Ари зы Iуэху еплъыкIэщ

Унэ зыщIым, гъэсэныгъэ дахэ зыбгъэдэлъ бын къэзыгъэтэджым, жыг зыгъэтIысым гъащIэм и хьэкъ къытемынэжауэ къалъытэу щытащ. Ар нобэми апхуэдэущ зэрыщытыр. ЗэрыгурыIуэгъуэщи, а Iуэхугъуэхэр зыхуей хуэгъэзэныр зы махуэм къитIэсэнукъым, ар къэгъэнауэ, гъащIэ псор хуримыкъунри хэтщ. Апхуэдэу щыт пэтми, цIыхур псэуху йолIалIэ, къыщIэувэ щIэблэр гъуэгу захуэ зэрытригъэувэным, езым къыдэмыхъуа е къемыхъулIа и щыIэныгъэм къыхэкIамэ, абыхэм къыпащэу псэуныгъэр адэкIэ зыгъэкIуэтэн и ужьым къызэрыринэным.

Адыгэ цIыхур псом хуэдэжкъым, къыщIэхъуэ и щIэблэмкIэ нэхъуеиншэщ. Быным хуащIэр къемэщIэкIыу пIэрэ, жыпIэну, гъащIэм къащыщхьэпэн къэмынэу я лъхугъэхэм зэрыбгъэдалъхьэным адэ-анэхэр хущIокъу. Ауэ щыхъукIи, Iуэхур зытеухуар мылъкум и закъуэкъым, атIэ быныр зыхэт цIыхум фIы и лъэныкъуэкIэ къазэрыхэщын щIэныгъэрэ гъэсэныгъэрэ зэрырагъэгъуэтынуми толажьэ. Жылагъуэм и Iуэху еплъыкIэр джынымкIэ урысейпсо центрым илъэс зыбжанэкIэ узэIэбэкIыжмэ, жэрдэм къыхилъхьэри, бын пIыным хэмыкIауэ хэту Кавказ щIыналъэмрэ Урысейм и щIыпIэ зэмылIэужьыгъуэхэмрэ щыпсэу унагъуэщIэхэм упщIэкIэ захуигъэзат, къащIэувэ щIэблэр зэрагъасэм, гъащIэм зэрыхуагъэхьэзырым теухуауэ я гупсысэкIэр зригъэщIэну. ГъэщIэгъуэнт абы кърикIуахэм защыбгъэгъуэзэну.

Зедмыгъэукъуэдиищэу къыхэдгъэщынщи, Кавказым щыщхэм къыхагъэщащ быным хуащIэр къазэремэщIэкIыр, зыхуей ягъуэту щIэблэр къагъэтэджын папщIэ, Урысейм щыпсэухэм я Iэмалхэм хуэдэ – пщIэ зиIэ еджапIэшхуэхэр, лэжьапщIэ инхэр къыщахь IэнатIэхэр, дуней псом щыцIэрыIуэ нэгузыужьыпIэхэр, цIыхум и зыужьыныгъэм теухуауэ щыIэ IуэхущIапIэ ехьэжьахэр – яIатэмэ, зыхущIэкъум щыщ куэд къазэрехъулIэнур. Ауэ щыхъукIэ, Урысейм и щIыпIэхэм щыпсэухэм нэхъ зытрагъэщIар кавказ лъэпкъхэм я щIалэгъуалэр зэрыIыгъ, сыт хуэдэ гугъуехьми зэкъуэту пэщIэувэ, иужьрей илъэсхэм щэнхабзэ и лъэныкъуэкIэ уащIыдэплъеин фIыгъуэ куэд ядэплъагъу зэрыхъуарщ. Дауи, Iуэху еплъыкIэхэм лъэныкъуэ куэдкIэ уакъыбгъэдыхьэфынущ, ауэ, нэхъыщхьэращи, зызэрыплъагъу нэхърэ укъызэралъагъу, жыхуиIэм тетмэ, ди щыIэкIэр Iей дыдэу къыщIэкIынкъым, дызытелэжьэн хуейр мымащIэ пэтми.

Социологхэр зыщIэупщIа Iуэхугъуэхэм ящыщу нэхъ мыхьэнэ зиIэу, заужьын папщIэ япэ игъэщыпхъэу лъэныкъуитIми зэтеухуэу къыхагъэщар унагъуэщIэхэр нэхъыбэ хъун папщIэ, къэрал гулъытэ абыхэм зэрагъуэтыпхъэрщ. УнапIэ-псэупIэ зимыIэ унагъуэщIэхэр Iэджэ гугъуехьми пэщIэтщ. Зым дежкIи щэхукъым лэжьыгъэр и щхьэусыгъуэу къуажэм къыдэкIыу къалэм къэкIуахэр е, ахэр къалэдэсмэ, адэ-анэхэм япэщхьэхуэу псэуну тегушхуахэр унэ зэгъэпэщынкIэ гугъу зэрехьыр. Нэхъапэхэм къэралым а Iуэхур япэ иригъэщхэм ящыщу щытамэ, иужьрейхэм фIыуэ апхуэдэ гулъытэм кIэригъэхуащ. ИрагъэкIуэкIа къэхутэныгъэхэр къыщызэщIакъуэжым, социологхэр зы гупсысэ пэжым къыхуэкIуащ: унагъуэщIэхэм я щыIэныгъэр зэтес щыхъум дежщ экономикэр лъэбакъуэфIкIэ щыбакъуэри, хэгъэгум и цIыху бжыгъэм щыхэхъуэри, щыIэ лэжьапIэ IэнатIэхэм фIы и лъэныкъуэкIэ заужьу щыхуежьэри. ЩыIэныгъэм зэмыпхарэ нэрымылъагъу къуэпскIэ зэпымыщIари зыри щыIэкъым. Къэхутэныгъэхэм къэрал къулыкъущIапIэхэми гу лъатащ.