КIэщIу

Иджырей пхъэщхьэмыщхьэ хъумапIэ

Шэджэм щIыналъэм и Щхьэлыкъуэ къуажэм щаухуэну пхъэщхьэмыщхьэ хъумапIэм ВТБ банкым и мылъкуу сом мелуан 200 къыщагъэсэбэпынущ, къитащ а IуэхущIапIэм и хъыбарегъащIэ IэнатIэм.

 ПэхуэщIэм къызэрыщыгъэлъэгъуамкIэ, пхъэщхьэмыщхьэу тонн мини 5,3-рэ зэуэ щIэхуэнущ абы икIи лэжьыгъэр иригъэжьэнущ 2026 гъэм и кIэхэм.

 «Къэбэрдей-Балъкъэрым щаухуэ пхъэщхьэмыщхьэ хъумапIэм хэтлъхьэ мылъкур Кавказ Ищхъэрэм и мэкъумэш-промышленнэ IэнатIэм зегъэужьыным и шэсыпIэщ», - жиIащ ВТБ банкым и вице-президент Дыренкэ Александр.

Хъыбар зэрыщыIамкIэ, хъумапIэм и Iыхьэ гуэрхэр нэгъуэщI мэкъумэш IуэхущIапIэхэм бэджэнду иратынущ, абы халъхьа мылъкур нэхъ псынщIэу кърагъэщIыжын щхьэкIэ.

«ХъумапIэм ди зэфIэкIым хигъэхъуэнущ. Пхъэщхьэмыщхьэр нэхъ тыншу тхуэщэнущ, пIалъэ кIыхькIэ тхущыгъэлъынущ, кIэрыху щыIэри нэхъ мащIэ хъунущ, абыхэм къадэкIуэу, ди щэхуакIуэхэм фIагъ лъагэ зиIэ продукцэ яIэрыхьэнущ», - къыхигъэщащ мэкъумэш IуэхущIапIэм и унафэщI Джэрыджэ Iэхьед.

Бюджетым къыщIагъу

Къэбэрдей-Балъкъэрым и егъэджэныгъэ IэнатIэр егъэфIэкIуэным хуэунэтIауэ къэрал бюджетым къыхэкIыу иджыри сом мелуани 157-рэ республикэм къыхуаутIыпщынущ мы гъэм. КъБР-м и Правительствэм и зэIущIэм ар щыжиIащ щIыналъэм егъэджэныгъэмрэ щIэныгъэмкIэ и министр Езауэ Анзор.

2026 гъэм УФ-м и щIыналъэхэм я бюджетхэм мылъку яхущIыгъуным ехьэлIауэ къэралым къыщащта унафэм къыкIэлъыкIуэу УФ-м ЕгъэджэныгъэмкIэ и министерствэмрэ КъБР-м и Правительствэмрэ гъатхэпэм и 12-м зэращIылIа зэгурыIуэныгъэм халъхьа зэхъуэкIыныгъэхэм Iэ щIадзыжа нэужь, щIыпIэ министерствэм игъэхьэзыращ республикэм и районхэм егъэджэныгъэмкIэ я IэнатIэхэм я бюджетхэм ахъшэ къаутIыпщынур зэрытраугуэшэным ехьэлIа дэфтэр.

 Бюджетым щIагъужу къаутIыпщыну ахъшэр псори зэхэту сом мелуани 163,9-рэ хъунущ, абы щыщу сом мелуани 157,3-р къэрал, сом мелуани 6,6-р - республикэ мылъкухэм къахэкIынущ. Ахэр зратынур ди щIыналъэм и муниципалитетхэм егъэджэныгъэмкIэ я IэнатIэхэрщ.

ЩIэныгъэмрэ лэжьыгъэмрэ зэпащIэ

 «ЕрыскъыпхъэмкIэ шынагъуэншагъэр къызэгъэпэщыным хуэгъэпса технологиехэр» лъэпкъ пэхуэщIэм хыхьэ «АПК-м IэщIагъэлIхэр хуэгъэхьэзырын» щIыналъэ пэхуэщIэм ипкъ иткIэ Къэбэрдей-Балъкъэр къэрал мэкъумэш университетым и студентхэм лэжьыгъэ практикэхэр щрагъэкIуэкIынущ республикэм и мэкъумэш IуэхущIапIэхэм.

Апхуэдэ IуэхущIапIэу 14 иджыпсту яубзыхуащ икIи КъБКъМУ-м и еджакIуэу зы мин хуэдиз ягъэкIуэнущ. Студентхэр абыхэм зэрыщыIа пIалъэм къриубыдэу яшхынумрэ щыпсэунумрэ текIуэдэну ахъшэр IуэхущIапIэхэм хуатынущ. Къэрал дэIэпыкъуныгъэу абы щхьэкIэ федеральнэ, республикэ бюджетхэм мы гъэм сом мелуан 37,8-рэ къыхэкIынущ.

  НэхъыфIхэр ягъэпажэ

«2025 гъэм и экспортер» урысейпсо зэхьэзэхуэм и щIыналъэ Iыхьэм щытекIуахэр иджыблагъэ наIуэ къэхъуащ.

Къэбэрдей-Балъкъэрым щыщу апхуэдэ щIыхь ягъуэтащ «Промышленнэ IэнатIэм 2025 гъэм и экспортер» унэтIыныгъэмкIэ нэхъыфIу къалъыта «Техно-Алмаз», «Ерыскъы промышленностымкIэ 2025 гъэм и экспортер» - «Сириус М», «Мэкъумэш-промышленнэ IэнатIэм 2025 гъэм и экспортер» - «Гибрид СК», «Технологие ехъэжьахэмкIэ IэнатIэм 2025 гъэм и экспортер» - «Корпорацие ДНК», «Илъэсым нэхъыфIу зызыужьа» - «Садкомплект», «ЦIыхубзэ экспортер нэхъыфI» - «ТИС» IуэхущIапIэхэм.

ЩIыналъэ зэхьэзэхуэр хуэунэтIащ республикэм и экспорт зэфIэкIым хэгъэхъуэнымрэ Къэбэрдей-Балъкъэрым къыщыщIагъэкIа продукцэхэр хамэ къэралхэм хэIущIыIу щыщIынымрэ.

«Къэралым и экономикэм зегъэужьыным, Урысейм и продукцэхэм увыпIэ лъагэхэр хамэ щIыналъэхэм щаубыдыным хэлъхьэныгъэфIхэр хуэзыщI IуэхущIапIэхэм я лэжьыгъэр къызэралъытэ саугъэтщ ар», - щыжаIащ КъБР-м «Си хьэрычэт IэнатIэ» и центрым.

 Урысейпсо зэхьэзэхуэм и щIыналъэ Iыхьэр къызэригъэпэщащ КъБР-м экспортымкIэ и центрым, КъБР-м Экономикэ зыужьыныгъэмкIэ и министерствэр къыдэIэпыкъуу. Лэжьыгъэхэр ирагъэкIуэкIащ «Дунейпсо кооперацэмрэ экспортымрэ», «Зэхьэзэхуэр зи лъабжьэ экономикэ лъэщ» лъэпкъ пэхуэщIэхэм япкъ иткIэ.

ХЬЭЩОКЪУЭ Алыдж.