ЗэгурыIуэныгъи 100 щызэращIылIэ

Грознэм щызэхуащIыжащ Кавказ инвестицэ зэхыхьэшхуэр (КИФ - 2024 гъэр). Федеральнэ, щIыналъэ IэнатIэхэм я унафэщIхэмрэ лIыкIуэхэмрэ, хьэрычэтыщIэхэр, Урысеймрэ СНГ-м и къэралхэмрэ я хъыбарегъащIэ IэнатIэ нэхъыщхьэхэм я журналистхэр зыхэта Iуэхум (псори зэхэту цIыху мини 4-м нэблагъэрт) сом меларди 106,1-рэ зи уасэ зэгурыIуэныгъэу 100-м Iэ щыщIадзащ. Абы щыщу 7-р хамэ къэрал IуэхущIапIэхэм зэрадэлэжьэнум теухуащ.

«КИФ - 2024» зэхыхьэм мы гъэм и лэжьыгъэр зытриухуар «Кавказ Иныр - хым щегъэжьауэ хым нэсу» фIэщыгъэмкIэ къагъэлъэгъуащ. УФ-м и Правительствэм и УнафэщIым и къуэдзэ, Кавказ Ищхъэрэ федеральнэ щIыналъэр зи нэIэ щIэт Новак Александр къыхигъэщащ Кавказыр щIыуэпсым и дахагъэмрэ тхыдэ хъугъуэфIыгъуэхэмкIэ, тенджыз Iуфэм зэрекIуэкIымкIэ адрейхэм къазэрыхэщыр.

«УФ-м и Президентым пщэрылъ къытщищIахэр дгъэзэщIэн папщIэ, 2030 гъэм ирихьэлIэу ди къэралым и инвестицэхэм процент 60-кIэ хэдгъэхъуэн хуейщ. Ди гуапэ зэрыхъунщи, 2023 гъэм и кIэм Кавказ Ищхъэрэм и инвестицэхэр процент 17 щыхъуащ, ар Урысейм ику ит и бжыгъэм нэхърэ нэхъыбэщ», - жиIащ Новак Александр.

Зэхыхьэм и етIуанэ махуэм хэтащ УФ-м и Правительствэм и УнафэщI Мишустин Михаил. Ар щыIащ Кавказ Ищхъэрэм и щIыналъэхэм я лэжьыгъэхэр щагъэлъагъуэ щIыпIэм. Абы Къэбэрдей-Балъкъэр, Къэрэшей-Шэрджэс, Дагъыстэн, Шэшэн, Ингуш, Осетие Ищхъэрэ - Алание, Ставрополь щIыналъэхэм, Абхъаз, Осетие Ипщэ республикэхэм япэ ирагъэщ проектхэм нэIуасэ зыщыхуэпщIыфынущ. Утыку нэхъыщхьэр иубыдырт «Кавказ. РФ» IуэхущIапIэм и стендым. Абы щызэхуахьэсат Кавказ Ищхъэрэм и зыгъэпсэхупIэхэм адэкIэ зэрызрагъэужьынур.

«Мы зэхыхьэм цIыху куэд къызэрызэщIиубыдам къегъэлъагъуэ Кавказым и экономикэм и зыужьыныгъэм мы зэманым гулъытэ зэриIэр. Мыбы мыхьэнэшхуэ иIэщ хьэрычэт Iуэхум дежкIи, Кавказ Ищхъэрэм щыпсэухэм IэнатIэ ягъуэтынымкIи, IэщIагъэлI ныбжьыщIэхэм гулъытэ яIэнымкIи. Мыбдеж IэнатIэ 14-м тегъэщIауэ зэгурыIуэныгъэ зэхуэмыдэхэм Iэ щыщIэддзащ. Ахэр теухуащ щIыналъэхэм я социально-экономикэ зыужьыныгъэм, инвестицэ, банк Iуэхухэм, промышленностымрэ ухуэныгъэмрэ, егъэджэныгъэмрэ щIэныгъэмрэ, ЖКХ-м, технологиехэмрэ телекоммуникацэхэмрэ, транспортым, нэгъуэщIхэми», - къыхегъэщ УФ-м и Президентым и чэнджэщэгъу, КИФ-м и къызэгъэпэщакIуэ комитетым жэуап зыхь и секретарь Кобяков Антон.

