Къэбэрдей-Балъкъэрым мащIэ-куэдми хуэмурэ къагъэзэж Хэкум пэIэщIэу илъэс куэдкIэ псэуа ди лъэпкъэгъухэм. Абыхэм ящыщщ дохутыр щIалэщIэ Нажэ Ахьмэд. Ар Сирием и къалащхьэ Дамаск къыщалъхуащ, адыгэ хабзэр щагъэлъапIэ унагъуэм къыщыхъуащ.
Ахьмэд и адэр къулыкъум пэрымытыж генералщ (Гиясщ и цIэр). Ар хабзэ быдэмрэ пщIэмрэ я цIыхущ, и псалъэр унагъуэм дежкIэ унафэщ. Адэращ къуэхэм анэдэлъхубзэр езыгъэщIар, лъэпкъ тхыдэм зэрыцIыкIурэ хигъэгъуазэу, пщIэ хуащIу, сыт хуэдэ гъуэгуанэ зэпачын хуей хъуами къагурыIуэу къэзыгъэхъуар. ЖытIэнуращи, мы унагъуэм, адыгэм зэрихабзэу, псори зытещIыхьар цIыхухъум жиIар игъэзэщIэжу, жэуап ихьу щытынырщ. НэхъыщIэхэр нэхъыжьхэм пэрыуэркъым, я псалъэр тIэу жыIэ ящIыркъым. «Си адэр Сирием и генералщ. А къулыкъум хуэпэжу зэры-пэрытам хуэдэ дыдэу, унэм дежи абы и псалъэр ди хабзэ ткIийт, - дыщегъэгъуазэ Ахьмэд. - Ди адэм куэдрэ къыджиIэрт: «Уи бзэр щIэпщIэр ар уи гупсысэ къызэрыбгъэлъагъуэ Iэмал къудейуэ аракъым, атIэ ди япэ итахэм, ди Хэкум дапызыщIэщ». Дызыщыщыр зэрытщымыгъупщэным балигъ дыхъуху ар зэпымыууэ хущIэкъуащ. Къапщтэмэ, унэм анэдэлъхубзэкIэ фIэкIа дыщигъэпсэлъакъым. ДыщыцIыкIум щегъэжьауэ къыджиIэу щытащ Сириер дызэримыхэкур, ди лъэпкъэгъухэр щыпсэу Кавказыр жэнэтым хуэдэу зэрыдахэр. А псор дэ ди пкъым хыхьащ».
Ахьмэд и анэ Зайнаб сурэтыщIщ, нэхъ ипэкIэ и лэжьыгъэхэр мызэ-мытIэу гъэлъэгъуэныгъэхэм утыку къыщрихьащ. «Ди адэм хьэл быдэ диIэнымрэ гугъуехьым дыкъызэрыпимыкIуэтынымрэ дыхуигъэсамэ, анэм сытым дежи цIыхуу укъэнэным, гущIэгъу пхэлъыным дыхуигъэIущащ», - къыхегъэщ щIалэм.
Бынхэр балигъ щыхъум, адэм унафэ ищIащ: къуэхэр адэжь Хэкум кIуэжынущ! Ар хуейт я лъабжьэр къыщежьэм и щIэблэр яхигъэтIысхьэжыну. Ахьмэди ар куэд щIауэ зыпэплъа Iуэхугъуэт. «Дэри дыхуейт ди щIыналъэр тлъагъуну, дыкъэкIуэжыну. Къэдгъэзэжа нэужь, Хэкур ди нэгу къызэрыщIэдгъэхьауэ къыщIэкIащ, - жеIэ Ахьмэд. - Нажэ лъэпкъым щыщхэр мы зэманым нэхъыбэу зыдэсыр Адыгэ Республикэм и Улап, Куэшхьэблэ къуажэхэрщ. Псалъэм папщIэ, соцIыху икIи дызэкIэлъокIуэ бразилие джиу-джитсумкIэ дунейпсо чемпион хъуа Нажэ Налбий (Мейкъуапэ дэсщ), Сирием къиIэпхъукIыжу Адыгейр унапIэ зыхуэхъужа, хьэрычэтIыщIэ Нажэ Уажди сымэ».
