IэнатIэр егъэфIэкIуэным топсэлъыхь

«Инфорум-2025» зэхыхьэм хыхьэу, УФ-м и Журналистхэм я зэгухьэныгъэм и лIыкIуэхэмрэ республикэм, ­гъунэгъу щIыналъэхэм я хъыбарегъащIэ IэнатIэхэм я редактор нэхъыщ­хьэхэмрэ шыщхьэуIум и 7-м стIол хъурей щрагъэкIуэкIащ. 

УФ-м и Журналистхэм я зэгухьэныгъэм и унафэщI Соловьёв Владимир къы­теувыIащ къэралым лъэпкъыбзэкIэ щылажьэ хъыбарегъащIэ IуэхущIапIэ­хэм я щытыкIэр зэрызэхуэмыдэм, ахэр егъэфIэкIуэным, IэнатIэм зыщыIууэ лъэ­пощхьэпохэр гъэзэкIуэжыным теухуа Iуэхухэр къызэраIэтынум. Щапхъэу къихьащ Тэтэрстаным, Башкорто­станым, Якутием, Шэшэным, нэгъуэщI щIы­налъэхэм я лъэпкъыбзэкIэ къы­щыдэкI газетхэмрэ теленэтынхэмрэ я Iуэхухэр зэрынэхъыфIыр. Къапщтэмэ, Тэтэрстаным и сабий телеканалыр жэщи махуи зэпымыууэ сыхьэт 24-кIэ мэлажьэ, нэтыным хыхьэу ныбжьы­щIэ­хэм мультфильмхэр тэтэрыбзэкIэ зэра­дзэкI. 
Кавказым и журналистикэм ехьэлIауэ нэхъ зыгъэпIейтейхэм ящыщу Соловьевым къигъэлъэгъуащ щIалэгъуалэ куэдым я анэдэлъхубзэр фIыуэ зэрамыщIэр, абы къыхэкIыу газетхэр нэхъыбэу къезыгъэхьри еджэри нэхъыжь­хэр зэрыарар. Абы и лъэныкъуэкIэ щытыкIэр зэрыгугъум, лъэпкъыбзэхэр щIэблэм тэмэму зэрамыщIэм къы­хэкIыу, сабий гъэсапIэхэмрэ курыт еджа­пIэхэмрэ урысыбзэр зэрыщрагъэджым хэплъэжу, анэдэлъхубзэкIэ дерсхэр ирагъэкIуэкIыну къызэрыхалъхьэнур жиIащ. УФ-м Бжыгъэхэр зи лъабжьэ зыужьыныгъэмкIэ, связымрэ цIыхубэ зэпыщIэныгъэхэмкIэ и министерствэм лъэпкъ газетхэм (къыдэкIы­гъуэ 700-м нэблагъэм) заужьыным гъэ къэс мылъкушхуэ зэрыхухихыр икIи а комиссэм езыр зэрыхэтыр къыхигъэщащ. Соловёвым къыхуриджащ республикэм и хъыбарегъащIэ IуэхущIапIэхэри апхуэдэ зэпеуэхэм хэтыну, лъэпкъыбзэхэр ирагъэфIэкIуэнымкIэ щыIэ Iэмалхэр къагъэсэбэпын папщIэ. 
- Лъэпкъыбзэхэр лъапIэныгъэхэм ящыщщ. Ахэр хуэсакъыу хъумэным, щIэблэм ящIэу къэгъэхъуным гулъытэ хэха хуэщIын хуейщ. А Iуэхур мызэ-мытIэу ди зэхыхьэшхуэхэми къыщыфIэтащ. Абы и лъэныкъуэкIэ щытыкIэр ефIэкIуэным хуэгъэпсауэ щыIэ Iэмал псори къэгъэщхьэпэн хуейщ, - жиIащ Соловьёв Владимир. 
«Адыгэ псалъэ» газетым и редактор нэхъыщхьэ, КъБР-м и Журналистхэм я зэгухьэныгъэм и унафэщI Жыласэ Заурбэч къыхигъэщащ республикэм и хъыбарегъащIэ IуэхущIапIэхэм (телевиденэм, радиом, газетхэм, журналхэм) бзищымкIэ (адыгэ, балъкъэр, урыс) нэтынхэмрэ тхыгъэхэмрэ зэрагъэ­хьэ­зырыр, лъэпкъыбзэр зыгъэшэрыуэ­хэмрэ зыIурылъхэмрэ, журналист IэщIагъэм хуеджэхэр зэрымащIэм къы­хэкIыу лэжьакIуэхэр зэрыхуримыкъур икIи филологие къудамэр къэзыухахэр къы­зэращтэр. Абы и хэкIыпIэу Заур жиIащ филологие институтым лъэп­къыб­зэхэмкIэ и къудамэхэм щIэсхэр ещанэ курс нэужьым журналистикэми хура­гъаджэу, филолог, редакцэм и литературнэ лэжьакIуэ IэщIагъэр яIэу къыщIагъэкIыну къызэрыхалъхьар. Жы­ласэм жиIащ цIыхубэм я деж хъыбарыщIэхэр нахьэс къудей мыхъуу, лъэпкъ щэнхабзэмрэ бзэмрэ зэрахъу­мэр. Нэхъапэм къуажэдэс сабийхэм анэдэлъхубзэр нэхъ яIурылъу къыдэкIуэтейуэ щытамэ, иджы, сабий гъэсапIэхэмрэ курыт еджапIэхэмрэ урысыбзэкIэ зэрыщрагъаджэми къыхэкIыу, жылэ нэхъ пхыдзахэм къыщыхъу щIэб­лэри урысыбзэм нэхъ зэрыхуэшэрыуэр. ХъыбарегъащIэ IуэхущIапIэхэм лэ­жьакIуэхэр ирикъуу яIэн и лъэныкъуэкIэ Жыласэ Заурбэч хэкIыпIэу къигъэлъэгъуащ нэхъапэм Москва журналистхэр щагъэхьэзыру зэрыщытар яублэжыныр  IэмэлыфIу къызэрилъы­тэр. Апхуэдэу щIигъужащ «Журналист ныбжьыщIэхэм я школ» къызэрагъэпэщауэ иужьрей илъэс­хэм ныбжьыщIэхэр журналист IэщIагъэм зэрыхагъэгъуа­зэр. 
