Зэкъуэтыныгъэм и нэщэнэ дахэ

Къэбэрдей-Балъкъэрым, а­лъан­дэрэ зэи къыщымы­хъуауэ, махуэ етIуанэ хъуауэ щокIуэкI «Ди Кавказ» зыфIаща, бгылъэ гъуэгуанэ быр­къуэ­шыркъуэхэм къыщы­кIухьынымкIэ туризмэм пы­щIахэр щагъэлъагъуэ зэхуэ­сышхуэ.

 

 

УФ-м и щIыналъэ зэмылIэу­жьыгъуэхэм къикIа хьэ­щIэ­хэм­рэ бы­сымхэмрэ зэзышэлIа фестивалыр шыщхьэуIум и ­21-м къы­щы­щIэдзауэ и 23 х­ъуху КъБР-м и къа­лащхьэ Налшык­рэ абы и псые­жэх нэхъ инхэм ящыщ Шэ­рэдж и ныджащхьэхэмрэ щокIуэкI. 

А щIыпIитIым мы махуэхэм малъхъэдису зыщIашэ зи лъащIэр лъагэу Iэта машинэ лъэ­рызехьэ­хэмкIэ гъуэгу тэмэм щумылъагъу къуакIэбгыкIэхэм къыщы­зы­жы­хьын зи щIа­сэхэм­рэ зекIуэ лъ­а­гъуэ­хэм ящыщу нэхъ гугъужхэм техьэн зы­фIэфI­хэмрэ. Дауи, абы­хэм ядемыжьэфынуми, арыххэу я хъыбар зэхэзыхыну хуейхэри, Абхъазым и утыкум деж къы­щы­зэIуаха жармыкIэм екIуа­лIэурэ концерт программэхэм еплъащ. 

ГуфIэгъуэ щIыкIэм тету къы­зэ­рагъэпэща мы Iуэхум ипэ ­къихуэу, КъБР-м и Iэтащхьэ КIуэкIуэ Казбек Максым щиIэ напэ­кIуэ­цIым деж хъуэхъу псалъэкIэ захуигъэзащ зэхуэсыш­хуэм хэтыну гупыж зыщIу къэкIуа хьэщIэхэмрэ щIы­пIэ­рысхэмрэ. 

«Фестивалыр дэ хуэдгъэзащ УФ-м и къэрал ныпым и махуэм. ГуфIэгъуэ зэхыхьэхэм я япэ Iы­хьэр шыщхьэуIум и 21-м сыхьэтыр 12-м Налшык дэт Абхъазым и утыкум деж къы­щы­зэIутхащ. 

Махуищым къриубыдэу, хьэ­щIэ­хэмрэ щIыпIэрысхэмрэ аб­де­жым щалъагъуфынущ икIи щыгъуазэ зыщыхуащIыфынущ гъуэгу тэмэм здэщымыIэ къуршылъэ щIыпIэхэм къызэры­щакIу­хьы­ным хуэщIа машинэ лъэрызехьэ­хэу къэралым и щIы­пIэ зэмы­лIэу­жьыгъуэхэм къра­­шахэмрэ зекIуэ нэхъ гу­гъуж­хэр къызэнэкIыным хуэ­гъэп­са техн

(КIэухыр. ПэщIэдзэр 1-нэ нап.).

 

Апхуэдэу, Абхъазым и утыкум деж туризмэм и унэтIыныгъэу гъуэгуанэ жы­жьэм теухуам ехьэлIа Iэмэпсымэхэри щагъэ­лъэгъуэнущ, гукъинэж ящыхъуну хьэп­шып цIыкIухэри щащэнущ. 

Абдежым республикэм и артист цIэ­рыIуэхэм уэрэд щыжаIэнущ, гъуазджэм и лэжьакIуэхэм зыкъыщагъэлъэгъуэнущ, къэфэным хуэщIа гуп нэхъ лъэрызехьэхэм я лъэгу щыщIагъэплъэнущ, цIыхубэ IэпщIэлъапщIагъэм ехьэлIа Iэ­мэп­­сымэхэм утыкур щагъэбжьыфIэнущ, бгылъэ щIыпIэхэм лъагъуэ зэхуэ­мыдэхэмкIэ къызэрыщакIухьыфынум хуэ­гъэзауэ дерсхэм щыщIэдэIуфынущ. 

