Ди лIы­хъужь­хэм я зэман

Хъыжьэу, бэшэчу, зэ­къуэту дыщыщытын хуей зэман дихуащ иджыпсту. Дзэ Iуэху хэхар нобэ зэ­ре­кIуэкIыр, ди щIалэ­хэм махуэ къэс къалъыкъуэкI лIыгъэр ди нэкIэ зэдгъэ­лъагъуну Iэмал къы­дэзыт зэхы­хьэщ дыгъуасэ Налшык къалэм ЩIалэ­гъуа­лэм и унэм къы­щы­зэIуа­хар. «RT.Док: Ди лIы­хъужь­хэм я зэман» дунейпсо фестивалыр зы­теу­хуар къэхъуа Iуэху­гъуэхэр зи лъабжьэ фильмхэр гъэлъэгъуэнырщ.

Абы кърихьэлIащ УФ-м и Президентым и полномочнэ лIыкIуэу Кавказ Ищхъэрэм щыIэм и дэIэпы­къуэгъу Ткачёв Евгений, КъБР-м и Iэтащхьэ КIуэкIуэ Казбек, щIыналъэ уна­фэщI­хэр, дзэ Iуэху хэхам хэтхэмрэ ветеранхэмрэ, жы­лагъуэ лэжьа­кIуэхэр, щIалэгъуалэр. 
Зэхыхьэр къыщызэIуа­хым Урысей Федерацэмрэ Къэбэрдей-Балъкъэрымрэ я къэрал гимнхэр къеуащ. Ар ирагъэкIуэкIащ СВО-м и ветеран, «КъБР-м и ЛIы­хъужьхэр» егъэджэныгъэ Iуэхум хэт Токъмакъ Къантемыррэ «Russia Today» каналым и дзэ корреспондент Галушкэ Иринэрэ. Абыхэм къыхагъэщащ фес­тивалыр зэрекIуэкIым УФ-м и Президентым и полномочнэ лIыкIуэу Кавказ Ищхъэрэм щыIэ Чайкэ Юрий и фIыщIэ зэрыхэ­лъыр. Абы и фIэхъус тхыгъэм зэхыхьэм къыщеджащ Ткачёв Евгений. Чайкэ Юрий и псалъэм къыхэщащ фестивалым журналистхэри, тхыдэджхэри зэрызэщIигъэуIуар, Донбассым щыпсэухэм я гъащIэр, ахэр зыхъумэ ди лIыхъужь нэсхэр ди нэкIэ зэрыдагъэлъагъур.
КIуэкIуэ Казбек къызэ­хуэсахэм защыхуигъазэм жиIащ мыхьэнэшхуэ зиIэ Iуэхур ди республикэм и къа­лащхьэм щрагъэкIуэ­кIыну къызэрыхахам щхьэ­кIэ УФ-м и Президентым и полномочнэ лIыкIуэу Кавказ Ищхъэрэм щыIэм, RT каналым фIыщIэ зэрахуи­щIыр. «МахуищкIэ Iэмал диIэнущ нобэ ди къэралым и дежкIэ мыхьэнэшхуэ зиIэ Iуэхум дыхэплъэну. Зэхы­хьэм и фIэщыгъэ къудейм - «Ди лIыхъужьхэм я зэман» - жыхуиIэм, къегъэлъагъуэ ди лъэхъэнэр зыхуэдэр, - къыхигъэщащ абы. - Те­кIуэ­ныгъэм и илъэсым дэтхэнэми фIыуэ къыдгуроIуэ лIыгъэр зэрыуахътыншэр. Нобэрей зэманым къытхуе­гъэув, зэи хуэмыдэжу, Хэкум дыхуэпэжын зэры­хуейр. Ар цIыхубэм я деж нэхьэсынращ мы Iуэхум и къалэн нэхъыщхьэу къэс­лъытэр. Дызэрыгушхуэнщ, апхуэдэ мыхьэнэ зиIэ фес­тивалым ди Къэбэрдей-­Балъкъэрым щыщхэми я лэжьыгъэ зэрыхэтыр. Дзэ корреспондентхэм, волонтёрхэм лэжьыгъэшхуэ зэ­фIа­гъэкIащ икIи къайхъу­лIауэ къызолъытэ ди лIы­хъужьхэр дуней псом ирагъэлъагъуныр. Дэтхэнэми фIыщIэ худощI. Документальнэ кинор Хэкум и тхыдэ лъапIэм щыхьэт тохъуэ, абы къыхощ цIыхубэ лъапIэныгъэхэри. Зэхыхьэр ­дигу къызэринэжыным къы­дэ­кIуэу, ди лIыхъужь­хэм я хахуагъэр нэры­лъагъу хъунущ. Фильм­хэм къыщыгъэлъэгъуа Iуэху пэжхэм ди зэкъуэты­ныгъэр нэхъри быдэ ищIыну къызолъытэ».
