СурэтыщI адыгэгу, адыгэпсэ

Америкэм и Штат Зэгуэтхэм къыщыхъуа ди хэкуэгъу сурэтыщIым къыджиIащ адыгэ IуэрыIуатэм, тхыдэм, щэнхабзэм, хабзэм дуней псом щыпсэу лъэпкъхэм гулъытэ хуригъэщIыным зэрытелажьэр. Зи лэжьыгъэхэм адыгэмэ къыкIэрих, адыгэгурэ адыгэпсэрэ зыкIуэцIылъ художникым и Iуэху бгъэдыхьэкIэри, къигъэсэбэп Iэмалхэри, и гупсысэри аращ зытеухуэжар. Ар зригъэхъулIэн папщIэ, хэкужьым пэIэщIэ Зак лъэпкъ тхыдэм ехьэлIа дэфтэр куэд иджащ. Абы къыдэкIуэу, адыгэ хабзэм, IуэрыIуатэм, лъэпкъ шхыныгъуэхэм щIапIыкIа сурэтыщIым езым и лIакъуэм, абы и унагъуэм щахъума лъапIэныгъэхэм, хъугъуэфIыгъуэхэм, щIэинхэм теухуахэми зыщигъэгъуэзащ. Иджырей гъуазджэм и художникым а псом я фIыгъэкIэ Iэмал иIэщ и лэжьыгъэхэм ахэр къыщигъэлъэгъуэжыну. Зак и IэдакъэщIэкI сурэтхэр щищIкIэ къигъэсэбэпыр Кавказ Ищхъэрэм ириша щIымрэ дагъэмрэщ. И лэжьыгъэхэм мафIэм и лъэужьи щыболъагъу. И сурэтхэм къытощ адыгэ фащэхэр, абы и пкъыгъуэхэр, лъэпкъ дамыгъэхэмрэ тхыпхъэхэмрэ, шыкIэпшынэр, сэшхуэр, къамэр. Языныкъуэ и лэжьыгъэхэм къыщигъэлъэгъуэжащ Кавказым ис лъэпкъхэм я тхыдэр, я нэгу щIэкIа гузэвэгъуэм щыщ теплъэгъуэхэр, Хэкум зэрырагъэIэпхъукIар щIыгъуу. 

- Си лэжьыгъэхэр щысщIкIэ абыхэм ящIэлъ гупсысэр дэтхэнэ зы цIыхум дежкIи гурыIуэгъуафIэ хъунырщ зи ужь ситыр, – жеIэ Зак. – Ди жагъуэ зэрыхъунщи, щIэблэм IуэрыIуатэм, анэдэлъхубзэм хуэфащэ гулъытэ хуащIыркъым. Лъэпкъ щэнхабзэм, гъуазджэм, бзэм дэ гулъытэ хуэдмыщIыжмэ, нэгъуэщIым хуищIынукъым. Пэжыр жысIэнщи, си сурэтхэм я купщIэр зыхезгъэщIэным и лъэныкъуэкIэ нэхъ гугъу сызыдехьыр адыгэхэрщ. Абы еплъытмэ, Санкт-Петербургрэ Москварэ щыпсэухэм си Iэдакъэ къыщIэкIахэр тыншу зэрызыхащIамрэ абыхэм къызэрыпэджэжамрэ згъэщIэгъуащ. 

СурэтыщIым зэрыжиIэмкIэ, гъэлъэгъуэныгъэм зыхуигъэхьэзырыным зэманышхуэ токIуадэр. Лэжьэн папщIэ абы щIыуэпси дыгъэпси къилъыхъуэркъым, атIэ и студием гупсэхуу и IэнатIэм щыпэрытщ, Iуащхьэмахуэ лъапэм щыIэм хуэдэу. Гукъыдэж къезытыр и лъэпкъырщ, и унагъуэрщ, и щIэблэрщ, цIыхугъэрщ. 

Зак и лэжьыгъэхэр щагъэлъэгъуащ Америкэм и Штат Зэгуэтхэм, Германием, Франджым, Урысейм и къалэ куэдым, КъБР-м и Лъэпкъ музейм, КъуэкIыпIэ лъэпкъхэм гъуазджэмкIэ я къэрал музей Москва дэтым Кавказ Ищхъэрэм щиIэ и къудамэм, Иджырей гъуазджэхэмкIэ Къэрал центрым Кавказ Ищхъэрэм щиIэ къудамэм, Санкт-Петербург и музейм, нэгъуэщIхэми. И Iэдакъэ къыщIэкIахэм щIэупщIэ зэраIэм щыхьэт тохъуэ абыхэм ящыщ цIыху щхьэхуэхэм я унагъуэхэм зэрыщахъумэр. 

 

Сурэтхэр КЪАРЕЙ Элинэ трихащ.