НэхъыфIхэр къыхахащ

IэщIагъэм гурэ псэкIэ бгъэдэт цIыхур къыбощIэ IэнатIэм хуиIэ бгъэдыхьэкIэхэмкIэ, абы хилъхьэ щIэщыгъуэмрэ гуащIэдэкIымкIэ. ГуфIэр зи нэгу илъ цIыхухэм яIэ щытыкIэм къигъэщIа гупсысэхэрат щхьэм щызэблэкIыр, Налшык къалэм дэт, Науржан Ибрэхьим и цIэр зезыхьэ гимназие №1-м иджыблагъэ щызэхэта ГъэфIэж пшыхьыр зращIэкIхэмрэ къекIуэлIахэми уащыхэплъэкIэ. Зи лэжьэкIэм щIэныпхъэ гъэщIэгъуэнхэр хэзылъхьэ, зи дерсыр цIыкIухэм гуимыхуж ящызыщI, зи щIэныгъэр Iуэхум лъэужьыфIэу хэзыухуанэ егъэджакIуэхэм я зэпеуэр и кIэм нэсат. МазитIым нэблагъэкIэ щыхьэрым щекIуэкIащ «Налшык къалэм и егъэджакIуэ нэхъыфI-2025» зэхьэзэхуэр, курыт щIэныгъэ щрагъэгъуэт IуэхущIапIэхэм я егъэджакIуэхэм, гъэсакIуэхэм, психологхэм я зэфIэкIхэр щагъэлъагъуэу.

