Кавказ Ищхъэрэм статистикэмкIэ и IуэхущIапIэм иджыблагъэ хъыбар къызэритамкIэ, Къэбэрдей-Балъкъэрым щыпсэухэм я бжыгъэм хохъуэ.
КъызэралъытамкIэ, 2022 гъэм щIышылэм и 1-м ирихьэлIэу Къэбэрдей-Балъкъэрым цIыху мин 870,5-рэ хуэдиз щопсэу. ЦIыхум и бжыгъэм зэрыхэхъуар IуэхугъуитIым епхащ: къалъху сабийр нэхъыбэ хъуащ, ди щIыпIэм щыпсэну къакIуэхэми я бжыгъэм кIэрыхуркъым.
КъБР-м Къэрал кIуэцI IуэхухэмкIэ и министерствэм IэпхъуэшэпхъуэнымкIэ и къулыкъущIапIэм хъыбар къызэритымкIэ, 2021 гъэм Къэбэрдей-Балъкъэрым щыпсэуну цIыху 7722-рэ къэIэпхъуащ (2020 гъэм цIыху 8691-рэ хъууэ щытащ). Ди щIыналъэм икIащ цIыху 7472-рэ (2020 гъэм - цIыху мини 9567-рэ).
НэгъуэщI хэгъэгухэм щыщу ди щIыпIэм къэIэпхъуэхэр нэхъыбэу къыздикIыр КъуэкIыпIэ Гъунэгъум щыIэ къэралхэрщ. КъБР-м пIалъэкIэ щыпсэуну хуит зыщI тхылъыр зратахэм я нэхъыбэр (процент 82-рэ хуэдизыр) ди щIыпIэм мазибгъум щегъэжьауэ илъэситIым нэскIэ щыIэну хуиту аращ.
КъБР-м и кIуэцIкIэ зи псэупIэр щызыхъуэжахэр цIыху 2602-рэ мэхъу.
Къыхэгъэщын хуейщ, КъБР-м и цIыхуу нэгъуэщI щIыналъэхэм щхьэусыгъуэ зэмылIэужьыгъуэхэмкIэ Iэпхъуэхэм я бжыгъэр мащIэ зэрымыхъур, ди деж къакIуэхэм нэхърэ а бжыгъэр хэпщIыкIыу зэрынэхъыбэр.
Ди щIыпIэм щIикIыр щхьэусыгъуэ куэдым къыхокI: зи ныбжьыр илъэс 14 - 30-хэм ит щIалэгъуалэу КъБР-р зыбгынэхэм я процент 37,8-р унагъуэ щхьэусыгъуэкIэ, процент 14,9-р - улахуэфI къызыпэкIуэ лэжьапIэщIэ къалъыхъуэну, проценти 7,4-р - еджэну йокI.
КъБР-м икIахэм я процент 49,2-р цIыхухъущ, процент 50,8-р цIыхубзщ.
Ди щIыналъэм икIхэм я нэхъыбэр къэрал кIуэцIым къонэж, УФ-м хыхьэ щIыналъэхэр псэупIэ ящIу аращ.
Илъэс зыбжанэ хъуауэ КъБР-м икIхэр нэхъыбэу здэкIуэр Мэзкуурэ абы къегъэщIылIа щIыпIэхэмрэщ. 2021 гъэм а щIыналъэхэм кIуащ цIыху 2264-рэ. Абы нэмыщI, ди цIыхухэр нэхъыбэу макIуэ: Ставрополь (Шэткъалэ) щIыналъэм цIыху 976-рэ, Бытырбыхурэ абы къегъэдза щIыпIэхэмрэ цIыху 753-рэ, Краснодар щIыналъэм цIыху 626-рэ, Ростов щIыналъэм цIыху 373-рэ Iэпхъуащ.
КъБР-м икIахэм я процент 73,7-р зи къару илъыгъуэ, зи лэжьэгъуэщ. 2020 гъэм еплъытмэ, а бжыгъэр процентитхукIэ нэхъ мащIэ хъуащ. Балигъ мыхъуауэ (0-15) КъБР-м икIахэр процент 16,6-рэ, зи ныбжь хэкIуэтауэ икIар проценти 9,7-рэ мэхъу.
Къэбэрдей-Балъкъэрым икIахэм я нэхъыбэм щIэныгъэ нэхъыщхьэ е щIэныгъэ нэхъыщхьэ иримыкъу яIэщ - цIыху 1934-м е процент 30,4-м. IэщIагъэ щызрагъэгъуэт курыт еджапIэ къэзыухахэр цIыху 1427-рэ е процент 22,5-рэ, курыт щIэныгъэ зиIэр цIыху 1032-рэ е процент 16,2-рэ, курыт еджапIэр къэзымыухахэр цIыху 369-рэ е проценти 5,8-рэ, пэщIэдзэ еджапIэм кIуэхэр цIыхуи 126-рэ е проценти 2 мэхъу. Ябгъэдэлъ щIэныгъэр зыхуэдэр цIыху 1251-м е процент 19,7-м къагъэлъэгъуакъым.
Апхуэдэ дыдэу Мэзкуурэ абы къедза щIыпIэхэмрэ къикIыу КъБР-м 202I гъэм цIыху 1689-рэ къэIэпхъуащ. Ставрополь щIыналъэм цIыху 842-рэ къикIащ, Бытырбыхурэ абы къедза щIыпIэхэмрэ цIыху 532-рэ къиIэпхъукIащ, Краснодар щIыналъэм къикIри, цIыху 402-рэ ди деж щыпсэуну къэкIуащ.
Къэрал Щхьэхуитхэм я Зэгухьэныгъэмрэ (СНГ) КъуэкIыпIэ Гъунэгъум щыщ къэралхэмрэ къикIымрэ кIуэмрэ я бжыгъэр 2021 гъэм нэхъ зэпIэзэрыт хъуащ. КъуэкIыпIэ Гъунэгъумрэ Жыжьэмрэ къикIыу КъБР-м къэкIуахэм я бжыгъэр 2021 гъэм 2252-рэ хъуащ.
СНГ-м щыщу ди деж къакIуэхэм я нэхъыбэр къокI: Узбекистаным - цIыху 227-рэ, Ермэлым - цIыхуи 163-рэ, Азербайджаным - цIыху 94-рэ. КъуэкIыпIэ Жыжьэм щыIэ къэралхэм ящыщу нэхъыбэ къыздикIар Индиерщ - цIыху 380-рэ, Сириерщ - цIыху 245-рэ, Иорданиерщ - цIыхуи 162-рэ.