Апхуэдэу езыр - Налшык (къызэрыкIуэжрэ илъэс 11 мэхъу), и къуэш Мухьэмэд - Мейкъуапэ къэIэпхъуэжа хъуащ. Гияс быдэу зэгупсыса Iуэхуу къыщIэкIынт ар - и щIалэхэр Хэкум и хэгъуэгуитIым лъэпкъ щыхъужыныр и гуращэу. Нажэхэ бжьэдыгъущ. Унагъуэм я нэхъыжьым зэрыжиIэмкIэ, я адэжьхэр я лъахэм щрагъэкIым, япэщIыкIэ - Тыркум, иужькIэ Сирием Iэпхъуауэ аращ.
Ахьмэд КъБКъУ-м и медицинэ факультетым IэщIагъэ щызригъэгъуэтащ, хирургщ. Нобэ ар Шэджэм район сымаджэщымрэ Центральнэ поликлиникэмрэ (Налшык къалэм) щолажьэ. Абы къыдэкIуэу, ар ординатурэми щIэтIысхьэжащ, иджыпсту пластическэ хирургиемкIэ IэщIагъэ зрегъэгъуэт. Апхуэдэуи Ахьмэд езым къиуха еджапIэм щрегъаджэ.
Медицинэм ухуеджэныр тыншкъым, абы щыгъуэми хамэщI укъикIыжауэ урысыбзэр тэмэму умыщIэм. Абы къыхэкIыу Ахьмэд дежкIэ а гугъуехьыр тIууащIэ хъун хуейт. АрщхьэкIэ унагъуэм къыщыхалъхьа ерыщагъымрэ жэуаплыныгъэмрэ сэбэп къыхуэхъужащ ехъулIэныгъэ иIэным. Езым зэрыжиIэмкIэ, япэ илъэс нэужьым, урысыбзэр зригъащIэри, зыри къытехьэлъэжакъым. «Дохутыр IэщIагъэр псом япэу къыщIыхэсхар цIыхум удэIэпыкъуным, и узыншагъэмкIэ сэбэп ухуэхъуным нэхъыщхьэ щымыIэу къэслъытэрти аращ. Дэ школыр къыщыдухым, ди адэм хэкъузауэ къыджиIат: «Хэкуращ фыщеджэнур!». Ар и щхьэусыгъуэу, Хэкум къакIуэ гъуэгум дыкъытеуващ. АбыкIэ Адыгэ Хасэр къыддэIэпыкъуащ, и егъэджэныгъэ программэм дыхэхуэри, - щIегъу Ахьмэд.
ЩIалэр къыщыхъуа унагъуэр иджыпсту дунейм и щIыпIэ зыбжанэм щызэбгрыдза хъуащ, ауэ адэ-анэм къыхалъхьа лъапIэныгъэхэм я фIыгъэкIэ, ехъулIэныгъэхэр яIэу, я цIэр жаIэу апхуэдэщ. Ахьмэдрэ Мухьэмэдрэ шыпхъутIи яIэщ: Синэмыс Дубай щолажьэ, психолог цIэрыIуэщ, телевиденэм нэтын зэмылIэужьыгъуэхэм ирагъэблагъэ. Адрей я шыпхъум и цIэр нэхъ дахэжщ - Симазэщ зэреджэр. Ар адэ-анэм нэхъ я гъунэгъуу Сирием щопсэу. Ахэр унагъуэ хъужащ.