КъызэрагъэлъагъуэмкIэ, зыгъэпсэхуакIуэхэр нэхъыбэу зиIэхэм япэ итщ Кавказ Ищхъэрэр. Ар къэлъытауэ, иужь итынущ хьэщIэщхэм щIэхуэхэм я бжыгъэр нэхъыбэ зэращIынум. УФ-м экономикэ зыужьыныгъэмкIэ и министр Решетников Максим къыхигъэщащ цIыху мини 4,3-рэ зыщIэхуэну хьэщIэщхэм хуэгъэкIуатэ кредиткIэ зэрызыщIагъэкъуар, «Домбай» бгы лыжэ зыгъэпсэхупIэм зэрызрагъэужьыну зэрагъэбелджылар. Апхуэдэуи пэш мини 2,3-рэ зиIэну модуль хьэщIэщхэм я ухуэныгъэхэм субсидие хухахащ.

ЗэIущIэм щытепсэлъыхьащ къэрал кIуэцI туризмэм, мэкъумэш, транспорт, энергетикэ IэнатIэхэм я зыужьыныгъэм епха Iуэхухэми. Зэхуэс зыбжанэ траухуащ еджапIэ нэхъыщхьэхэм папщIэ егъэджэныгъэ программэщIэхэр зээрызэхагъэувэным, IэщIагъэлIхэр зэрагъэхьэзыр щIыкIэм.

«Кавказым и инвестицэ зэхыхьэшхуэр дунейпсо мыхьэнэ зиIэ, къэралхэм, щIыналъэхэм я экономикэ зэпыщIэныгъэхэр зыгъэбыдэ Iэмалщ. Махуищым къриубыдэу икъукIэ лэжьыгъэ купщIафIэ екIуэкIащ, хьэщIэхэри Iуэхум и къызэгъэпэщакIуэхэри арэзыщ. Мы зэхыхьэм и фIыгъэкIэ Кавказ Ищхъэрэм зэрызиужьынум и лъагъуэхэр наIуэ къэхъуащ. УФ-м и Президентым фIыщIэ хузощI «КИФ- 2024 гъэ»-р мы гъэм Грознэм щекIуэкIыну Iэмал къызэрыдитам папщIэ», - жеIэ Шэшэн Республикэм и Iэтащхьэ Кадыров Рамзан.

Зэхыхьэшхуэм щекIуэкIа Iуэхугъуэ нэхъ гуапэхэм ящыщт Урысейм и щIыналъэхэм зэрызрагъэужьымрэ экономикэм хэлъхьэныгъэ зэрыхуащIымрэ папщIэ, «Вершина» япэ инвестицэ саугъэтыр зыхуагъэфэщахэм зэрыратыжар.

Апхуэдэуи зэхыхьэм щIалэгъуалэм яхуэгъэза Iуэхугъуэхэри щрагъэкIуэкIащ. Хьэрычэт Iуэхум, щIыпIэхэм зэрызрагъэужьым, хъыбарегъащIэ IэнатIэхэм, робототехникэм, модэм хэлъ щхьэхуэныгъэхэм махуищкIэ студентхэр щагъэгъуэзащ а IэнатIэхэм щылажьэ IэщIагъэлI нэхъ пажэ дыдэхэм.

«КИФ - 2024 гъэ» зэхыхьэм и хьэщIэхэм нэгузегъэужь Iуэхухэри къыхузэрамыгъэпэщу къэнакъым. Шэшэн Республикэм и щIыпIэ дахэхэм зыщаплъыхьыну Iэмал зэраIам къыдэкIуэу, Кавказ Ищхъэрэм ис лъэпкъхэм я хабзэрэ щэнхабзэрэ щагъэлъэгъуа выставкэми ахэр хагъэплъащ.

Шэшэным ЩэнхабзэмкIэ и министерствэмрэ Росконгресс фондымрэ зэгъусэу къызэрагъэпэща флешмобым ипкъ иткIэ, «Вайнах» академическэ къэрал ансамблым хэтхэм дахэу ягъэлъэгъуащ Кавказым и республикэхэм я ныпхэр.

Шэшэным и Iэтащхьэр хэтащ «КИФ - 2024 гъэ» зэхыхьэм и лэжьыгъэм хыхьэу екIуэкIа шыгъажэм и Кубокыр щратыжа Iуэхум. Осетие Ипщэм и Iэтащхьэ Гаглоев Алан Каппушев Мырзэбэч тыгъэ нэхъыщхьэр иритыжащ, «Ахмат» клубым и Лендруш шым тесу пашэ зэрыхъуам къыхэкIыу.