Ардыдэм шхыныгъуэ зэмылIэу­жьы­гъуэхэр щызэрахьэу, республикэм и ­район муниципалитетхэм къыщызэрагъэпэща пщIантIэхэм хуейхэр дыхьэфынущ. 

Фестивалым хэт псоми сохъуэхъу щалъагъуну-щызыхащIэнур я гум IэфIу къи­нэну, къыкIэлъыкIуэ махуэхэри дахэу ирахьэкIыну!» - дыкъыщоджэ республикэм и Iэтащхьэм и напэкIуэцIым. 

Зэхуэсышхуэр екIуу къызэгъэпэ­щы­ным зи гуащIэ нэхъ хэзылъхьахэм ящыщщ республикэм Курортхэмрэ ту­риз­мэмкIэ и министерствэр. А IуэхумкIэ абы дэIэпыкъуащ КъБР-м и Прави­тельствэмрэ щIыпIэ муниципалитетхэм я унафэщIхэмрэ. 

 

 

Абхъазым и утыкум щекIуэкI фестивалым зыкърагъэхьэлIащ Къэбэрдей-Ба­лъ­къэрым щыпсэухэмрэ хьэщIэхэмрэ. Я цIэ-унэцIэхэр къраIуэурэ утыкум чэзууэ ирагъэблэгъащ турист щIыпIэхэм, бгы лъагэхэм къыщыжыхьыным хуэщIа «Нива», «Патриот», «Джип», «Танк», «Вол­га»­, «Лада», нэгъуэщI автомобилхэр зей­хэр­. Урысей Федерацэм и щIыналъэ ­зэ­мы­­лIэужьы­гъуэ­хэм щыщ, бгылъэ ­щIы­пIэ­­хэм къы­щыжыхьыным зи ав­то­­машинэхэр хуэщIа экстремал 300-м щIигъу зэхуишэсащ зэ­хыхьэм. Фестивалыр къызэIуаха нэужь, автомобилхэм я парад екIуэкIащ, ахэр зэхьэзэхуащ. 

Автомашинэхэр фестивалым ипкъ иткIэ здэкIуэнухэм ящыщщ «Шэджэм» турист базэр. Программэм хыхьэу къы­зэ­рагъэпэщыну экспедицэхэм хэтынущ икIи метр мини 3-рэ 147-рэ зи лъагагъ, Шэ­рэдж аузым щыIэ Чегетджарэ щхьэ­дэхыпIэм дэкIынущ. Абы Урысейм и къэрал ныпыр щаIэтыну я мурадщ.

- Автотуризмэр ди щIыналъэм зы­щызыужь унэтIыныгъэхэм ящыщщ. Абы федеральнэ, щIыналъэ дэIэпыкъуныгъэхэр егъуэт. Къэбэрдей-Балъкъэрым зыплъыхьакIуэхэм гукъинэжу икIи шынагъуэншэу зыщагъэпсэхун папщIэ зыхуэныкъуэ псомкIи къызэрагъэпэщ. Ту­ризмэм иджыпсту дуней псом щIэуп­щIэ зэрыщиIэм и мызакъуэу, ди республикэм и щIыуэпс къулейм, щIыпIэ дахэхэм еплъыну гукъыдэж зиIэ псоми Iэмал етын зэрыхуейр къэлъытапхъэщ. Ди щIыналъэр куэдым нэхъри гъэщIэгъуэн зэращыхъур, абы иIэ щIэупщIэм зэрыхэхъуэр гуапэщ, - жиIащ КъБР-м и Правительствэм и УнафэщIым и япэ къуэдзэ Говоров Сергей. – Гъуэгухэм я фIагъым зэ­рыхагъэхъуэнум, зыплъыхьакIуэхэм папщIэ навигацэхэр зэрырагъэфIэкIуэнум йолэжь. Урысейм и къэрал ныпым ма­хуэшхуэм ирихьэлIэу фестивалыр къы­зэзыгъэпэщахэм, абы хэтхэм, мы Iуэхум и зиужьыным хэлъхьэныгъэ хуэ­зыщI псоми фIыщIэ фхузощI.

Налшык къалэ администрацэм и Iэтащхьэм и къалэнхэр зыгъэзащIэ Ащхъуэт Азэмэтджэрий и псалъэм къыхигъэщащ фестивалым Урысейм ис цIыхухэр нэхъри зэрызэкъуигъэувэр, яку дэлъ зэныб­жьэ­гъугъэр зэригъэбыдэр. Зэхыхьэм хэт­хэм абы захуигъэзащ гъуэгуанэ шынагъуэншэ къызэпачыну, ехъулIэныгъэ яIэну.

