Республикэм и зыужьыныгъэм и щыхьэтхэр

Кавказ Ищхъэрэм СтатистикэмкIэ и управленэм и къудамэу КъБР-м щыIэм къызэритамкIэ, 2025 гъэм и щIышылэм – накъыгъэм Къэбэрдей-Балъкъэрым и промышленнэ индексыр проценти 111,3-м нэсащ. Экономикэ унэтIыныгъэхэмкIэ зэпэщхьэхуэу къэбгъэлъагъуэмэ, щIыуэпс хъугъуэфIыгъуэхэр къыщIэхынымкIэ – проценти 104,5-рэ, продукцэхэр къыщIэзыгъэкIхэм, абыхэм елэжь IэнатIэхэм – проценти 115,1-рэ, электрокъарукIэ, газкIэ, хуабэкIэ къызэзыгъэпэщ, хьэуар зыгъэкъабзэ IэнатIэхэм - процент 92,9-рэ, псы яхуэзыутIыпщхэм, къагъэсэбэпар Iузышхэм, кIэрыхубжьэрыхухэр зэщIэзыкъуэхэм, уэрамхэр, пщIантIэхэр зэлъыIузыххэм - проценти 114,4-рэ мэхъу. 

Къапщытэж пIалъэм къриубыдэу къыщIагъэкIа лым, пхъэщхьэмыщхьэ-хадэхэкI консервым, гъэшым, тхъуцIынэм, кхъуейлъалъэм, псы IэфIым, тепIэн-щIэлъыным, щыгъыным, щэкIхэкIым, вакъэм, кислородым, пластмассэм, абы къыхэщIыкIа яшыкхэм, коробкэхэм, бжэ-щхьэгъубжэхэм, уналъащIэхэм кIэралъхьэ цIыкIуфэкIухэм, чырбыш гъэжьам, бетоным, гъущIым къыхэщыкIа продукцэм, полупроводник Iэмэпсымэхэм, автотранспортым и пкъыгъуэхэм я куэдагъым хэхъуащ.
Апхуэдэу щыхъукIи, нэкулъ лIэужьыгъуэхэм, крупам, дагъэ щIэхуам, маргариным, кхъуейм, шхум, шатэм, йогуртым, хьэжыгъэм, IэфIыкIэхэм, нарзаныпсым, пыIэ лIэужьыгъуэхэм, лъэпэдым, картоным къыхэщIыкIа яшыкым, канцтовархэм, асфальт-бетон зэхэщIам, зэрылажьэ Iэмэпсымэхэм, рентген аппаратхэм, кабелым, унэлъащIэм, медицинэ хуэIухуэщIэхэм я куэдагъым кIэрыхуащ. Электрокъарурэ хуабэу къалэжьари нэхъ мащIэ хъуащ. 
Дызэрыт илъэсым и щIышылэм – накъыгъэм фэтэр куэду зэхэт унэу 17 яIэтащ, унагъуэхэм – 1954-рэ. Псори зэхэту фэтэрыщIэу 2514-рэ яухуащ, метр зэбгъузэнатIэ мин 290,5-рэ хъууэ икIи нэгъабэ и апхуэдэ пIалъэм щыIэ бжыгъэхэм нэхърэ процент 24,2-кIэ ар нэхъыбэщ. Абы щыщу метр зэбгъузэнатIэ мин 259,3-р унагъуэхэм яйщ е нэгъабэ и апхуэдэ пIалъэм яхузэфIэкIам нэхърэ процент 37,0-кIэ нэхъыбэщ.
Ухуэныгъэм пыщIа IуэхущIапIэхэм къапщытэж пIалъэм къриубыдэу яухуащ фэтэр куэду зэхэт унэу метр зэбгъузэнатIэ мин 31,2-рэ. Нэгъабэ и иджы хуэдэ зэманым абыхэм яхузэфIэкIат метр зэбгъузэнатIэ мин 44,7-рэ. Къуажэдэсхэм псэупIэу яухуащ метр зэбгъузэнатIэ мини 171,5-рэ икIи нэгъабэ щыIа бжыгъэхэм нэхърэ ар процент 28,5-кIэ нэхъыбэщ. 
