ЩIыналъэм и щIыпIэ зэпэщхэр

Аруан районым щыщ Аруан къуажэм Лениным и цIэр зезыхьэ и уэрам нэхъыщхьэр къызыхуэтыншэу зэрагъэпэщыжащ. Лэжьыгъэхэр ирагъэкIуэкIащ «Къэбэрдей-Балъкъэрым и транспорт IэнатIэм зегъэужьын» КъБР-м и къэрал программэм и «Гъуэгу хозяйствэ» гуэдзэным ипкъ иткIэ. 

УхуакIуэхэм къагъэщIэрэщIэжащ Калининым и цIэр зезыхьэ уэрамым деж къыщыщIэдзауэ Къардэнхэ я цIэр зезыхьэ уэрамым нэсыху. Зыхуей хуагъэза, асфальтыщIэ зытралъхьа, гъуэгу дамыгъэхэр къыщыхагъэщхьэхукIа, гъуэгубгъур къыщрагъэбыдэкIа гъуэгу Iыхьэм метр 1000-м щIигъу и кIыхьагъщ. 
Апхуэдэуи, Тэрч щIыналъэм и библиотекэ нэхъыщхьэр къызыхуэтыншэу зэрагъэпэщыжын щIадзащ. Мыбдежым лэжьыгъэхэр щрагъэкIуэкI «Къэбэрдей-Балъкъэрым и щэнхабзэ» къэрал программэм ипкъ иткIэ. Библиотекэм и тхылъ фондыр мин 34-м щIегъу икIи абы къакIуэ тхылъаджэхэм я бжыгъэр цIыху мини 5-м нэхърэ нэхъыбэщ. ПэхуэщIэм къызэрыщыгъэлъэгъуам хуэдэу библиотекэм и унащхьэр, бжэ-щхьэгъубжэхэр, инженер коммуникацэхэр зэрахъуэкIащ, пэшхэри къращIыкIынущ. Лэжьыгъэхэр мы гъэм фокIадэм и 1-м ирихьэлIэу зэфIагъэкIынущ.
«ЩIалэгъуалэмрэ сабийхэмрэ» лъэпкъ пэхуэщIэм ипкъ иткIэ Прохладнэ районым и Алътуд къуажэм и курыт еджапIэ №1-ри мы махуэхэм къызыхуэтыншэу зэрагъэпэщыж. Школыр сабий 600-м хуэщIащ икIи щаухуауэ щытар 1962 гъэрщ, абы лъандэри мыпхуэдэ лэжьыгъэшхуэ щрагъэкIуэкIакъым. 
Иджыпсту лэжьакIуэхэм унащхьэр къытрахыж, инженер коммуникацэхэр зэрахъуэкI, пэшхэри къращIыкI. ИужькIэ, бжэ-щхьэгъубжэхэр къыхахыжынущ, лъэгухэр къратхъыжынущ, пэшхэри Iэхуитлъэхуит ящIынущ. Гулъытэ щхьэхуэ хуащIынущ сабийхэм я шынагъуэншагъэр къызэгъэпэщынымкIэ щыIэ Iэмалхэм. 
КъищынэмыщIауэ, Аруан щIыналъэм и Мэрзэхъу къуажэм псы къабзэ зэрызэбгратыкI и бжьамийхэр къагъэщIэрэщIэж. Лэжьыгъэхэр ирагъэкIуэкI «Коммунальнэ инфраструктурэр егъэфIэкIуэн» къэрал пэхуэщIэм ипкъ иткIэ. ЛэжьакIуэхэм бжьамийхэр зыдалъхьэну щIыр иджыпсту датIыкI, абы и лъабжьэм пшахъуэрэ мывэкIэщхърэ дакIутэ. Псори зэхэту метр 1000-м нэблагъэ и кIыхьагъщ а щIыпIэм. Лэжьыгъэхэр зэрызэфIэкIыуи цIыху 1200-м щIигъум псы къабзэ зэпымыууэ яIэрыхьэнущ.
1986 гъэм Бахъсэн районым и Жанхъуэтекъуэ къуажэм щаухуауэ щыта сабий садыр къагъэщIэрэщIэж мы махуэхэм. Илъэс 40 дэкIам къриубыдэу апхуэдэ лэжьыгъэхэр япэу мы гъэм щызэхаублэу аращ абы. Сабий садыр сабийуэ 100-м хуэщIащ, ауэ, иджыпстукIэ къашэр 60-м нэблагъэщ.
 «Лэжьыгъэхэм хиубыдэу бжэ-щхьэгъубжэхэр, инженер коммуникацэхэр зэрахъуэкIынущ, унэ IуплIапIэр зыхуей хуагъэзэнущ, пэшхэр къращIыкIынущ», - жиIащ Бахъсэн район администрацэм Ухуэныгъэхэмрэ ЖКХ-мкIэ и къудамэм и унафэщI Уэзрокъуэ Мурат. 
Нобэм ирихьэлIэу лэжьакIуэхэм унащхьэр зэрахъуэкIащ, бжэ-щхьэгъубжэжьхэри къыхахащ, пэшхэри къращIыкIын щIадзащ. Лэжьыгъэхэр ирагъэкIуэкI «Егъэджэныгъэ IэнатIэм зегъэужьын» къэрал программэм ипкъ иткIэ икIи мы гъэм и фокIадэм ирихьэлIэу ахэр зэфIагъэкIын мурад щыIэщ.
«Къуажэ щIыпIэхэм сыт и лъэныкъуэкIи зегъэужьын» къэрал программэм ипкъ иткIэ Май щIыналъэм и Александровскэ къуажэм метр зэбгъузэнатIэ 400 хъууэ сабийхэм я джэгупIэ зэпэщ щаухуащ. Абы щагъэуващ хъыринэхэр, къежэхыпIэхэр, турникхэр, тетIысхьэпIэхэмрэ кIэрыхубжьэрыху идзапIэхэмрэ. ДжэгупIэм и хъуреягъкIи къэкIыгъэ щхъуантIэхэр, жыг цIыкIухэр щыхасащ. Лэжьыгъэм трагъэкIуэдащ сом мин 847-м щIигъу. 

 

БОЛЭ Былэ.
Поделиться: