Сабиигъуэ

А пIалъэр, дауи, псоми я дежкIэ зэхуэдэкъым, икIи ар зэрекIуэкIам емылъытауэ, тыншами гугъуами, цIыхум дежкIэ ар IэфIщ. Сабиигъуэм куэдрэ зыщыхуэдгъэзэж щыIэщ балигъ гъащIэм, ар зэрыдгъэкIуар сурэту, гукъэкIыжу ди нэгу къыщIэдгъэувэжу, ди упщIэхэм я жэуапым дыщылъыхъуэу.

Ауэ зэманыщIэм (телефоныр, компьютерыр, интернетыр нэхъ тепщэ щыщыхъуам) хиубыда щIэблэм я сабиигъуэмрэ дэ диIамрэ зэщхьыжкъым. Абы и щапхъэу  япэм щыIа сабиигъуэм щыщ зы Iыхьэ мы тхыгъэмкIэ «ди нэгу щIэдгъэкIыжынщ».

ЗэрытщIэщи, гъэмахуэр сыт щыгъуи сабийхэм я IутIыжщ, нэхъ лъапIэщ. КIэрашэ зэкъуэшхэм (Михаилрэ Вовэрэ) ар щIэщыгъуэу щагъакIуэрт я адэшхуэ-анэшхуэр щыпсэу Раздольнэ къуажэм. Абыхэм я гъусэт Мэздэгу щыщ я анэ шыпхъу Марие и къуэ Шурик, Николай сыми. Нэхъыжь дыдэм илъэситху и ныбжьт, нэхъыщIэр илъэсищ хъуа къудейт.

Я зэманыр зэрамыгъэнщI щыIэжтэкъым - номин шырхэм хуэдэу жыгыщхьэхэм пыст, мэкъу Iэтэхэм дэпщейрт. А псом ефIэкIыжу, гъуэрыгъуапщкIуэр нэхъыфI дыдэу ялъагъу джэгукIэт. Зыми хузэфIэкIыртэкъым ахэр ягъэбэяуну.

Зы махуэ гуэрым гу лъатащ унащхьэм ныкъуэ къутэу хэлъ щхьэгъубжэмкIэ бжьэхэр щIэлъатэурэ къызэрыщIэлъэтыкIыжым. Куэдрэ мыгупсысэу, мурад ящIащ фор щагъэпщкIур къахутэну.

Шурикрэ Михаилрэ мэкъуэщым пхъэ пкIэлъей къралъэфри, унэ блыным ираупсеящ. Абы зэрыдэпщеяр зыми къамыщIэн щхьэкIэ, Вовэрэ Николайрэ пщIантIэм щыджэгуну къыданэри, нэхъыжьитIыр унащхьэм кIуащ. Безынэр бэджыхъым щIихъумауэ плIанэпэ нэхъ кIыфIым къыщагъуэтащ. Ар ятIэкIэ хъурейуэ зэгъэпцIат, гъуанэ цIыкIу куэдыкIейхэр иIэу. Нэхъ гъунэгъуIуэ зыщыхуащIым, бжьэхэри абы ису къалъэгъуащ. АрщхьэкIэ фор къызэрагъуэтам я нэр къыщригъэпхъуаи сыти, замыIэжьэу блыным ятIэ хъурей зырыз къыкIэрачащ. Абы кърикIуэнур сабийхэм дэнэ щащIэнт?! Безынэм зэуэ хьэдзыгъуанэхэм зыкъызрапхъуэтри, щIалэ цIыкIухэм я щIыфэ пцIанэхэм къеуэу хуежьащ. Анэшхуэр я «къэхутэныгъэм» щхьэкIэ зыщагъэтхъуну зэрыхуеяри а сыхьэтым ящыгъупщэжат. КIийуэ къажыхьу «абгъуэхэр» хыфIадзэжри, пкIэлъей зэрыщытри ямыщIэжу, унащхьэ лъагэм къопкIэж. ЩIым дыркъуэншэу къызэрыщыхутар хьэлэмэтт, ауэ а дакъикъэм псори зырикIт абыхэм я дежкIэ - яужьым ит хьэдзыгъуанэхэм яIэщIэкIынырт нэхъыщхьэр.

Зэрызехьэ макъыр зэхэзыха анэшхуэри гужьеяуэ къахэлъэдащ. КъащыщIар къыгурыIуа нэужь, хьэдзыгъуанэ шэрэзхэр зыхэуа щIыфэ пцIанэм сэ папцIэрэ мастэрэ къищтэри, къахухихыжу ябгъэдэсащ. «УIэгъэхэм» форэ тхъуцIынэрэ зэхэлъу яхущихуащ, махуитIым и кIуэцIми ахэр игъэхъужащ. А къэхъугъэм игъэгужьеями, щIэх дыдэуи яIэщIэхужри, зэрыкъуейщIеин нэгъуэщI Iуэхухэм лъыхъуэу щIалэ цIыкIухэр ежьэжащ.

Анэшхуэмрэ адэшхуэмрэ я лъапсэр Тэрчыпсым метри 100 хуэдэкIэ пэжыжьэу арат, абы цIыкIухэр я закъуэу ягъакIуэртэкъым. АрщхьэкIэ зэрызагъэпщкIун Iэмал абыи къыхуагъуэтурэ кIуасэрт. ПсыIущIэм дэпщейрэ псы елъэм деж щызэтрихьэ бдзэжьейхэм еплъу щысыныр яфIэфI дыдэт. Псы уэрым а бдзэжьей тхьэмыщкIэхэр щIиIубэрти, зэми къыдрихьеижырт, языныкъуэхэми лъэныкъуабэу телъу къигъанэрт. ЗыкъащIэжыну хунэмысу, аргуэру псы хьэлъэм ириудыжырти, апхуэдэхэм деж щIалэ цIыкIухэм ахэр яфIэгуэныхь хъурт.

Зы бдзэжьейм нэхъ мыхъуми а псыIущIэ щIагъым къыщIэкIыну щыхузэфIэкIым, зы фIыгъуэшхуэ къеуэлIам хуэдэу, «Ура!» - жаIэурэ IэплIэ зэхуащIыжырт. Ауэ бдзэжьей псоми ар къехъулIэртэкъым. Абы щхьэкIэ махуэ къэс, шэджагъуэхуэкIуэ хъуа нэужь, зы сыхьэт хуэдизкIэ псыIущIэр зэхуащIырт, псы дэжыпIэ закъуэ фIэкIа къэмынэу. А «лъагъуэмкIэ» бдзэжьейхэр икIырти, Тэрчыпсым и къежьапIэмкIэ яунэтIырт.

Псыежэхыр чэнж щыхъу щIыпIэхэм деж бдзэжьейм IэкIэ ущещэ хъурт. АрщхьэкIэ сабийхэм я зэрыгъэкIие макъым бдзэжьейхэр игъэгужьеирт, къаубыдамэ, заудыныщIэурэ зыкъыIэпыщIаудырти, хьэлъэу зэрехуэхар къапщIэу пшахъуэм хэхуэрти, псыкIантIэм пкIэжырт.

Бдзэжьей ещэурэ, Михаил псыежэх лъащIэм граждан зауэ лъандэрэ къыщIэнауэ щIэлъа топ улъиям жьэхэуэри и Iэ сэмэгур зыщIигъэжыжащ. Нэхъ гъунэгъу дыдэу Винограднэ къуажэрат амбулаторэ здэщыIэри, абы яшэри кърагъэIэзащ. Ари дерс яхуэмыхъуу, махуэ къэс я «лIыгъэр» ягъэунэхуу, ахэр бдзэжьейм ещэрт. Псыежэхрэ гуэлрэ хуиту зымылъэгъуа щIалэ цIыкIуитIым (Михаилрэ Вовэрэ щыпсэу Къаншыуей къуажэм апхуэдэ щыIэтэкъым) ар я нэгузыужьыпIэ нэхъыщхьэу жыпIэ хъунут.

Бысым къуажэ щIалэжь цIыкIухэм нэхъри трагъэгушхуэрт ахэр. Езыхэм псыIущIэр къыщызэIуахкIэ толъкъуным зрагъэхьэхыурэ джэгурти, абы шынагъуэ зэрыпымылъыр я фIэщ ящIыну хэтт. АрщхьэкIэ мохэр апхуэдэ дыдэу иджыри хахуэтэкъым, ауэ зэрышынэри кърагъэщIэну хуейтэкъым. Щхьэусыгъуэ гуэрхэр ящIурэ тхьэмахуитI ягъэкIуащ. Раздольнэ жылэм дэс щIалэ цIыкIухэмрэ «хьэщIэхэмрэ» нэхъ зэхыхьэ, нэхъ зэныбжьэгъуи хъуащ. Зы махуэ гуэрым зэрызехьэу псым хэтурэ, ныбжьэгъу къахуэхъуагъащIэхэм трагъэхьэулеикIри, яIэщIэхуащ мыгувэу псышхуэ къызэрехынур. Псы уэрыр напIэзыпIэм къыкъуэуати, щIалэ цIыкIухэр къыхэкIыну хэтами, зыри ялъэмыкIыу зэлъэкъуауэурэ ирихьэхыу хуежьащ. Куэд дэмыкIыу къагурыIуащ ахэр зэримытхьэлэр икIи псым здихьымкIэ нэхъ тегушхуауэ абыхэми зрагъэхьэхащ. Къамылыщхьэ унэхэм, хадэ щхъуантIэхэмрэ хъуакIуэу губгъуэм ит бжэнхэмрэ, нэгъуэщI хьэлэмэт куэдми кIэлъыплъурэ псыежэхыр чэнж щыхъужым нэс ахэр ихьащ. А махуэм абыхэм яхузэфIэкIам ирипагэу, я щхьэр Iэтауэ щыхьэщIэ къуажэм къыдыхьэжат. Шэч зыхэмылъыжращи, зэман къэс езым и дахэгъуэ, и фIагъ иIэжщ.