Адыгэ тхакIуэхэм траухуэ

ТхылъыщIэ

«Адыгские (адыгейские, кабардинские, черкесские, черкесского зарубежья) писатели XIX-XXI вв.» биобиблиографие псалъалъэм и етIуанэ томым хэлэжьыхьыжри, Налшык и «Принт центр» тхылъ тедзапIэм иджыблагъэ къыщыдагъэкIыжащ.

Тхылъым тхыгъэ 136-рэ къызэщIеубыдэр. Абы къыщыхьащ Къэбэрдей-Балъкъэрым, Къэрэшей-Шэрджэсым, Адыгейм, Кавказ Ищхъэрэм и нэгъуэщI щIыналъэхэм, хамэ къэралхэм (Тыркум, Сирием, Иорданием, Израилым, Мысырым, Франджым, Америкэм и Штат Зэгуэтхэм) щыпсэу адыгэ тхакIуэхэм, IуэрыIуатэджхэм, литературэджхэм, я гъащIэмрэ гуащIэмрэ, я тхыгъэхэм теухуахэр.

 Гуманитарнэ къэхутэныгъэхэмкIэ Къэбэрдей-Балъкъэр институтым къэбэрдей-шэрджэс литературэмкIэ и секторым и щIэныгъэлI-литературэджхэу БакIуу Хъанджэрий, ТIымыжь Хьэмыщэ, Тхьэгъэзит Юрэ, Алъхъэс Светланэ, ХьэкIуащэ Мадинэ, Хьэвжокъуэ Людмилэ, щIэныгъэхэмкIэ кандидатхэу Шакъ Марьянэ, Къэжэр Иннэ сымэ мы псалъалъэр илъэсийм и кIуэцIкIэ ягъэхьэзыращ.

Псалъалъэм хагъэхьащ къэралым щыцIэрыIуэ, филологие щIэныгъэхэмкIэ докторхэу ХьэкIуащэ Андрейрэ Хьэщхъуэжь Раисэрэ я лэжьыгъэхэри.

Томищ хъу (2021, 2022, 2023), тхакIуэ 400 къызэщIэзыубыдэ тхылъхэр институтым къэбэрдей-шэрджэсыбзэмкIэ и секторым и унафэщI, филологие щIэныгъэхэмкIэ доктор Хьэвжокъуэ Людмилэ жэуап зыхь и редактору дунейм къытехьащ.

 Тхылъхэм щызэхуэхьэсыжащ адыгэ литературэм къежьапIэ хуэхъуа  джэгуакIуэхэм, усакIуэхэм, уэрэджыIакIуэхэм я деж къыщыщIэдзауэ нобэм къэсыху зэригъэгъуэта ехъулIэныгъэхэр.

 Псалъалъэр зэхэзыгъэува къэхутакIуэхэм гулъытэ ин хуащIащ адыгэ тхакIуэхэм я IэдакъэщIэкIхэм, ахэр зэпкърыхыным, ахэм къагъэлъагъуэ зэфIэкIымрэ Iэзагъэмрэ гъэбелджылыным. Зэхуахьэсыжащ совет зэманым литературэм зи цIэ хэкIуэдыкIа тхакIуэ щхьэхуэхэмрэ абыхэм я Iэдакъэ къыщIэкIа тхыгъэхэмрэ. XX-нэ лIэщIыгъуэм и кIэхэм – XXI-нэ лIэщIыгъуэм и пэщIэдзэхэм литературэм япэ лъэбакъуэ хэзыча тхакIуэ щIалэхэм иджы япэу щIэныгъэм я цIэ къыщраIуащ. Псалъалъэр зэхэзыгъэувахэм гулъытэ хуащIащ адыгэ, къэбэрдей, шэрджэс диалектым тет, хамэ къэралхэм щыпсэу адыгэ тхакIуэхэм, ахэр зэрытхэ бзэм (адыгей, къэбэрдей-шэрджэс, урыс, хьэрып, тырку, инджылыз, нэмыцэ) емылъытауэ. Абыхэм ящыщ дэтхэнэ зыми ди щэнхабзэм, литературэм я зыужьыныгъэм хэлъхьэныгъэ зэрыхуащIым мыхьэнэшхуэ зэриIэр, абыхэм я гъащIэмрэ гуащIэмрэ лъэпкъым къыщIэхъуэ щIэблэр щыгъэгъуэзэн зэрыхуейр – аращ мы лэжьыгъэшхуэр зытеухуэжар.

 Псалъалъэм къыщыхьа дэтхэнэ зы тхыгъэри урысыбзэрэ къэбэрдей-шэрджэсыбзэкIэ тхащ, «Сочинения», «Литература о творчестве» библиографие гуэдзэнхэри щIыгъужащ.

Лэжьыгъэр яхуэгъэзащ щIэныгъэлI-литературэджхэм, культурологхэм, курыт щIэныгъэ щызрагъэгъуэт еджапIэхэм, еджапIэ нэхъыщхьэхэм я егъэджакIуэхэм, филолог IэщIагъэ зэзыгъэгъуэт студентхэмрэ аспирантхэмрэ, адыгэ литературэм и тхыдэр зыфIэгъэщIэгъуэн псоми.

Псалъалъэм и етIуанэ томыр и бжыгъэр ебзыхьэкIауэ къызэрыдэкIам къыхэкIыу, тхылъыр щIэупщIэ псоми зыIэрагъэхьэну Iэмал яIакъым. Абы къыхэкIыу, ЩIэныгъэхэмкIэ Дунейпсо Адыгэ (шэрджэс) Академием и президент, УФ-м ФедерацэмкIэ и Советым и Федеральнэ зэхуэсым хэт Къанокъуэ Арсен и мылъкукIэ мы гъэм лэжьыгъэр щIэрыщIэу къыдагъэкIыжащ.

ТЕКIУЖЬ Заретэ.