Ахьмэд Налшык къыщIигъэзэжам IэщIагъэ зригъэгъуэтыныр щхьэусыгъуэ хуэхъуами, ар гурэ псэкIэ хуейщ и къежьапIэм деж лъабжьэ щигъуэтыжыну. Ар хущIокъу, адэм и гъуазэм тету, лъэпкъ хабзэхэр зыщимыгъэгъупщэным. «Адыгэхэр Хэкум къызэрыкIуэжыр зи гуапи зыфIэгъэщIэгъуэни куэдрэ срохьэлIэ. АрщхьэкIэ зи тхыдэ зымыщIэжи щыIэщи, абы уи гур хегъэщI. Ауэ иджыри гувакъым, лъэпкъым зыкъищIэжыну, и тхыдэр зригъэщIэжыну, - жеIэ Ахьмэд. - Нэмыс зыхэлъ ди къафэхэр, Iущыгъэ куэд къызыдекIуэкI ди хабзэхэр дауэ фIыуэ зэрумылъагъунур?! Уэркъ къафэм сэ си щхьэкIэ езым зыхуэзгъэсэжащ. ПщIэрэ-щIыхьрэ зиIэ ди фащэр-щэ! Дуней псом къыщалъытэ адыгэ фащэм нэхъ дахэрэ щапхъэ зытрахарэ щымыIэу. Сирием щыIэ адыгэхэр пшыхьхэм щыхэткIэ, ди лъэпкъ фащэр ящыгъыу утыку къихьамэ, абыкIэ щыпсэухэм ар ягъэщIагъуэ зэпытщ. Сирием дыкъыщыхъуами, а щIыпIэм дыщыщтэкъым. Сэ срогушхуэ сызэрыадыгэм. Си лъэпкъ сыкъызэрыхыхьэжари зыхызощIэ икIи зыхызощIыкI».
Ахьмэд зэман къыщыхудэхуэм Iэпщэрыбанэ спортми хэтщ, къищынэмыщIауэ, щIыуэпсыр къызэрымыкIуэу фIыуэ зылъагъухэм ящыщщ. Абы и лъэныкъуэкIи къыздэкIуэжар жэнэт щIыналъэу жыпIэ хъунущ. Хэку цIыкIум и дэнэ щIыпIи, зэрыжаIэу, къуакIи бгыкIи, ар щыIащи, псори фIыуэ ецIыху.
и ныбжькIэ щIалэми, Ахьмэд куэдым йогупсыс. Абы жеIэ: «Фадэмрэ хабзэмрэ зэзэгъыркъым. Адыгэхэр япэм зауэлI хахуэу щытакъэ?! Сэ сыдохутырщи, тегъэчыныхьауэ жысIэфынущ: цIыхур фадэ ефэмэ, псэкIэ къарууншэщ. ПсэкIэ къарууншэмэ, ар зауэлIкъым. Аращ сызэреплъыр. Нэхъыщхьэр ди бзэр тщIэжу лъэпкъ хабзэм дытетынырщ, зэгурыIуэ-зэдэIуэжу, мамыру дыпсэунырщ».
ЩIалэр медицинэм епхами, шэрджэс литературэми дехьэх. Псом хуэмыдэу фIэхьэлэмэту едж адыгэхэм ятеухуахэр. «Тхыдэ щIэныгъэхэмкIэ кандидат, тхакIуэ-зэдзэкIакIуэ Мэлбахъуэ Къэралбий и лэжьыгъэхэм зыщызогъэгъуазэ. Абы зэредзэкI адыгэхэм ятеухуауэ дуней псом щатхауэ къигъуэтхэр. Мэлбахъуэм зэритхымкIэ, нэхъыбэу ди лъэпкъым къытетхыхьар франджыхэращ. Адыгэхэм щхьэкIэ ятх ахэр лъэпкъ шыщхьэмыгъазэу, пагэу, икIи лъэрызехьэу щытауэ. ИкъукIэ къэхутэныгъэ гъэщIэгъуэн куэд иIэщ зи гугъу фхуэсщI тхакIуэм. Ди лъэпкъэгъу нэхъыбэм я гупэр ХэкумкIэ къагъэзэжыныр ди плъапIэщ. Куэд хуейщ къэкIуэжыну, ауэ гугъущ», - дыщIегъу абы.
Ахьмэд унагъуэ иухуа къудейщ, и щхьэгъусэр Мейкъуапэ СтIащхэ ящыщщ, и цIэр Нерванэщ. УнагъуэщIэр лъэпкъ-къупщхьэ хъужын папщIэ, Ахьмэд щIохъуэпс щIы къищэхуу унэ иухуэну. ЩIалэм и адэ-анэр пенсэм кIуауэ щысщи, щIэх-щIэхыурэ абыхэм я хьэщIэщ. Тхьэм куэдрэ зэкIэлъигъа- кIуэ!
