Ростов щIыналъэм хыхьэ Таганрог (Щэрау) къалэм иджыблагъэ щекIуэкIащ ЦIыху зэрымыс кхъухьлъатэ Iэмэпсымэхэр зэрагъэлажьэ программэхэр зэхэгъэувэнымкIэ «Аэробот–2024» V Урысейпсо зэхьэзэхуэхэр. Абы къыщыхэжаныкIа гупитхум ящыщщ Бэрбэч ХьэтIутIэ и цIэр зезыхьэ Къэбэрдей-Балъкъэр къэрал университетым икIа ныбжьыщIэ гупри.
КъБКъУ-м ИнформатикэмкIэ, электроникэмрэ робототехникэмкIэ и институтым щеджэ студент гупым урысейпсо зэхьэзэхуэм 4-нэ увыпIэр къыщахьащ, КъБКъУ-м Информацие технологиемрэ экономикэмкIэ и колледжым щеджэ ныбжьыщIэхэм 9-нэ увыпIэр къыщыхуагъэфэщащ. Къэбэрдей-Балъкъэрым икIа щIалэгъуалэм къищынэмыщIауэ, зэхьэзэхуэм хэтащ Мэзкуу, Томск, Ставрополь (Шэткъалэ), Тэн Iус Ростов, Щэрау къалэхэм щыщ гуп I6. Абыхэм я къалэным хыхьэрт цIыху зэрымыс кхъухьлъатэ Iэмэпсымэхэр зэрагъэлажьэ программэхэм уэгум иту зэрызэрагъэкIуэн Iэмалхэр халъхьэну, мультротор гъэпсыкIэ зиIэ уэгурызекIуэхэм я лэжьэкIэр езыр-езыру зэтезыгъэпсыхьыж программэхэр ирагъэфIэкIуэну.
Зэхьэзэхуэр IыхьитIу зэхэтащ: зыр – уэгурызекIуэ Iэмэпсымэр симуляторым деж щыутIыпщауэ зэрылажьэм кIэлъыплъынырт, адрейри – цIыху имысу зэрагъакIуэ апхуэдэ кхъухьлъатэзехуэ Iэмэпсымэхэр лъахъшэу щагъэлъатэрэ я лэжьэкIэр щагъэунэху полигоным деж щыкIэлъыплъынырт. ТIуми щыгъуэми нэхъапэIуэкIэ ягъэхьэзыра лъэпощхьэпо зэмылIэужьыгъуэхэр Iэмэпсымэхэр блэкIыфын, удын къытемыхуауэ, зэрызэтегъэпсыхьа программэми фэбжь имыгъуэтауэ ар «къэгъэтIысын» хуейт.
КъБКъУ-м ИнформатикэмкIэ, электроникэмрэ робототехникэмкIэ и институтым щыщ студент гупым зымащIэ тIэкIут къахуэнар япэ увыпIэр къыщIахьыну Iуэхум лъэIэсыным. Ауэ абыхэм я зэфIэкIыр зэрылъагэр, утыку кърахьа программэ лIэужьыгъуэхэр шэщIауэ цIыху зэрымыс кхъухьлъатэ Iэмэпсымэхэр гъэхьэзырыным хэплъхьэ зэрыхъунур наIуэ къащIащ. НыбжьыщIэхэм яхузэфIэкIащ я къарум щыгугъ зэрыхъунур езыхэм я фIэщ ящIыжын, зи ужь ит программэр зэхэгъэувэным IэмалыщIэу ирахьэлIэхэр зыхуэдэр зрагъэщIэн. Гупым я унафэщI Щоджэн Беслъэн зэрыжиIамкIэ, куэд зэрахузэфIэкIыр и фIэщ хъурт, ауэ а лъэкIыныгъэхэр апхуэдизу лъагэу игу къэкIыртэкъым.
«Ди гупым хэта дэтхэнэ зы щIалэри куууэ гупсысэ, зыбгъэдэт IэнатIэм мыбзаджэу хэзыщIыкI, элетротехникэмрэ иджырей технологие Iэмалхэмрэ я кIуапIэхэм фIыуэ щыгъуазэ защIэт. Урысейм зыщIыпIи щекIуэкIыркъым уэгум щызэхэзелъатэ Iэмэпсымэхэм я программэхэм теухуа зэхьэзэхуэхэр, Щэрау къалэм къыщызэрагъэпэщым фIэкIа. Ар къэплъытэмэ, ди гупым 4-нэ увыпIэр къызэрыхуагъэфэщар къыхэплъхьэжмэ, дыщIэгушхуэнрэ ди щхьэр лъагэу щIэтлъагъужынрэ диIэу къыдигъэлъытащ. КъБКъУ-м и пщIэр ди ехъулIэныгъэм къызэриIэтам шэч хэлъкъым. ЩIэныгъэмрэ IэнатIэмрэ щызэIэпэгъум деж куэд пхузэфIэкIынущ. Дэ къэткIуа гъуэгуанэм ар зэрыхьэкъыр ди фIэщ ищIащ. ДяпэкIэ щыIэну зэхьэзэхуэхэм хэтын хуэдэу, ди институтым гупыщIэ къызэригъэпэщыну иужь ихьащи, ди гугъэщ ди гуращэхэр къыддэхъуну», – жиIащ Щоджэн Беслъэн.
«Аэробот–2024» зэпеуэр къызэрегъэпэщ Ипщэ федеральнэ университетым Робототехникэмрэ ахэр зэрызэрагъакIуэ программэхэмкIэ щIэныгъэ-къэхутакIуэ институтым, УФ-м ЩIэныгъэмрэ щIэныгъэ нэхъыщхьэмкIэ и министерствэмрэ Стратегие мыхьэнэ зиIэ къэхутэныгъэхэмкIэ фондымрэ я дэIэпыкъуныгъэ хэлъу.
Зэпеуэм и къалэн нэхъыщхьэр теухуащ технологие лъагэхэр къэзыгъэсэбэп промышленностым и IэщIагъэлIхэр гъэхьэзырыным, цIыху зэрымыс кхъухьлъатэ Iэмэпсымэхэр зыгъэхьэзыр щIэныгъэ-къэхутакIуэ гупхэмрэ къэрал къулыкъущIапIэхэмрэ я зэхуаку дэлъ зэпыщIэныгъэхэм зегъэубгъуным, щIэныгъэмрэ техникэмрэ щащI къэхутэныгъэ пэхуэщIэхэр утыку щрахьэн щIыпIэхэр нэхъыбэ хъуным.