2025 гъэм и щIышылэм – накъыгъэм республикэм къыщыщIагъэкIащ мэкъумэш продукцэу сом мелард 14,2-рэ и уасэ е нэгъабэ и апхуэдэ пIалъэм проценти 104,3-кIэ хуэкIуэу. Мэкъумэш IэнатIэм гъатхасэ лэжьыгъэхэмрэ хадэхэкI пасэхэр хэщIэнымрэ и кIэм нагъэсащ. 
Мэкъумэш, фермер, уней IуэхущIапIэхэм зэхэту гъатхасэр гектар мин 45,8-м тращIащ е нэгъабэ и апхуэдэ пIалъэм щыIэ бжыгъэхэм нэхърэ проценти 6,2-кIэ нэхъыбэщ. Абы щыщу хьэцэпэцэмрэ джэш хъуреймрэ (нартыхур хэмыту) гектар мини 9,4-рэ ирагъэубыдащ, нартыху жылапхъэм гектар мин 19,2-рэ, сэхураным гектар мини 5,4-рэ, хадэхэкIым гектар мин 6,4-рэ, кIэртIофым гектар 0,1-рэ. 
2025 гъэм мэкъуауэгъуэм и I-м ирихьэлIэу, нэгъабэ и апхуэдэ пIалъэм щыIа бжыгъэхэм егъэпщауэ, республикэм и мэкъумэш, фермер, уней IуэхущIапIэхэм, унагъуэхэм зэхэту Iэщышхуэу мин 280,0-рэ яIыгъащ. Нэгъабэ ар зэрыхъуар мин 270,5-рэщ. Абы щыщу мини 144,0-р жэму (мини 141,4-рэ). Кхъуэуэ мини 2,0 (мини 3,9-рэ), мэлымрэ бжэнымрэ мин 454,7-рэ (мин 426,4-рэ), джэдкъазыр мин 4201,4-рэ (мин 4188,0-рэ) хъуащ.
Республикэм Iэщышхуэу щаIыгъым я процент 72,2-р, жэмым я процент 67,1-р, кхъуэм я процент 99,2-р, мэлымрэ бжэнымрэ я процент 45,4-р, джэдкъазым я процент 44,4-р унагъуэхэм къалъос.
Къапщытэж пIалъэм къриубыдэу мэкъумэш, фермер, уней IуэхущIапIэхэмрэ унагъуэхэмрэ зэхэту лырэ джэдкъазылу (псэууэ шэчауэ) къалэжьащ тонн мин 46,3-рэ. 2024 гъэм и щIышылэм – накъыгъэм щыIа бжыгъэхэм нэхърэ ар проценти 10,1-кIэ нэхъыбэщ. Гъэшу къашащ тонн мини 188,8-рэ икIи нэгъабэрей бжыгъэхэм хуэдэу ар къэнэжащ. ДжэдыкIэу кърахащ мелуан 83,9-рэ е нэгъабэ и апхуэдэ пIалъэм яхузэфIэкIам нэхърэ проценти 3,4-кIэ нэхъыбэу.
Мэкъумэш IуэхущIапIэхэм зы жэмым гъашу къыщIашащ килограмм 2777-рэ, нэгъабэ ар килограмм 3188-рэ хъууэ щытащ. Зы джэдым хуэзэу джэдыкIэ 81-рэ (нэгъабэ 76-рэ) къыщIахащ.
Къапщытэж пIалъэм къриубыдэу розницэ сатум сом меларди 123,8-рэ къыпэкIуащ е 2024 гъэм и апхуэдэ пIалъэм щыIа бжыгъэхэм проценти 106,2-кIэ хуэкIуэу. Илъэсым зэрыщIидзэрэ ерыскъыуэ, псыхэкIыу, тутынхэкIыу цIыхум иращащ сом мелард 61,9-рэ я уасэ е проценти 104,4-кIэ нэгъабэрей бжыгъэхэм хуэкIуэу. Хьэпшып зэхуэмыдэу, унэлъащIэ, н.къ. ящащ сом мелард 61,9-рэ я уасэ - нэгъабэрей бжыгъэхэм ар проценти 107,9-кIэ хуокIуэ. 

 

ХЬЭЩЫКЪУЕЙ Олег.
Поделиться: