Щэнхабзэ

Лъэпкъым и псэр хъума мэхъу бзэкIэ, тхыдэкIэ, щэнхабзэкIэ. Апхуэдэ Iуэху дахэхэр зылэжь цIыхухэм адыгэпсэ яIэщ. Я адыгэпсэрщ лъэпкъ хъугъуэфIыгъуэхэмрэ гурыфIыгъуэхэмрэ цIыхухэм я деж нэхьэсынымкIэ сэбэп хъури. Адыгэр щэнхабзэкIэ, шыфэлIыфэкIэ, хабзэ-бзыпхъэкIэ, фащэкIэ, щIэныгъэкIэ дунейм къыщацIыху. Лъэпкъым теухуауэ Iуэху дахэхэр зылэжьхэм ящыщщ Мэрем Гукъан. Тхыдэм дехьэх, щIэныгъэкIэ хэлъэт иIэщ, зыпэрыхьэм псэ хелъхьэ. Мэрем Гукъан хуэдэхэм адыгэпсэр яхъумэ гупсысэкIэ, IуэхущIафэкIэ, хьэл-щэнкIэ!

Дзэлыкъуэ щIыналъэм щыIэщ тхыдэ дэфтэр гъэщIэгъуэнхэр, тхылъхэр, хъыбар зиIэ хьэпшыпхэр, нэгъуэщI куэди щызэхуэхьэса Тхыдэ-лъахэхутэ музей. Музейр Дзэлыкъуэ щIыналъэм и администрацэм и унафэщIу щыта Джатэ Руслъан и жэрдэмкIэ 2018 гъэм жэпуэгъуэм и 12-м къызэIуахащ. Тхыдэ къулей зиIэ, цIыху щэджащэхэр зи куэд Дзэлыкъуэ щIыналъэм и хъугъуэфIыгъуэхэр музей уимыIэу зэрыпхуэмыхъумэнур къилъытащ абы. Музейр къызэгъэпэщыным республикэ мылъкуи текIуэдакъым, езы щIыналъэм иIэ Iэмалхэр къигъэсэбэпыжри зэфIигъэуващ. Музейр Дзэлыкъуэкъуажэ дэтщ.

Брай Адэлбий и усэхэр зыхуэдэм, абыхэм ящIэлъ гупсысэм, и лирическэ лIыхъужьхэр къызэригъэлъэгъуам тхыгъэ щхьэхуэ триухуауэ щытащ тхакIуэ КIэщт Мухьэз.

«Дэтхэнэ цIыхуми езым и хъуэпсапIэ иIэжщ. Брай Адэлбий и хъуэпсапIэр цIыхур нэщхъеймэ, гушыIэ дахэкIэ ар игъэгуфIэжынырщ, ди нобэм и цIыху гуащIафIэхэр игъэлъэпIэнырщ, игъэпэжэнырщ, усэ сатырхэм иригъэтIасэу, абыхэм я фэеплъыр щIэблэм яхуи­хъумэнырщ.

Тырку Республикэм и къалащхьэм – Анкара – куэд мыщIэу щагъэувынущ балъкъэр уса­кIуэ, Лениным и саугъэтыр, РСФСР-м Горький и цIэкIэ щагъэува Къэрал саугъэтыр зы­хуагъэфэщауэ щыта Кулиев ­Къайсын и фэеплъыр. А зэIущIэм хэтыну жаIэ тырку къулыкъущIэхэр, унафэщIхэр, щэнхабзэм и лэжьакIуэхэр, ди щIыналъэм икIыну гупыр.

КъБР-м щIыхь зиIэ и  артисткэ Тхьэщыгъуей Жаннэ 1988 гъэм Щукиным и цIэр зезыхьэ театр училищэр къиухри, Налшык къигъэзэжащ икIи  ЩоджэнцIыкIу Алий и цIэр зезыхьэ Къэбэрдей къэрал драмэ театрым лэжьэн щыщIидзащ. Ар щыджэгуащ Башбеков Шараф и «Железная женщина», IутIыж Борис и «Дамэлей», КъардэнгъущI Зырамыку и «Къанщобийрэ Гуащэгъагърэ», Грушас Юозас и «Любовь, джаз и чёрт», Уильямс Теннесси и «Трамвай «Желание», Эдуардо де Филиппо и «ЦIыхущ икIи джентельменщ», Толстой Алексей и «Орел и орлица» спектаклхэм, нэгъуэщIхэми.

УФ-м и ТхакIуэхэми и Журналистхэми я зэгухьэныгъэхэм хэт, КъБР-м щэнхабзэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ, КъБР-м и ТхакIуэхэм я зэгухьэныгъэм и правленэм и унафэщIым и къуэдзэ, зэдзэкIакIуэ, радиожурналист Мэремкъул Ларисэ и ныбжьыр илъэс бжыгъэ дахэ ирикъуащ.

Лъэпкъым къыхокI гупсысэкIэ, IуэхущIафэкIэ, лэжьыгъэкIэ, щIэныгъэкIэ, гъуазджэкIэ абы и пщIэр зыIэтхэр. Хамэ къэралхэм щыпсэу адыгэпсэхэм лъэпкъым и уардагъэр нэхъри зэраIэтым ущогуфIыкI, лъэпкъым, тхыдэм, щэнхабзэм теухуа IуэхущIафэхэр щадэплъагъукIэ. Апхуэдэхэм ящыщщ унагъуэу хамэ къэрал щыпсэу, ди щэнхабзэм и фIыр зыхэзыщIэ, лъэпкъ хъугъуэфIыгъуэм и мыхьэнэр нэсу къызыгурыIуэ бзылъхугъэ Джэдгъэф Маринэ. 

Абдулкафий Умар Мысырым щыщ щIэныгъэлIщ, динымрэ цIыхубэ гъащIэмрэ зэзыпх ущие хъыбархэр жиIэжрэ къедаIуэхэр фIым хуиунэтIу. ЩIэныгъэлIым и утыку псалъэхэм я зым адыгэхэм я лъэпкъыцIэр къызэрыхэхуар ди гуапэ хъуащ, зи гугъу ищIыр ди лъэпкъ нэщхъеягъуэрауэ щытми. Газэ къалэм леишхуэ щызышэча хьэрыпхэр я Хэкум ирахуа адыгэхэм яригъэщхьу, Абдулкафий ахэр къыхуреджэ пасэрей адыгэхэм ядэплъейуэ, гущIэгъу зыхагъэлъыну.