Пшыхьыр къызэIуахын ипэ къихуэу, абы къекIуэлIахэм псалъэ гуапэкIэ зыхуагъэзащ Налшык къалэм егъэджэныгъэмкIэ и IуэхущIапIэм и унафэщI Мэлбахъуэ Алимрэ Налшык къалэм егъэджэныгъэмрэ щIэныгъэмкIэ IэщIагъэрылажьэхэм я зэгухьэныгъэм и унафэщI Уэлджыр Татьянэрэ.
«Ди лэжьыгъэм мыхьэнэшхуэ зэриIэр къэралым къыхуищI гулъытэм къыхощ. Махуэ къэс жыхуаIэм хуэдэу IэнатIэм пэрытхэм я лэжьэкIэм хэлъ фIагъхэр нэхъыбэм зэлъащIысын папщIэ, зэхьэзэхуэ зэмылIэужьыгъуэхэр ядрегъэкIуэкI, гуащIэдэкI ехьэжьакIэ зыщыгугъхэм заужьын щхьэкIи, программэхэмрэ пэхуэщIэхэмрэ къахелъхьэ. ДыщIызэхуэсахэм я зэфIэкIхэр къэралри жылагъуэри зыщыгугъ фIыгъуэхэм ещхьщ. Аращ абыхэм егъэджакIуэ нэскIэ уеджэ, къыдэкIуэтей щIэблэр абыхэм я IэмыщIэ иплъхьэ щIэхъунур. Утыкушхуэм къихьа IэщIагъэрылажьэхэм фIыщIэ яхузощI я лэжьыгъэм и зы ныбз дытеплъэну, Iуэхум халъхьэ гумрэ псэмрэ я хуабэр зыхэтщIэну Iэмал къызэрыдатам папщIэ. Егъэлеяуэ лэжьыгъэшхуэ къефхьэлIащ, гугъу фызэрехьар дощIэ, фызэрыгузэвар ди нэгу щIэкIащ, ауэ, е мыхъу фIы хъужыркъым, жыхуаIэм ещхьу, хъарзынэу фи къалэнхэм фапэлъэщащ, фыщIэгушхуэ хъун зэпеуи къызэвнэкIащ. Сынывохъуэхъу, фи IэщIагъэм и хъер флъагъуну си гуапэщ», – жиIащ Мэлбахъуэ Алим.
«Дызыпэрыт IэнатIэр апхуэдизкIэ лъэпкъым и къэкIуэным епхащи, си фIэщ хъуркъым мы зэпеуэм хуэдэхэр щекIуэкIкIэ, абыхэм фIым я фIыжхэр къыхагъэщрэ мыпхуэдэ ГъэфIэж пшыхьхэр щыхузэхашэкIэ, абыкIэ гумэщIыгъуэ зиIэхэм гукъыдэж яримыгъуэту, я гугъапIэ-хъуэпсапIэхэр къызэщIэримыгъэуэжу. Дауи умыгуфIэнрэ?! И гъащIэм щыщу илъэс пщIы бжыгъэхэр IэнатIэм езытахэр тIысыжа щхьэкIэ, абы къыхуемыплъэкIыжу щыткъым. Щогугъ нэхъри зиужьыну, нэхъри ефIэкIуэну, езыхэм яхузэфIэкIахэм нэхърэ нэхъыфIыжкIэ утыкур ягъэбжьыфIэну. Ноби аращ. Ди зэгухьэныгъэм хэтхэр дэр-дэру дызэпсэлъэжырти, егъэджакIуэ нэхъыфI къызэрыхахынум, цIыхущIэ и цIэ къызэрыраIуэнум, щIэныпхъэ хьэлэмэтым и гугъу зэрызэхэтхынум къызэщIимыIэтэ къыхэкIакъым. НыбжьыщIэм и Iуэхур фIыщ. Ар жанщ, хэлъэт зиIэщ, Iуэхум гупсысэкIэщIэ хэзылъхьэщ. Апхуэдэхэм IэнатIэр ягъэщIэращIэри, мы махуэр фи лэжьыгъэм зэригъэщIэрэщIам хуэдэу адэкIи дахагъэр къэвгъэщIу фылэжьэну ди гуапэщ», – жиIащ Уэлджыр Татьянэ.
Щыхьэрым щекIуэкIа зэхьэзэхуэхэм цIыху 35-рэ хуэдиз хэтащ. Къыхэгъэщын хуейщ зэпеуэр къызэрымыкIуэу гъэнщIауэ зэрыщытар. Абы хэтащ егъэджакIуэхэм я лэжьыгъэм хуаIэ бгъэдыхьэкIэ-щытыкIэр наIуэ къэзыщI теплъэгъуэр, дерс нэхъыщхьэр, егъэджакIуэхэмрэ еджакIуэхэмрэ я зэпсэлъэныгъэр, щIэныпхъэ лъэщапIэр, егъэджакIуэ ныбжьыщIэм и гуращэ-хъуэпсапIэхэр къызытещ къэпсэлъэныгъэр, къэпщытакIуэхэм я упщIэхэмрэ зэпеуэм хэтхэм я жэуапхэмрэ. КъэпщытакIуэ гупым хэтахэм къызэрыхагъэщамкIэ, дэтхэнэми екIуу зигъэлъэгъуащ, и псэлъэкIэкIэ, и зыIыгъыкIэкIэ, и утыку итыкIэкIэ гукъинэж абыхэм закъыщищIыфащ.
Зэпеуэм зи лэжьыгъэ щызыгъэлъэгъуа псоми абы зэрыхэтамкIэ щыхьэт тхылъхэр иратыжащ. Апхуэдэу увыпIэ хэха къэзымыхьыфахэм «Зыуэ щыт Урысейм» и щIыналъэ къудамэм къыбгъэдэкI фIыщIэ тхылъхэр, тыгъэ лъапIэхэр, ахъшэ саугъэтхэр иратащ. ТекIуэныгъэр зыхуагъэфэщамрэ увыпIэ щхьэхуэхэр къэзыхьахэмрэ Налшык къалэм егъэджэныгъэмрэ щIэныгъэмкIэ IэщIагъэрылажьэхэм я зэгухьэныгъэм къыбгъэдэкIыу ахъшэ тыгъэ хуагъэфэщащ.
«Налшык къалэм и егъэджакIуэ нэхъыфI-2025» зэпеуэм къыщыхэжаныкIащ:
«Анэдэлъхубзэмрэ литературэмкIэ егъэджакIуэ нэхъыфI» цIэр хуагъэфэщащ адыгэбзэмрэ литературэмкIэ и егъэджакIуэ Мэремкъул Маринэ (Налшык къалэм егъэджэныгъэмкIэ и «ЕхъулIэныгъэ» центр);
«Тхыдэмрэ жылагъуэ щIэныгъэмкIэ еджапIэм и егъэджакIуэ нэхъыфI» цIэр иратащ тхыдэмкIэ егъэджакIуэ Къущхьэ Оксанэ (Налшык къалэм дэт курыт еджапIэ №21);
«ЕгъэджакIуэ ныбжьыщIэ нэхъыфI» цIэр хуагъэфэщащ физикэмкIэ егъэджакIуэ Жамбэч Азэмэт (Налшык къалэм дэт, Къудащ Елбэздыкъуэ и цIэр зезыхьэ гимназие №14);
«ЕгъэджакIуэ-психолог нэхъыфI» цIэр ихьащ психолог Тэнащ Анжелэ (Налшык къалэм дэт курыт еджапIэ №29);
«ЩIэныгъэ гуэдзэм и егъэджакIуэ нэхъыфI» унэтIыныгъэм къыхэщащ Забаковэ Танзиля (Сабийхэмрэ ныбжьыщIэхэмрэ я зэчийм зыщрагъэужь къалэ центр);
«ЕгъэджакIуэ-унэтIакIуэ нэхъыфI» цIэр хуагъэфэщащ унафэщIым щIэныгъэмрэ щIэныпхъэмкIэ и къуэдзэ Пышная Еленэ (Налшык къалэм дэт курыт еджапIэ №33).
Зэпеуэм къыщыхэжаныкIахэм Налшык къалэм щIыпIэ унафэр щызехьэнымкIэ и IуэхущIапIэм и унафэщI Ахъуэхъу Таймураз къыбгъэдэкIыу тыгъэ лъапIэхэр иратащ, текIуэныгъэр къызэрыIэрыхьар къэзыгъэлъагъуэ дамыгъэри пщIэхалъхьащ.
Зи зэфIэкIыр зыгъэлъэгъуахэм ди гуапэу дохъуэхъу, дяпэкIи я IэщIагъэм хэлъ щIэщыгъуэхэр наIуэ къэзыщIын, сабийхэм халъхьэ есэныгъэхэр лъагэу зыIэтын къару къакъуэкIынуи ди гуапэщ.

 

ШУРДЫМ Динэ.
Поделиться: