ЦӀыхум и тыншыгъуэр къызэзыгъэпэщ

Бэрбэч ХьэтIутIэ и цIэр зезыхьэ Къэбэрдей-Балъкъэр къэрал университетым иужьрей илъэсхэм зэхъуэкIыныгъэ мымащIэ щокIуэкI. Ахэр зытеухуар егъэджэныгъэм и фIагъыр къэIэтыным, щIэныгъэ лэжьыгъэхэр щIэгъэхуэбжьэным, IуэхущIапIэм хиубыдэ къудамэхэр иджырей техникэкIэ къызэгъэпэщыным, унэтIыныгъэ щхьэхуэхэм епха лъэщапIэхэмрэ центрхэмрэ къызэIухыным я закъуэкъым. ЕджапIэ унафэщIхэр хущIокъу IэщIагъэ зэзыгъэгъуэт щIалэгъуалэм я псэуныгъэр зэрыдагъэпсынщIэным, социальнэ тыншыгъуи зэрыратыным. Апхуэдэу КъБКъУ-м иджыблагъэ къыщызэIуахащ Зыуэ щыт IуэхутхьэбзащIэ IэнатIэр. КъБКъУ-м и унафэщIхэм къызэралъытэмкIэ, зи гъащIэр университетым епха егъэджакIуэхэмрэ студентхэмрэ апхуэдэ жэрдэмым социальнэ гугъуехь куэд ящхьэщихынущ.

КъБКъУ-м Iуэхутхьэбзэ зэмылIэужьыгъуэхэр щыхуащIэ и IэнатIэм и къалэн нэхъыщхьэр «щхьэгъубжэ закъуэ» лэжьэкIэм тещIыхьауэ щытынырщ, егъэджакIуэхэр, студентхэр, еджапIэ къэзыухахэр зыхуэныкъуэ тхылъхэр къахудэхынырщ. КъБКъУ-м информацэр зегъэкIуэнымкIэ и къудамэм зыбжанэ лъандэрэ еджапIэм и сайт нэхъыщхьэм щызэригъэпэщауэ иIэщ студентхэм я уней плIанэпэ. Ар щIэуэ къызэIуаха IэнатIэм пыщIауэ щытынущ, щхьэж зыхуэныкъуэ тхылъымпIэм щыщIэупщIэу, зэрагъэпэща нэужь, абы кърагъэувэу Iуэхур зэтраублэнущ. КъызэгъэпэщакIуэхэм зэрыжаIэмкIэ, IэнатIэщIэм Iуэхутхьэбзэ зэмылIэужьыгъуэу 35-м нэблагъэ цIыхухэм яхуищIэнущ. Абыхэм ящыщщ, псалъэм и хьэтыркIэ, студентыр зэреджэмкIэ тхылъыр, стипендие къызэрыратымкIэ тхылъыр, иIэ хэхъуэм теухуа тхылъыр, еджапIэр къызэриухамкIэ тхылъыр, нэгъуэщIхэри.

КъБКъУ-м лэжьыгъэ IуэхукIэ къыхуеблэгъа, КъБР-м и Правительствэм и УнафэщI Мусуков Алий нэIуасэ зыхуищIащ къызэIуаха къудамэщIэм и лэжьыгъэр къызэрызэпэщ щIыкIэм. Апхуэдэу а Iуэхугъуэхэм хэтащ КъБР-м бжыгъэхэр зи лъабжьэ зыужьыныгъэмкIэ, связымрэ цIыхубэ зэпыщIэныгъэхэмкIэ и министр Бозий Аскэр, КъБКъУ-м и ректорым и къалэнхэр зыгъэзащIэ Алътуд Юрэ, КъБР-м Къэрал икIи щIыналъэ Iуэхутхьэбзэ зэмылIэужьыгъуэхэр щыхуащIэ и IэнатIэм и унафэщI АфIэунэ Аслъэн, нэгъуэщIхэри.

Алътуд Юрэ хьэщIэхэм гуапэу фIэхъус ярихри, илъэситI ипэкIэ къыхалъхьа жэрдэмыр КъБКъУ-м хъарзынэу зэрыщызэфIэувам, сыт хуэдиз гугъуехьым пхымыкIами, зыхуагъэувыжа мурадыр зэрагъэзэщIам тепсэлъыхьыжащ.

- КъызэIутха IэнатIэщIэм и зэфIэувэным гъуэгуанэфI къызэпичащ, гурыщхъуэрэ гугъуехькIэ гъэнщIауэ. Къэралым цIыхухэм Iуэхутхьэбзэ щахуищIэ IэнатIэхэр щIыпIэ-щIыпIэкIэрэ зэрызэбгрыдзат, къызэщIэпкъуэу «зы щхьэгъубжэкIэ» къызэбгъэпэщыну щIагъуэу я фIэщ зэрымыхъурт ахэр зэпхар, щIэгугъур мис а гурыщхъуэр гъэкIуэдауэ лэжьыгъэм гъуэгу етын зэрыхуейрт. Сыт хуэдэу щымытми, ди гуращэхэм IэкIэ датеIэбащ, Iуэхур зыбгъэдэтлъхьахэм дызэхащIыкIри, къетхьэжьар и кIэм нэдгъэсащ. Мы жэрдэмыр университетым и лэжьыгъэр зэрыщыту бжыгъэрылъанэ Iэмалхэм зэрыхуэкIуэр къэзыгъэлъагъуэ зы щапхъэщ. ДэркIэ абы мыхьэнэшхуэ иIэщ, сыту жыпIэмэ зэрыдунейуэ технологиещIэхэм хуокIуэ, дэ абыхэм дакъыкIэрыхуныр къэгъэнауэ, унэтIыныгъэ куэдкIэ япэ димыщыныр Iэмалыншэу къэтлъытащ. Ар зы лъэныкъуэкIэ. НэгъуэщI лъэныкъуэкIэ укъыбгъэдыхьэмэ, цIыхум и зэманым хуэсакъын хуейуэ къыдолъытэ. Студентыр зыхуэныкъуэ тхылъымпIэр щIыпIэ-щIыпIэкIэрэ къыщилъыхъуэу дэтыху, еджэныгъэм къыхихыну щыта фейдэмрэ щIэныгъэм щищIэфыну фIымрэ IэщIокI. Дыхуейщ икIи ди хъуэпсапIэщ щIалэгъуалэм зэманыр щхьэпэм трагъэкIуэдэну, зыхуэныкъуэ Iуэхутхьэбзэхэри зы щIыпIэм деж щызыIэрагъэхьэну. Мы Iуэхур зэфIэкIыхукIэ дэIэпыкъуэгъу къытхуэхъуахэми, упщIэжэгъуу диIахэми, чэнджэщ щхьэпэхэр къыдэзыхьэлIахэми фIыщIэ яхузощI, центрыр гъуэгу махуэ теувэну си гуапэщ. Щхьэхуэу гу лъывэзгъэтэну сыхуейт КъБКъУ-м щеджэми щылажьэми цIыху мин 20-м щIигъу къызэрепхар. Апхуэдиз цIыхум я Iуэхур зэблэбгъэкIыныр, зыщIэупщIэ тхылъымпIэхэр яхузэбгъэпэщу яIэрыбгъэхьэныр къызэрымыкIуэу гугъущ. Ауэ бжыгъэрылъанэ Iэмалхэм а гугъуехьхэми дыкъыпэрашащ, иджы сыхьэт ныкъуэм къриубыдэу зи Iуэху зэфIэмыкIын дэ къытпыщIахэм яхэткъым. Ари къызэрымыкIуэу гухэхъуэщ. IэнатIэщIэм зедгъэужьыну ди мурадщ. Я пщэ дэлъ лэжьыгъэр зыгуэркIэ куу хъумэ, IэнатIэми зедгъэубгъунущ, абы щIэужьыхэ иIэнукъым, – жиIащ Алътуд Юрэ.

АдэкIэ псалъэр зрата АфIэунэ Аслъэни екIуэкI Iуэхур зэригуапэр и псалъэм къыхигъэщащ, IэнатIэщIэм и щхьэпэр и щхьэкIэ зэригъэунэхуами и гугъу ищIащ.

- Университетыр лъэ быдэкIэ гъащIэм зэрыхэтыр, щыIэныгъэм къыщекIуэкI зэхъуэкIыныгъэхэм закъыкIэримыгъэхуу IуэхугъуэфIхэр къызэрыхилъхьэр узыщыгуфIыкIынщ. Игъуэу ящIэм кIэ иIэкъым, жыхуиIэращи, КъБР-м къыщекIуэкI социальнэ политикэм пэджэжу еджапIэм лъэбакъуэ дахэ ичащ. КъищынэмыщIауэ, къыхэзгъэщыну сыхуейт иджыпсту центрым егъэджакIуэхэмрэ еджакIуэхэмрэ яхуищIэну Iуэхутхьэбзэр 300-м зэрынэблагъэр, – жиIащ АфIэунэ Аслъэн.

ХьэщIэхэр IуэхущIапIэм и лэжьэкIэм щыгъуазэ хуэхъуа нэужь, Мусуков Алий къызэхуэсахэм захуигъэзащ:

- КъБКъУ-м зэрызиужьыр ди къэралми хамэ щIыналъэхэми я рейтинг зэмылIэужьыгъуэхэм щIэх-щIэхыурэ къагъэлъагъуэ. Мы IэнатIэщIэри ищхьэкIэ дыдэзыш зы теувапIэщ. Гу лъывэзгъэтэнут къызэIутха IэнатIэм хуэдэ зиIэ Кавказ Ищхъэрэм хыхьэ хэгъэгухэм зэрыщымыIэр, ипэм къыщегъэжьауэ центрым и лэжьыгъэр гъэпсыныр ди гуащIэм къызэрихьар. КъищынэмыщIауэ, къыхэгъэщын хуейщ иджырей технологиехэм я Iэмалхэр къэдгъэсэбэпурэ цIыхубэм Iуэхутхьэбзэ яхуэщIэным епха IэнатIэхэм ди щIыналъэм илъэс 15-м нызэрыхьэсауэ зэрызедгъэужьыр. Нэхъапэхэм къэралым, щIыналъэм, щIыпIэм я IуэхущIапIэхэр щхьэхуэ-щхьэхуэу лажьэу щытамэ, иджы ахэр псори «зы щхьэгъубжэкIэ» зэфIэкI хъуащ. Ар лъэбакъуэшхуэщ. Иужь дитынущ мы Iуэхур зэрыщIэмыужьыхэным, цIыхубэр арэзы зэрытщIыным. Зыуэ щыт IуэхутхьэбзащIэ IэнатIэр зытраухуа пIалъэм къызэIуха хъун папщIэ зи къару хэзылъхьа псоми фIыщIэ яхузощI.

Абы иужькIэ хьэщIэхэм IуэхущIапIэм зыщрагъэплъыхьащ, лэжьыгъэр зэрагъэпсыну Iэмалхэмрэ зэрылэжьэну техникэхэмрэ щагъэгъуэзащ.