Фестивалым Япэ каналым, ВГТРК-м, RT-м, «Звез­да», «СПАС» каналхэм я документальнэ ­фильм 200-м щIигъу къы­зэ­щIеубыдэ. Ахэр къэрал 30-м щагъэлъэгъуащ, ап­хуэдэуи дзэ Iуэху хэхар щекIуэкI щIыпIэхэм, сымаджэщхэм щрагъэплъащ. Донбассыр зыхъумэ ди лIы­хъужьхэм, дзэ Iуэху хэхам щыIэ дохутырхэмрэ ­волонтёрхэмрэ, цIыху къы­зэрыгуэкIхэм я гъащIэм фильм тезыухуэхэр езы­хэ­ри я псэ щемыблэж щы­-Iэщ. 
RTД каналым и унафэщI Яковлевэ Екатеринэ жи­Iащ ижь-ижьыж лъандэрэ лIыхъужьыгъэкIэ гъэнщIа Къэбэрдей-Балъкъэр щIыналъэм зэрыщыIэр зэри­гуапэр. Абы къыхигъэщащ ягъэлъагъуэ фильмхэм но­бэрей ди лIыхъужьхэр зэ­ры­хэтыр. «Мыпхуэдэ фильм­хэм тыншкъым уеп­лъыну, ауэ уеплъа иужькIи, нэхъ быдэ уохъу», - жиIащ  хьэщIэм икIи фестивалыр къыщыщызэIуахкIэ, хабзэ дахэ зэрахуэхъуауэ, щIыналъэм и лIыхъужьхэр утыкум къригъэблэгъащ. Ди республикэми ахэр и мащIэкъым - дзэ Iуэху хэхам щаIэ цIэ лейхэр зырызыххэу ­къриIуэурэ, абы ди лIы­хъужь­хэр утыкум къришащ. Псори зэгъусэу да­къикъэкIэ яхуэщыгъуащ Хэкум и мамырыгъэр зы­хъумэу хэкIуэдахэм пап­щIэ. 
ЩэкIуэгъуэм и 29 -30-хэм налшыкдэсхэр зрагъэп­лъыну фильмхэм ящыщщ «ГъащIэ гъуэгуанэ» зи фIэщыгъэр. Ар «Ночные волки» клубым и мотоциклистхэм Донбассым щып­сэухэр 2022 гъэ лъандэрэ зэрахъумэр къэзыIуэтэж лэжьыгъэщ. 
Къыхэгъэщыпхъэщ зэхы­хьэм Кавказ Ищхъэрэм и щIыналъэхэм я документалистхэми траха кинохэр зэрыхагъэхьар. Абыхэм ящыщщ Байсиев Темиржан «Iэнэ гъунэгъум ще­кIуэкI зауэ» зыфIища и лэ­жьыгъэр. Ар теухуащ «Известия» МИЦ-м и дзэ корреспондент Еремин Семен и фэеплъым.