И гуащIи, и щIэныгъи хилъхьащ

ЩIэныгъэлI-методист гъуэзэджэт, цIыхубэ егъэджэныгъэм и къызэгъэпэщакIуэ икIи унафэщI IэкIуэлъакIуэт Дагъыстэн Республикэм и курыт еджапIэм щIыхь зиIэ и егъэджакIуэ, педагогикэ щIэныгъэхэмкIэ кандидат, адыгэ литературэр зэраджын тхылъ зэмылIэужьыгъуэхэмрэ пособие зыбжанэрэ зи Iэдакъэм къыщIэкIа Ержыб Аслъэн Къуэш и къуэр.

Ержыб Аслъэн 1930 шыщхьэуIум и 10-м Аруан куейм хыхьэ Урыху къуажэм щыщ мэкъумэшыщIэ унагъуэм къыщалъхуащ. И ныбжьыр илъэс 13-м иту арат абы еджапIэр къигъанэу лэжьэн щыщIидзам. Ворошиловым и цIэр зэрихьэу къуажэм щызэхэт колхозым илъэситIкIэ щылажьэри, курыт еджапIэм щIэтIысхьэжащ. Ар къиуха нэужь пионервожатэ нэхъыжьу икIи сурэт щIынымкIэ егъэджакIуэу илъэситIкIэ щытащ. 
Къэбэрдей-Балъкъэр къэрал университетыр Ержыб Аслъэн 1958 гъэм къиухащ. Старэ Урыху къуажэм и курыт школым егъэджакIуэу щылэжьащ, КъБАССР-м щIэныгъэ IуэхухэмкIэ и министерствэм и инспектор-методисту, министрым и къуэдзэу, Москва лъэпкъ IуэхухэмкIэ и щIэныгъэ-къэхутакIуэ институтым и къудамэу Налшык щыIэм и унафэщIу, ЕгъэджакIуэхэм я щIэныгъэм щыхагъахъуэ институтым и доценту щытащ. 
Ержыб Аслъэн и гуащIи, и щIэныгъи хилъхьащ егъэджэныгъэ IэнатIэм зегъэужьыным, КъБР-м и курыт еджапIэхэм адыгэбзэмрэ лъэпкъ литературэмрэ зэрырагъэджыр, школ программэхэр егъэфIэкIуэным, егъэджакIуэхэм я лэжьыгъэр сыт и лъэныкъуэкIи къызэгъэпэщыным, адыгэбзэ кабинетхэр къызэIухыным, н.къ.
Ержыбым и Iэдакъэм къыщIэкIащ школ программэхэр, зэреджэ тхылъхэр, пособие зэмылIэужьыгъуэхэр, методикэ лэжьыгъэхэр, журналхэмрэ газетхэмрэ къытрадзэ тхыгъэхэр. 
И хьэл-щэнкIэ ар цIыху Iэсэлъасэу, Iэдэбу, тэмакъкIыхьу, цIыху зэтету щытащ. Лэжьыгъэр тэмэму зэфIэзыхыф IэщIагъэлI нэсу зыкъигъэлъэгъуащ. КъызэгъэпэщакIуэ, унафэщI Iэзэм и зэфIэкIхэр абы дэплъагъурт, цIыху пэжу, псэ хьэлэлу дунейм тетащ, куэдым щапхъэ яхуэхъуу псэуащ ар.
ЩIэблэр егъэджэнымрэ гъэсэнымрэ къыщихьа ехъулIэныгъэхэм папщIэ Ержыб Аслъэн къыхуагъэфэщащ «ЩIыхьым и дамыгъэ» орденыр, медалитху, КъБАССР-м и Президиумым и Совет Нэхъыщхьэм, РСФСР-м ЩIэныгъэ IуэхухэмкIэ и министерствэм, школ лэжьакIухэм я профсоюзым и ЦК-м, ВЦСПС-м я щIыхь тхылъхэр. Ержыбым къыфIащащ «Дагъыстэн Республикэм и курыт еджапIэм щIыхь зиIэ и егъэджакIуэ» цIэ лъапIэр, абы къратащ «Отличник просвещения СССР», «Отличник народного образования РСФСР» дамыгъэхэр, нэгъуэщIхэри. 
ГъащIэр фIыуэ зылъагъуу, гуащIэ мыухыжу псэуа икIи лэжьа Ержыб Аслъэн республикэм и егъэджакIуэ псоми фIыуэ ялъагъуу, пщIэрэ нэмысрэ хуащIу щытащ.