IуэхуфIхэр и Iэужьт

ЩIыналъэм и тхыдэм я цIэр IуэхуфIхэмкIэ къыхэнащ ди лъэпкъым къыхэкIа цIыху щэджащэ куэдым. Абыхэм яхэтщ республикэм щыщу япэу медицинэ щIэныгъэхэмкIэ доктор хъуа, профессор, щIэныгъэлI лъэрызехьэу, егъэджакIуэ телъыджэу, Iэзагъышхуэ зыхэлъ дохутыру щыта Балъкъэр Мыхьэмэт. Зэманыр кIуами, а цIыху щэджащэм и лъэужьыр хэгъуэщакъым. Абы и лъагъуэм къыпащащ и гъэсэнхэм, къызэринэкIа щIэныгъэ лэжьыгъэхэр медицинэм и хъугъуэфIыгъуэ мылъытэщ. ЩIыналъэм узыншагъэр хъумэнымкIэ и IэнатIэм, псом хуэмыдэу республикэм и курортым и зыужьыныгъэм хэлъхьэныгъэшхуэ хуищIащ Балъкъэрым. ПщIэрэ щхьэрэ зиIэ цIыхум хуэфэщэн гъащIэ гъуэгуанэ купщIафIэ къызэринэкIащ.

Балъкъэр Мыхьэмэт Ростов дэт медицинэ институтыр 1938 гъэм къиухри, 1941 гъэ пщIондэ Бахъсэн дэт дохутыр участкэм и унафэщIу, иужькIэ Бахъсэн район сымаджэщым терапиемкIэ и къудамэм и нэхъыщхьэу лэжьащ. Хэку зауэшхуэм и лъэхъэнэм, Совет Армэм и офицер дохутыр щIалэм и къаруи, и гуащIи, и щIэныгъи ирихьэлIащ уIэгъэ хъуахэри сымаджэхэри гъэхъужыным. Зауэ нэужьым ар ягъэуващ Къэбэрдей-Балъкъэр АСССР-м узыншагъэр хъумэнымкIэ и министру, 1948 гъэм «Налшык» курортым и унафэщI къалэныр пщэрылъ къыщащIащ. Езым и еплъыкIэм, и Iуэху бгъэдыхьэкIэм къытехуэ гуп зэхуишэсри, абы и нэIэм щIэту зыкъиужьауэ щытащ а IэнатIэм икIи дуней псом щыцIэрыIуэ зыгъэпсэхупIэ хъуат. Абы щIэх-щIэхыурэ щрагъэкIуэкIырт союзпсо, щIыналъэ щIэныгъэ-практикэ конференцхэр, съездхэр, а зэхыхьэхэм кърихьэлIэр медицинэм и лэжьакIуэхэм я закъуэтэкъым, атIэ хэгъэгухэм я унафэщIхэри къахуеблагъэрт.

«Налшык» курортым щыщыIа зэманым Балъкъэрым игъэхьэзыращ щIэныгъэ лэжьыгъэу 100-м нэблагъэ. ИригъэкIуэкIа клиникэ-гъэунэхуныгъэ къэхутэныгъэхэм щIэныгъэлIым Iэмал къратащ лъатэ-кIэтIий узыфэхэр зыпкърыт сымаджэхэр гъэхъужынымкIэ курорт IэзэкIэхэм фIагъышхуэ зэраIэр лэжьыгъэм къыщигъэнэхуэну икIи, абы и фIыгъэкIэ, 1967 гъэм гастроэнтерологие узыфэхэр щагъэхъуж санаторэ щхьэхуэ къызэIуахауэ щытащ.

60 гъэхэм я кIэуххэм Балъкъэр Мыхьэмэт КъБКъУ-м и медицинэ факультетым пропедевтикэ, факультет терапиемкIэ и къудамэм и унафэщIу лэжьащ, а къалэным зэрыпэрытым хуэдэуи, иджыри илъэс зыбжанэкIэ «Налшык» курортым и щIэныгъэ унафэщIуи щытащ. Абы и нэIэм щIэту медицинэм лъэ быдэкIэ хэува щIэныгъэлI зыбжанэм я кандидат, доктор диссертацэхэр пхагъэкIащ.

Къалэн къыщащI дэтхэнэ зы Iуэхури нэгъэсауэ зэфIэзых цIыхут ар. Илъэс куэдкIэ зэкIэлъхьэужьу ар хахыжащ Налшык къалэ советым и депутату, Курортологхэм я союзпсо, урысейпсо зэхыхьэхэм хэтащ, республикэм и терапевтхэм я зэгухьэныгъэм и унафэщIу лэжьащ, КъБКъУ-м и медицинэ факультетым кандидат лэжьыгъэхэр пхыгъэкIынымкIэ и диссертационнэ советым и тхьэмадэм и къуэдзэу щытащ. ЦIыхугъэшхуэ хэлъу, акъылрэ Iущагъышхуэрэ бгъэдэлъу, захуагъэм и телъхьэу, жумарту зэрыщытым папщIэ ар фIыуэ ялъагъурт иригъаджэ студентхэм, и лэжьэгъухэм я дежи и пщIэр щылъагэт. Мыхьэмэт и лъагъуэм ирикIуэжащ и бынхэри - и къуэ Игори ипхъу Ирини я адэм и щапхъэр я гъуазэу дохутыр IэщIагъэм я гъащIэр хуагъэпсащ.

Езэш зымыщIэу, зыпэрыхьа сыт хуэдэ Iуэхури тэмэму зыгъэзащIэу пщэрылъ къыщащI IэнатIэхэм пэрыта Балъкъэр Мыхьэмэт и лэжьыгъэм къыпэкIуа пщIэи щIыхьи игъуэтыжащ. Абы къыхуагъэфэщащ Лениным и орденыр, нэгъуэщI медаль зыбжани, «РСФСР-м щIыхь зиIэ и дохутыр», «КъБАССР-м щIэныгъэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ», «РСФСР-м узыншагъэр хъумэнымкIэ и IэнатIэм и отличник» цIэ лъапIэхэмкIи ягъэпэжащ.

«ЦIыхум хуэпщIэмкIэ, абы узэрыхущытымкIэ гъащIэр къыпподжэж» къыхуеджэныгъэм тету псэуащ Балъкъэр Мыхьэмэт. ФIыуэ ищIар кIуэдакъым, и IуэхущIафэ дахэхэрщ абы и цIэр нобэрей дунейм къыхэзынари.