Ди газетым щIэх-щIэхыурэ къыхуэтхэ ди щIэджыкIакIуэхэм ящыщщ «Адыгэ псалъэм» и ныбжьэгъу пэж, нэхъыжьыфI Къардэн Мухьэмэд. Абы и нобэрей тхыгъэхэр зытеухуар мэкъумэш IэнатIэм хьэлэлу щылэжьа адыгэ бзылъхугъэ хьэлэмэтщ.
«Уафэ джабэм пшэкIэплъ зыкъищIри, махуэри лъэрыгъым иуващи, Къаскъул Муслъимэт и нэгу зэлъыIухам гуфIэгъуэ щIэтщ: мис аргуэру зы махуэ къэунэхуащ. ЗиIэжьакъым зи къалэным хуэпэж пщэдджыжь пшэкIэплъми: дунейр зыщIэуфIыцIэри, уэшх пIащэ «ущ» жиIэу къыжьэхикIэу щIидзащ. Муслъимэти и нэкIум щIыIэбжьыр зыхищIати, щхьэфIэпхыкIыр зытрилъхьащ, кIагуэри зытриубгъуащ. «Жэмхэр къэсыжыху, дыгъэри къэунэхужынщ», - жиIэу и гур игъэфIу етIысэхащ. Абдежым гукъэкIыжхэр къызэрыдохьей…
Хэку зауэшхуэм иужь илъэс гугъухэрати, гъэш фермэхэм Iэщыхъуэхэр яхурикъуртэкъым. Абы къыщалэжьыр зэрымащIэм къыхэкIыу цIыхухэр а IэнатIэм яхуекIуалIэртэкъым. Iэпщэ лэжьыгъэ гугъут. Балигъ хъуа я хъыджэбзым IэнатIэ хуэхъунум щегупсысырт Муслъимэтхэ я унагъуэм. «СыздэщыIэ фермэм сшэуэ жэмыш IэщIагъэм дезгъэхьэхмэ, дауэ хъуну пIэрэ? Сечэнджэщынщ абыкIэ унафэщIхэми езыми», - жиIэрт абы и адэ Яхьия. Абы къыдэкIуэу Муслъимэт и анэми къызыпхигъэIукIырт: «Балигъ мыхъу щIыкIэ, и Iэпкълъэпкъыр гугъуехьышхуэм иIуэнтIэнщ…» Муслъимэт жэуап итащ: «СлъэкI къэзгъэнэнкъым, фызмыгъэукIытэу лэжьыгъэм иужь ситынщ»…
Псоми я гум къишхыдыкIам хуэдэт Муслъимэт. Пэжу, абы зэкIэ къылъысар Iэпыдзлъэпыдз лэжьыгъэрт: пщафIэм доIэпыкъу, шалъэхэр етхьэщIыж, шкIащIэхэр шэ ирегъафэ… Апхуэдуэ Муслъимэт лэжьыгъэм щIэх дыдэу есащ. Шхуэлхэр гумызагъэу ешытIэ, шэ зыри къыщIимынэн папщIэ, иужькIэ кърегъэблыж. Къущхьэхъу кIуэгъуэр къыщысым, Муслъимэт хъыджэбз щIалэ цIыкIум жэм гупышхуэ кърагъэбыдылIащ. Абы и гум ирилъхьащ къыхуащIа дзыхьыр игъэпэжыну.
Жэмыш пашэхэмрэ унафэщIымрэ дэIэпыкъуэгъуфI къыхуэхъурт зигукIи зи псэкIи лэжьыгъэм ета ныбжьыщIэм. Абы фIэгъэщIэгъуэнт Iэщыхъуэ псори зэхуэдэу лэжьыгъэм зэремыгугъур, языныкъуэхэм зэрызыщIрагъэхыр, жэмхэр тэмэму къызэрамышыр, жэщкIэ зэрамыгъэхъуакIуэр. Абы теухуауэ Муслъимэт епсэлъылIащ фермэм и унафэщIым. Ар дэнэ къэна, зы жэщ гуэр хаубыдыкIри, ар Iэхъуэхэм жэмхэр зэрагъэхъуакIуэ щIыкIэм кIэлъыплъащ. Апхуэдэу хэIущIыIу хъуащ Iэхъуэхэм зэрызыщIрахыр. А Iуэхум унафэ ткIий тращIыхьа нэужь, шэуэ къыщIашыр зэуэ нэхъыбэ хъуауэ щытащ.
