Аруан щIыналъэм и и тхыдэм лъэужь дахэ къыщызыгъэнахэм ящыщщ Жамборэ Суфян Шу и къуэр (I926-I995). Псом хуэдэжкъым а хэкулIым Нарткъалэ и зэфIэувэнеыгъэм, зыужьыныгъэм хуищIа хэлъхьэныгъэ иныр. «Къалэ» статусыр зыгъуэтагъащIэ жылэм и япэ унафэщIхэм яхэта а лIы ахъырзэманым бгъэдэлъа зэфIэкIымрэ иIа пщIэмрэ ноби ящIэж нарткъалэдэс нэхъыжьыфIхэм.
Къэхъун къуажэм 1926 гъэм къыщалъхуащ Жамборэр. Курыт школым фIы дыдэу щеджащ, зыхэс гупым я пашэу, и щIэныгъэкIи гъэсэныгъэкIи къахэщу. Курыт щIэныгъэ зригъэгъуэтыным зы илъэс фIэкIа къэмынэжауэ, нэмыцэ зэрыпхъуакIуэхэр ди щIыналъэм къэсати, еджэныр зэпигъэун хуей хъуащ. Езым и лъэхъэнэгъу ныбжьыщIэ минхэми хуэдэу, щIалэ цIыкIум и нэгу щIэкIащ бийм илэжь щIэпхъаджагъэхэр, зэрихьэ лейр. Суфян и гуи и пси ящIэузырт письмо щимэхэм я пIэкIэ гуауэ тхылъымпIэ гъуабжэр къызыIэрыхьэ и къуажэгъухэм.
Бийр ди щIыналъэм ирахужа нэужь, къуажэм къыщызэIуахыжа школым сабийхэм еджэным щыпащэжащ. ЕхъулIэныгъэ иIэу школыр къиуха нэужь, щIалэ губзыгъэр къуажэ советым секретару къащтащ. Зэрылажьэм хуэдэурэ, ар щIэтIысхьащ юристхэр щагъэхьэзыру Налшык дэта школым. IэщIагъэ зэзыгъэгъуэта щIалэщIэр следователу щылэжьащ Куба, Аруан районхэм, юристхэм чэнджэщ щат IуэхущIапIэхэм я унафэр IэщIэлъащ, райисполкомым и секретару, Дохъушыкъуей химзаводым и унафэщIым и къуэдзэу щытащ.
1967 гъэм Жамборэ Суфян ягъэуващ Нарткъалэ къалэ советым и гъэзэщIакIуэ комитетым и унафэщIу. Абы и нэIэм щIэту къалэм ухуэныгъэ лэжьыгъэшхуэхэр щекIуэкIащ. Жамборэм и фIыгъэкIэ а лъэхъэнэм псэупIэ унэщIэхэм щIэтIысхьауэ щытащ унагъуищэхэр. Хэкупсэм гулъытэшхуэ хуищIырт Нарткъалэ и уэрамхэр, уней лъапсэхэм я куэбжэпэхэр къабзэу щыгъэтыным. Къалэдэсхэми даIыгът Жамборэм и жэрдэмыщIэхэр икIи сыт и лъэныкъуэкIи абы сэбэп къыхуэхъурт.
Илъэс 14-м нэскIэ пэрытащ Жамборэр а къулыкъу гугъум, дзыхь къыхуащIа IэнатIэр иригъэфIакIуэу, цIыхухэри къыхуэарэзыуэ. Пенсэм кIуэн и пэкIэ, абы зэрихьащ жэуаплыныгъэ зыпылъ нэгъуэщI IэнатIэхэри икIи, дапщэщи хуэдэу, цIыхухэми и щхьэми хуэпэжу щытащ. Апхуэдэ дуней тетыкIэ дахэ зиIа цIыхум и цIэр куэдрэ жылагъуэм щызокIуэ.
