Гъатхэм и гъэгъахэр

Накъыгъэр къихьэным къэнэж щIагъуэ щымыIэу ди щIыналъэм къыщызэщIэгъэгъащ мэжджыт жыгхэр. Лъэхъэнэ къэс езым и гъэгъа иIэжу къокIуэкI. Нэхъыжьхэм зэрыжаIэжымкIэ, зауэ нэужь лъэхъэнэхэм цIыхухэм псом нэхърэ нэхъыбэу хасэу щытащ накъырэ теплъэ зиIэ  гъэгъа дэжейр. ПлъыфитI къудейт ахэр зэрыхъур - щIыхупсрэ тхьэмбылыфэрэ икIи упхымыплъыфу дахащэу драгъэжейрт IущIыхьхэм, пырхъуэхэм ящIэт пкъохэм. Ахэр нэхъ кIащхъэ хъури, къамыл щIыхухэр куэбжэпэ къэс щагъэкIыу хуежьащ.  ЦIыхухэм хущIыхьэгъуэ яIэтэкъым гъэгъа зэмылIэужьыгъуэхэр хасэнуи, кIэлъыплъынуи - IэнатIэ Iутыр Iутт, къэнахэм жэщ-махуэ ямыIэу колхоз лэжьыгъэр кърахьэлIэрт. Къамылхэр, кIэлъыплъыни хуэмейуэ езыр-езыру къэкIырт, щIэрыкIуэм ещхь и жылэхэри щIэх дыдэу багъуэрт, бжьыхьэм къэтIыжыни хуэмейуэ, уеблэмэ ахэрат школыр къэзыуххэм я иужь уэзджынэм яхьыр. Зэман дэкIри, абыхэм хуэм - хуэмурэ къахэхутэу хуежьащ георгинэ зэмыфэгъухэр. Ахэр зиIэхэм дзыхь хуащIу куэбжэпэхэм щыхасэртэкъым, я унэ щIыхьэпIэхэр ирагъэдахэ мыхъумэ. Школыр къэзыуххэм зы щхьэ-щхьитIкIэ хуэупсэныр гуапагъэшхуэу къалъытэрт. Пэжыр жыпIэмэ, адыгэхэр удз гъэгъа гъэкIыным дихьэхыу щытакъым , иужькIэщ абы гулъытэ игъуэту щыхуежьар

Накъыгъэм и 19-м, пионерхэм я махуэм хуэзэу, пэщIэдзэ-курыт классхэм щеджэхэр мэзым дунеяплъэ яшэрт. Дауэдапщэхэр зэфIэкIа нэужь цIыкIухэм кърачырт абы ирихьэлIэу къэгъагъэ ландыщэр. Арат япэ гъэгъауэ унэм щIахьэри. Абыхэм къадэкIуэнкIэ хъурт мэзбзий къыхэкIагъащIэхэм я тхьэмпэшхуэхэр, андэгурэр, япэу къэщхьэлъэ сэтэнейхэр. ПэщIэдзэ классхэм щеджэхэм губгъуэ удз гъэгъа фIэкIэ зыхэмылъ апхуэдэ Iэрамэхэр школыр къэзыуххэми, егъэджакIуэхэми тыгъэ хуащIырт, щымыгуфIыкIыуи къанэртэкъым. Мэжджыт жыгхэмкIэ дгъэзэжынщи, ахэри унагъуэ къэс яIэтэкъым. Георгинэхэм хуэдэ къабзэу, сирень къудамэ къаIэрыхьамэ,  унэ гъэдахэу нэхъыбэрэ псым зэрыхагъэтыным хэтт. Иужь дыдэу унагъуэхэм (псом хуэмыдэу къуажэдэсхэм) ягъэкIыу хуежьащ розэхэр тюльпанхэр, нарциссхэр.

Иджыпсту къалэхэми къуажэхэми гъэгъа лIэужьыгъуэу щымыIэ щыIэкъым. Япэм щыIахэм къахэхъуащ гибридхэри, нэгъуэщI щIыпIэхэм, уеблэмэ къэралхэм кърашхэри. Школхэр къэзыуххэм ятепщIыхьмэ, ахэр гъэгъа Iэрамэ къызэрыгуэкIхэм арэзы техъуэныр фIэщщIыгъуейщ. ПщIантIэхэм языныкъуэхэр оранжерейхэм къазэрыкIэрыху щыIэкъым. А япэм щыIа къамыл щIыху къудейхэм лIэужьыгъуэрэ плъыфэу къытрагъэхъукIам бжыгъэ иIэкъым. Ауэ, сыт хуэдиз къемыжьами, щымыIэххауэ къэмыунэхуами, ди щыхьэрым, фэтэр куэду зэхэт унэ бжэIупэхэм кIуэ пэтми нэхъыбэу щыхасэ хъуащ ландыщэхэр, епэрхэр. Мэжджыт жыгхэм ящIыгъуу, мы махуэхэм зыкъызэIуахащ дандыщэхэм я гъэгъа хужьыбзэхэми.

Къалэм и гъэгъа - щхъуантIагъэ гъэпсыкIэм увыпIэ щхьэхуэ щеубыд гъэ псом щхъуантIэу ит удз дэжей банэм. Ахэр бжыхьхэми, уеблэмэ къатитIу зэтет унэхэм я блынхэми драгъэкIей. ЩIэныгъэлIхэм зэрыжаIэмкIэ, абыхэм унэхэр сабэм, псыIагъэм щахъумэ. А удзхэм хуэдэ къэгъуэтыгъуейщ къуалэбзухэр фIыуэ зылъагъухэмкIи - абы и тхьэмпэ Iувхэм махуэ псом хэзу хэсынущ бзуущхъуэ цIыкIухэр. ЩхъуантIагъэхэмрэ гъэгъахэмрэ я дахэгъуэ гъатхэр псоми зэхуэдэу фIыуэ ялъагъу.

Шэрэдж Дисэ.

 

Поделиться: