщ, и машинэ къутауэ гъуэгум зыщрихьэлIэхэм яхуещIыж, лъэсырыкIуэхэр здэкIуэм нешэс.

- Си гъуэгум сыщыхуэза цIыхухэми си Iуэхур къыздаIыгъащ, - жеIэ лIым. - СызримыхьэлIар сыт гъуэгу сытетыху? Иркутск си машинэр щыкъутати, цIыхухэр зэхыхьэри, сом мин 50 и уасэ Iэмэпсымэ къысхуащэхуащ, Читинскэ областым зы нанэ цIыкIу пхъэ IэплIакIуэ ихьу сыщыхуэзати, унэм хуэсшэжри, хьэнтхъупс сригъэфащ. Ахэр куэд и уасэщ. Ахъшэ куэду щыпIыгъым и деж къэралыр зэрыщыт дыдэм хуэдэу къыпхуэлъагъунукъым, сэ Iэмал хъарзынэ сиIащ цIыхухэри, гъуэгури, щIыпIэри згъэунэхуну.

Черемискин «иухуэну» картэм нэмыщI, щIы зэхуихьэсам щыщ зэхигъэзэрыхьу жыг - пхъэхуей - хисэну и мурадщ, ар лъэпкъ зэкъуэтыныгъэм и джэлэс хъунущ.