«ЕджапIэ нэхъыщхьэм и егъэджакIуэхэм я лигэ» щIэныгъэ нэхъыщхьэм зегъэужьынымкIэ дэIэпыкъуэгъу хъу урысейпсо зэгухьэныгъэм и щIыналъэ къудамэхэм я унафэщIхэм папщIэ егъэджэныгъэ зэхыхьэ иджыблагъэ щекIуэкIащ «Мэшыкъуэ» щIэныгъэ центрым. Абы щыIащ Бэрбэч ХьэтIутIэ и цIэр зезыхьэ Къэбэрдей-Балъкъэр къэрал университетым и лIыкIуэхэрри. Iуэхур къызэрагъэпэщащ Урысей Федерацэм щIэныгъэмрэ щIэныгъэ нэхъыщхьэмкIэ и министерствэмрэ ЕджапIэ нэхъыщхьэм и егъэджакIуэхэм я лигэмрэ.
Къызэхуэсахэр тепсэлъыхьащ Урысей щэнхабзэм и лъэпкъ щхьэхуэныгъэхэр еджапIэ нэхъыщхьэхэм я проект лэжьыгъэхэм къызэрыщагъэлъэгъуэфынум, егъэджэныгъэ Iуэхум лъэныкъуэ нэхъыбэ къызэщIрагъэубыдэфын папщIэ.
ЕджапIэ нэхъыщхьэм и егъэджакIуэхэм я лигэм и Къэбэрдей-Балъкъэр щIыналъэ къудамэм игъэхьэзырар утыку кърахьащ КъБКъУ-м Гъэсэныгъэ лэжьыгъэмкIэ и управленэм и унафэщI Джэрыджэ Залинэрэ Педагогикэмрэ филологиемкIэ институтым и унафэщIым гъэсэныгъэ лэжьыгъэмкIэ и къуэдзэ Ягумовэ Заремэрэ.
ЗэIущIэм хэтхэм видеозэпыщIэныгъэм и Iэмалхэр къигъэсэбэпу фIэхъус псалъэкIэ захуигъэзащ УФ-м щIэныгъэмрэ щIэныгъэ нэхъыщхьэмкIэ и министрым и къуэдзэ Петровэ Ольгэ.
«Урысейм и лъэпкъхэм я зэкъуэтыныгъэм и илъэсым щIыналъэ 40-м щIигъум къикIа егъэджакIуэхэм зрагъащIэ ди къэралым и этнощэнхабзэ щIэин къулейр проект лэжьыгъэхэмрэ ущииныгъэмрэ хагъэхьэнымкIэ щыIэ Iэмалхэр, абыкIэ сэбэп хъуну зэфIэкIхэр зрагъэгъуэт. Ар зимыуасэ щыIэкъым. ФIыщIэ ин яхузощI си лэжьэгъухэм, щIэблэм щIэныгъэ бгъэдалъхьэ къудей мыхъуу, егъэджэныгъэ ухуэкIэм зэрыщыту зегъэужьыным хэлъхьэныгъэ зэрыхуащIым щхьэкIэ. А ухуэкIэм и дэтхэнэ Iыхьэри хуэгъэзащ егъэджэныгъэм и лъагапIэхэр зыIэрызыгъэхьэ, еджапIэ нэхъыщхьэр къэзыух, Урысейм и цIыху щыпкъэ хъуну зыщыгугъ щIэблэм», - къыхигъэщащ министрым и къуэдзэм.
Зэхуэсым и япэ Iыхьэм егъэджакIуэхэр едэIуащ «Ущииныгъэ: дауэ ар къызэрыдгурыIуэр? «Мэшыкъуэ» щIэныгъэ центрым и бгъэдыхьэкIэ» лекцэм. Центрым МетодологиемкIэ и управленэм и унафэщI Низов Александр къызэхуэсахэм яхутепсэлъыхьащ ущииныгъэм и иджырей бгъэдыхьэкIэхэмрэ IэщIагъэ пэрытхэм я зэгухьэныгъэхэр къызэгъэпэщынымкIэ абы иIэ мыхьэнэмрэ.
ЩIалэгъуалэм зэрадэлажьэ Iэмалхэми гулъытэ хэха хуащIащ. Сколковэ университет зэIухам и унафэщI Морозовэ Екатеринэ «ГъэсакIуэм къигъэсэбэп Iэмалхэр» лекцэм утыку къыщрихьащ зы проектым зэделэжь гупхэр зэрыбунэтIыну хэкIыпIэхэр.
Апхуэдэу сессием хэтхэм я дежкIэ мыхьэнэшхуэ зиIэ хъуащ Волгоград къэрал социально-педагогикэ университетым и доцент, «ЩIэныгъэ» зэгухьэныгъэм и лектор Широ Марие еджапIэ нэхъыщхьэхэм я гъэсэныгъэ лэжьыгъэм лъэпкъ зэпыщIэныгъэр хэпщэным теухуа и лекцэр.
Зэхыхьэм и кIэухым, лекцэхэм щIэса псоми иратащ я щIэныгъэм зэрыхагъэхъуам щыхьэт техъуэ тхылъхэр.
КъБКъУ-м и лIыкIуэхэм Iэмал яIащ университетым, федеральнэ трендхэм япкъ иткIэ, зэрызаужьыну Iуэхугъуэхэми тепсэлъыхьыну.
Джэрыджэ Залинэ жиIащ апхуэдэ зэIущIэхэм университетым дежкIэ мыхьэнэшхуэ зэраIэр:
«Къэбэрдей-Балъкъэр къэрал университетыр апхуэдэ федеральнэ сессиехэм зэрыхэтын Iэмал къыдет Iуэху бгъэдыхьэкIэ нэхъыфIхэм зыщыдгъэгъуэзэну, ахэр ди еджапIэм къыщыдгъэсэбэпыну. Бжыгъэр зи лъабжьэ зэхъуэкIыныгъэхэмрэ зыужьыныгъэмрэ, акъыл IэрыщIым и Iэмалхэр, инклюзивнэ Iуэху бгъэдыхьэкIэхэр ди егъэджакIуэхэми сэбэп къахуэхъунущ иджырей егъэджэныгъэ технологиехэр я лэжьыгъэм нэхъ Iэрыхуэу хагъэхьэнымкIэ. КъищынэмыщIауэ, Лигэм щIыналъэ 50-м щIигъум къикIа егъэджакIуэ 5000-м щIигъу зэкъуегъэувэри, абы Iэмал куэд къытхузэIуех къэралым и нэгъуэщI щIыпIэхэм щыщ ди лэжьэгъухэмрэ дэрэ ди зэфIэкIхэмкIэ дызэхъуэжэнымкIэ, щIэныгъэ лэжьыгъэхэр зэгъусэу дгъэхьэзырыну, еджапIэ зэхуаку проектхэр зэдэтщIыну».
Зрагъэгъуэта щIэныгъэр КъБКъУ-м и гъэсэныгъэ, егъэджэныгъэ лэжьыгъэм къыщагъэсэбэпыну хьэзыру къэкIуэжащ егъэджакIуэхэр.
