Ди зэманым «штрих-кодыр» дызэсэжа Iуэхугъуэщ. Ар графикэ дамыгъэщ, хьэпшып щхьэхуэр зыщыщыр асыхьэту игъэбелджылыуэ. Штрих-кодыр щыплъагъунущ хьэпшып зэмылIэужьыгъуэхэм, ерыскъыхэкIхэм, уеблэмэ онлайну къэбгъэсэбэпи мэхъу. Апхуэдэхэр тыншщ, псалъэм папщIэ, псэупIэ коммунальнэ Iуэхутхьэбзэхэм я уасэр птынумэ. Штрих-кодым и технологиер къагъэсэбэпурэ компание щхьэхуэхэм заужь.
Штрих-кодым и япэрей лIэужьыгъуэр 1932 гъэм къэунэхуауэ къалъытэ. Ар къыхилъхьащ ЭкономикэмкIэ Гарвард университетым и деж щыIэ школ нэхъыщхьэм щеджа американ Флинт Уоллес. Код къэгупсысынымкIэ абы мураду иIар сату Iуэхур егъэфIэкIуэнырт. Флинт итхащ а зэманым щыIа тыкуэнышхуэхэр зытет хъуну модель нэщIысахэм теухуа тезисхэр. Хьэпшып къэс кIэрылъхьэн хуейуэ къилъытащ ар зыгъэщхьэхуэ «перфокартэ». ЩэхуакIуэм перфокартэр къыхихынути, менеджерым иритынут. Модрейм абы сканейр трихынути, хьэпшыпхэр щахъумэм пэшым къыщIахын хуейр зищIысыр наIуэ хъунут. ЩэхуакIуэм уасэ зэрыт тхылъымпIэр къратынути, зыхуей хьэпшыпыр къищэхунут. А зэманым а Iэмалыр тыкуэнхэм къыщыбгъэсэбэп хъуртэкъым , къэзыбж Iэмэпсымэхэр зэрылъапIэ дыдэм къыхэкIыу. Арати, Флинт Уоллес и гупсысэхэр проект къудейуэ къэнэжащ.
1948 гъэм штрих-кодым епха гупсысэхэр къэщIэрэщIэжащ. Дрексель институтым и аспирант Вудленд Норман Джозефрэ абы и ныбжьэгъу Силвер Бернардрэ штрих-код лIэужьыгъуэ къагупсысащ. Хьэпшыпхэм дамыгъэ тращIэн папщIэ абыхэм япэщIыкIэ къагъэсэбэпащ УФ-шэкъэхэр (полиграфием къыщагъэсэбэп шэкъэ). Ауэ ари лъапIэIуэу къыщIэкIащ, езы технологиеми арэзы укъищIыртэкъым. Морзе и азбукэмрэ макъамэ щхьэхуэхэмрэ тегъэщIапIэ ящIащ къэпщытакIуэхэм. Морзе и азбукэм хэт точкэхэмрэ екъуахэмрэ штрих-кIапсэу ягъэбелджылащ, абы «къеджэж» Iэмалу кинофильмхэр къызэрагъэпсалъэм хуэдэ макъыр къагъэсэбэпащ. Нэхъ иужькIэ, кодым хъурей теплъэр иратащ. Ауэ ар иджырей штрих-кодым нэсыным куэд иIэт.
1952 гъэм Сильверрэ Вудландрэ я Iэмэпсымэм и патент къыдахащ. 1971 гъэм штрих-кодым къеджэ лазер системэ къэунэхуащ. Силверрэ Вудлендрэ къагупсыса штрих-код хъурейм щыщIэныгъэхэр иIэт абы щIэбгъэкIыным теухуауэ. Абы щыгъуэ IBM-м щылэжьа Вудленд къигупсысащ UPC штрих-кодыр. Ар ди зэманми къосэбэп. Штрих-кодыр къыщыунэхуа махуэу ялъытэ 1973 гъэм мэлыжьыхьым и 3-р. 1974 гъэм мэкъуауэгъуэм и 26-м япэу штрих-кодым щIагъэкIа хьэпшыпщ «Wrigley’s» сагъызыр.
Ди зэманым дуней псом щолажьэ штрих-кодым и системэ 50-м щIигъу. Абыхэм ящыщу нэхъыбэ дыдэу къагъэсэбэпыр плIырщ: UPS, Код “2 из 5”, Код 39, Код.