Куэд щIауэ лажьэхэм шэуэ къашым хуэдиз Муслъимэт иджыри къыхуэшыртэкъым, ауэ илъэсым жэм къэс хуэзэу шэ килограмм 2290-2300-м икIэ къихуэртэкъым. ТIэкIу-тIэкIуурэ зэтеуващ абы и лэжьыгъэр, быдэ хъуащ и IэпщитIыр, и Iэпхъуамбэхэр лантIэ. Иджы ар а фермэм имызакъуэу, колхозым и жэмыш нэхъыфIхэми ехьэехуэфынут. Ауэ и къару къудейртэкъым зыщыгугъыр Муслъимэт, атIэ щIэх-щIэхыуэрэ ечэнджэщырт Iэщ дохутырхэм, зоотехникхэм. Зи Iуэхухэр мыщIагъуэурэ къекIуэкIа фермэм и лэжьыгъэр зэман кIэщIым къриубыдэу ефIэкIуэжа зэрыхъуамкIэ фIыщIэр Муслъимэт и цIэм ирапхырт. ИпэжыпIэкIэ, абы и лэжьэкIэфIыр хэлъхьэныгъэшхуэ хъуат хозяйствэм и цIэфIри щIыпIэм щыIунымкIэ. КъыкIэлъыкIуэ зэманым къриубыдэу Муслъимэт нэсыфат къалэну зыхуигъэувыжам: илъэсым жэм къэс хуэзэу шэуэ килограмм 2800-рэ къыщIишыным. Абы щыгъуэщ Къаскъул Муслъимэт «КъБАСССР- м и жэмыш нэхъыфI» цIэ лъапIэр къыщыфIащауэ щытар.
Апхуэдиз шэ а зэманым ди республикэм къыщызышыр закъуэтIакъуэт. Муслъимэт здэщыIэ фермэм зы илъэсым нэхърэ къыкIэлъыкIуэм нэхъ зиужьырт, зэхьэзэхуэм колхозым къыщымынэу районым япэ увыпIэр мызэ-мытIэу щиубыдащ. АбыкIэ фIыщIэ ин хуэфащэщ а текIуэныгъэхэм зи лэжьыгъэфI хэлъ Къаскъул Муслъимэт. Абы зэрихьэ дэтхэнэ зы жэмми шэ килограмм 3500-рэ къыщIишри, къалэн зыхуигъэувыжами щIригъэгъуащ.
… Газетым тет указым Муслъимэт и нэпсхэм къызэпижыхьауэ еджащ. И лэжьэгъухэмрэ и ныбжьэгъухэмрэ къехъуэхъурт, Хэкум къыхуигъэфэща дамыгъэ лъапIэм папщIэ. Къаскъулым лэжьыгъэм щызыIэригъэхьа ехъулIэныгъэм щхьэкIэ «ЩIыхьым и дамыгъэ» орденыр къратауэ арат. Ар пщIэшхуэт. Абы мурад ищIат езыр здынэса лъагапIэм и ныбжьэгъухэри дишыну. Муслъимэт хуэдэу щыIэр зырызыххэт. Абы и лэжьыгъэм дагъуэ хуащIын дэнэ къэна, зыри кIэлъыплъыртэкъым. ЯщIэрт цIыхугъэ хэлъу, напэ иIэу зэрылажьэр. Арат Муслъимэт пщIэ щIыхуащIыр.
Къаскъул Муслъимэт Ленин орденыр иIэт, СССР-м и Совет Нэхъыщхьэм и депутатт, «КъБАССР-м и жэмыш нэхъыфI» цIэ лъапIэр къыфIащат. Муслъимэт къыщысцIыхуар 1967 гъэращ. Абы щыгъуэ сэ ебгъуанэ классым сыщеджэрт. Къуажэм гуфIэгъуэ зэIущIэшхуэ щекIуэкIырт. Абы зи лъэ вакъэ изылъхьэ псори къекIуэлIати, увыпIэ имыIэу апхуэдэт. КПСС-м и обкомым и лэжьакIуэхэу зэIущIэм къэкIуахэм яхэсу Президиумым ист СССР-м и Совет Нэхъыщхьэм и депутат, КъБАССР-м и жэмыш нэхъыфI Къаскъул Муслъимэт. СССР-м и дамыгъэ нэхъ лъапIэ Ленин орденыр Муслъимэт зэрыратым и указым зэIущIэр езыгъэкIуэкIыр къеджа иужькIэ, пэшышхуэм щIэсхэр къэтэджри, Iэгуауэшхуэ хуаIэтащ а бзылъхугъэ гуащIафIэм. Абы щыгъуэ трибунэм къраша Муслъимэт жиIар ноби сщыгъупщэжакъым: «Мы орденыр си закъуэкъым къэзылэжьар, фэри фи лэжьыгъэшхуэ хэлъщ абы».
Муслъимэт хуэдэ цIыхухэр лIэщIыгъуэм зэщ дунейм къызэрытехьэр. Аращ Къаскъул Муслъимэт ноби щIащымыгъупщэр, куэдрэ ягу къыщIагъэкIыжыр».