«Заман» газетым и редактор нэхъыщ­хьэ Конаков Хьэсэни арэзы техъуащ журналистхэр МГУ-м щрагъэджэным теухуауэ къаIэта псалъэмакъым. Абы жиIащ илъэсым цIыху зы-тIу нэхъ мыхъу­ми еджакIуэ яхуэгъакIуэу щытамэ, абы и фIыгъэкIэ республикэм и хъыбарегъащIэ IуэхущIапIэхэр щIэныгъэфI зыбгъэдэлъ лэжьакIуэхэмкIэ къызэгъэпэща зэрыхъунур, лъэпкъ газетхэр иджыри илъэси 100-кIэ къыдэкIыну нэхъыжьхэр зэрыщIэхъуэпсыр. 
ЗэIущIэм хэтхэм къыхагъэщащ Моск­ва щеджа IэщIагъэлIым лэжьапщIэ нэхъыбэ къыщратынур къыхихыу, республикэм къимыгъэзэжу къалащхьэм къэнэжынкIэ зэрыхъунури къэлъытэн зэрыхуейр. Абы и лъэныкъуэкIэ щапхъэ зыбжанэ къахьащ республикэм а IэнатIэм щыпэрытхэм я улахуэр къэралым ику иту къыщахьым нэхърэ хуэдиплI-тхукIэ зэрыщынэхъ мащIэм къыхэкIыу, журналист IэщIагъэ зиIэхэм я лэжьыгъэр зэрахъуэжам теу­хуауэ. 
- УФ-м и Журналистхэм я зэгухьэныгъэм журналистхэм я егъэджэныгъэ Iуэхухэр, зэхыхьэхэр къытхузэгъэпэщынущ. Хъыбар нэпцIхэм цIыхухэр куэдрэ ирохьэлIэр икIи абыхэм япэщIэтыпхъэщ. Абы теухуауэ щыIэ иджырей Iэмалхэр къэгъэсэбэпын хуейщ, – жиIащ Касютин Владимир. 
Газетхэмрэ журналхэмрэ Iэ тезы­дзэхэм я бжыгъэр зыгъэмащIэ щхьэусыгъуэхэм ящыщу къагъэлъэгъуащ къы­дэкIыгъуэхэм я уасэм и процент 95-р пощтым къызэрищтэр, пощтзехьэхэм ират лэжьапщIэр зэрымащIэм къыхэкIыу куэд IэнатIэм зэрыIумызагъэр, а псори я щхьэусыгъуэу, я лэжьыгъэр нэсу зэрахуэмыгъэзащIэр хъыбарегъащIэ IуэхущIапIэхэм зэран къазэрыхуэхъур. Абы къыхэкIыу тхылъымпIэм тет къыдэкIыгъуэм щIыгъуу, электрон Iэмалри къагъэсэбэпын хуей зэрыхъур къыхагъэщащ. Зэхыхьэм хэтхэм жаIащ языны­къуэ щIыналъэхэр (Къэрэшей-Шэрджэс, Адыгэ республикэхэр) пощтым зэрыдэ)мылэжьэжыр, хэкIыпIэ къа­гъуэтауэ, я газетхэр езыхэм цIыхухэм зэрыIэрагъэхьэр. 
Пощтым и лэжьыгъэр тэмэму зэ­рызэтемыухуам и гугъу щищIым Соловьев Владимир къыхигъэщащ щыты­кIэм зригъэхъуэжын папщIэ, УФ-м Бжыгъэхэр зи лъабжьэ зыужьыныгъэмкIэ, связымрэ цIыхубэ зэпыщIэныгъэхэмкIэ и министерствэр зыдигъэIэпыкъуу, ар УФ-м и Президентым и деж нихьэсыну зэримурадыр. Зэхуэсым хэтхэр Соловьевым къыхуриджащ Iуэху бгъэ­ды­хьэкIэщIэхэр къагъэсэбэпыну, я зыу­жьыныгъэр къэзылъахъэ Iуэхугъуэхэр зэхагъэкIыу ягъэзэкIуэжыну, журналистхэм я щIэныгъэм хагъэхъуэну, щIалэгъуалэм епсалъэурэ нэхъ яфIэгъэ­щIэгъуэн, дэзыхьэх тхыгъэхэмрэ радио, теленэтынхэмрэ ягъэхьэзырурэ газетеджэхэр, телевизореплъхэр, радиом еда­Iуэхэр къыдахьэхыну, зэпеуэхэм я зэфIэкI щеплъыжыну – а псори зэманым къызэригъэуври къыхигъэщащ. 
Зэхыхьэм хэтахэм фIыщIэ хуащIащ КъБР-м и Журналистхэм я зэгухьэныгъэм и лIыкIуэхэм. ХьэщIэхэм Налшык къа­лэм и музейхэм, щIыпIэ дахэхэм зыщрагъэплъыхьащ, я нэгу зыщрагъэужьащ. Абыхэм жаIащ щIыналъэм щыпсэухэр гуапэу къазэрыIущIар, къалэм зэрызиужьыр, зэрефIакIуэр зэ­рынэрылъагъур.
Сурэтхэр Къарей Элинэ трихащ.