Шэрэдж щIыналъэ администрацэм и Iэтащхьэ Кульбаев Алан зэхыхьэм хэтхэу бгыхэмрэ техникэхэмрэ фIыуэ зылъагъу­хэм захуигъэзащ фестивалыр гукъинэж ящыхъуну, нэгъуэщI щIыпIэхэм къикIахэм етIанэгъи ди республикэм къытрагъэзэну. Абы хьэщIэхэр и гуапэу иригъэблэгъащ фестивалым и етIуанэ махуэр щекIуэкIыну Шэрэдж щIыналъэм.

Автомототуризмэмрэ караванингымкIэ лъэпкъпсо зэгухьэныгъэм и президент Лобарев Сергей фестивалым хэтхэм фIэхъус ярихащ Урысейм и автомототуристхэм я цIэкIэ. Ар къызэхуэсахэм къахуеджащ УФ-м и Къэрал Думэм Туризмэмрэ турист IуэхущIапIэхэм зегъэ­ужьынымкIэ и комитетым къигъэхьа тхыгъэм. 

КъБР-м курортхэмрэ туризмэмкIэ и министр Быф Аскэр къыхигъэщащ автотуризмэм ди республикэм зегъэу­жьы­нымкIэ мыхьэнэ хэха зэриIэр. Абы жиIащ зэхыхьэм и къыхуеджэныгъэ хъуа «Впечатления сильнее слов» псалъэхэм абы хэт дэтхэнэ зыри тригъэгушхуэну, гукъыдэж къритыну зэрыщыгугъыр. 

Автомашинэхэм я мызакъуэу, фестивалым хыхьэу ягъэлъагъуэ щIыпIэм и турист гъуэгуанэхэр, а автомашинэхэм уи­сын папщIэ шынагъуэншагъэм и хабзэхэм тетын зэрыхуейр. 

ЦIыхубэ IэпщIэлъапщIэхэм я IэрыкI­хэри абдеж утыку къыщрахьэ. ЦыкIэ зэIуща хьэпшыпхэр, гуащэхэр, «Нити времени» брендым щIэт цIыхубз сумкэхэр, чы­сэхэр, къэлътмакъхэр, фэм, пхъэм къы­хэщIыкIа цIыкIуфIэкIухэр, сэ­хэр, унагъуэм къыщагъэсэбэп, пэшхэр зэрагъэдахэ хьэпшыпхэр, «Гупсысэ» брендым щIэ­ту ягъэхьэзыра лъэпкъ фэ­илъхьэгъуэхэр, открыткэхэр, нэгъуэщI­хэри. Апхуэдэу, рес­публикэм и шхапIэ щхьэхуэхэм я шхыныгъуэхэр абдеж щапщэфI. Кхъуей лIэужьыгъуэхэр, лыхэкI­хэр, нэгъуэщI шхы­ныгъуэхэр щагъэлъагъуэ. IэпщIэ­лъап­­щIэхэмрэ пщафIэхэмрэ мастер-классхэр ятынущ, зэпеуэ зэмы­лIэужьыгъуэхэр, джэгухэр щрагъэ­кIуэ­кIынущ. 

Фестивалым и хьэщIэхэр хагъэгъуэзэнущ арджэн зэрызэIуащэм, Iэпщэхъухэр зэращIым, зэрыджэгу хьэпшып­хэмрэ бранычхэмрэ сурэтхэр зэры­тра­щIы­хьым. КъинэмыщIауэ, абдеж щагъэ­лъэгъуэнущ «Биом «Эльбрус», «Путеводитель по Кабардино-Балкарии», «Покетофис», «Зелёный лабиринт» и «Мифология путешествий: Зов предков» щIалэгъуалэ проектхэр.

Зэхыхьэм зыкърезыгъэхьэлIахэм я ­нэгу зрагъэужь республикэм и уэрэ­джы­IакIуэхэу ЦокIыл Азэмэт, Мэзыхьэ Анас­тасие, Холамханов Къайсын, КIыщыкъуэ Назир сымэ, республикэм и къэфакIуэ нэхъыфIхэм. 

 

КЪУМАХУЭ Аслъэн, 

ТЕКIУЖЬ Заретэ.