ЛэжьапщIэхэр тыным пыщIа Iуэхухэм ятеухуа зэIущIэ иригъэкIуэкIащ КъБР-м и Iэтащхьэ КIуэкIуэ Казбек.
Абы хэтащ КъБР-м и Правительствэм и УнафэщI Мусуков Алий, КъБР-м и Iэтащхьэм и Администрацэм и УнафэщI Къуэдзокъуэ Мухьэмэд, промышленностымкIэ, энергетикэмрэ сатумкIэ министр Ахъуэбэч Щэмил, транспортымрэ гъуэгу хозяйствэмкIэ министр ДыщэкI Аслъэн, ухуэныгъэмрэ псэупIэ-коммунальнэ хозяйствэмкIэ министрым и къалэнхэр зыгъэзащIэ Журавлев Андрей, щэнхабзэмкIэ министр Къумахуэ Мухьэдин, мэкъумэш хозяйствэмкIэ министр Сыжажэ Хьэсэн, спортымкIэ министр Хьэсанэ Ислъам, щIыуэпс хъугъуэфIыгъуэхэмрэ экологиемкIэ министр Шаваев Ильяс, Налшык къалэ администрацэм и Iэтащхьэ Ахъуэхъу Таймураз.
ЗэIущIэр къыщызэIуихым, щIыналъэм и унафэщIым жиIащ:
- Нобэ и гугъу тщIынущ улахуэхэр тыным, ику иту ди деж лэжьапщIэу къыщахьыр, цIыхухэм я хэхъуэхэр зыхуэдизым. Ахэр ди дежкIэ Iуэху нэхъыщхьэхэм ящыщу щытщ сыт щыгъуи. 2025 гъэм и щIышылэ - гъатхэпэ мазэхэм абы и лъэныкъуэкIэ щыIэ бжыгъэхэм дыщыгъуазэщ. Росстатым къызэритамкIэ, ику иту лэжьапщIэр сом 48185-рэ мэхъу, ар илъэс кIуам проценти 112,5-кIэ хуокIуэ. Илъэс зыбжанэ хъуауэ дэ долэжь бюджет IэнатIэм пэрытхэм я улахуэм хэгъэхъуэным. Иужьу къата бжыгъэхэм къызэрагъэлъагъуэщи, япэ мазищым узыншагъэр хъумэн, социальнэ Iуэхутхьэбзэхэр яхуэзыщIэ IэнатIэхэм пэрытхэм я улахуэм проценти 17-кIэ хэхъуащ, егъэджэныгъэр щхьэхуэу къапщтэмэ, ар проценти 113-рэ мэхъу. Апхуэдэу щытми, экономикэ IэнатIэм и къудамэ щхьэхуэхэр къатщтэрэ зэпэтлъытмэ, арэзы сыкъищIыркъым къат бжыгъэхэм. Нэрылъагъущ абыхэм улахуэр зэрыщыт дыдэр хэIущIыIу зэрамыщIыр икIи мыбдежым ди хьэрычэтыщIэхэм епсэлъэн хуейщ ягъэлажьэхэм ират ахъшэр зыхуэдизыр тэмэму къагъэлъэгъуэну. Абы цIыхухэм ику иту яIэрыхьэ хэхъуэр хэпщIыкIыу нэхъыбэ ищIынущ.
«ЗэхъуэкIыныгъэфIхэр щыIэщ икIи бюджет IэнатIэми, адрей унэтIыныгъэхэми абыхэм щыпытщэн хуейуэ аращ», - къыхигъэщащ Iэтащхьэм.
Мусуков Алий зытепсэлъыхь Iуэхум и щытыкIэр зыхуэдэр зэпкърыхауэ къигъэлъэгъуащ:
- Дызэрыт илъэсым цIыхухэм ипэжыпIэкIэ яIэрыхьэ лэжьапщIэри ику иту мазэм къахэхъуэри нэхъыбэ тщIын тхузэфIэкIащ. Илъэс кIуам кърикIуахэм япкъ иткIэ, дэ щIыналъэм абыкIэ япэ увыпIэр щыдубыдащ. Гъэ блэкIам цIыху къэс ику иту сом 45374-рэ яIэрыхьащ. Дызэрыт илъэсым и щIышылэм - гъатхэпэми апхуэдэу щытащ, икIи а бжыгъэхэмкIи Кавказ Ищхъэрэм бжьыпэр щытIыгъщ, мы гъэм и япэ мазищым ахъшэ хэхъуэхэр процент 25-кIэ нэхъыбэ хъуащ. Инфляцэр хэгъэкIауэ, республикэм щыпсэухэм я хэхъуэр проценти 113,9-м нэсащ, ари щIыналъэм щынэхъыфI бжыгъэщ, Урысей Федерацэм абыкIэ етIуанэ увыпIэр щытIыгъщ. Иджы лэжьапщIэм теухуауэ. ЛэжьакIуэм япэ кварталым мазэ улахуэу ику иту хуатхар сом 48185-рэ хъуащ е илъэс кIуам и апхуэдэ пIалъэм проценти 112,5-кIэ хуэкIуэу. ИпэжыпIэкIэ улахуэр проценти 102,6-рэ хъуащ. Дэ къыдолъытэ абы нэхъ псынщIэу хэхъуэн хуейуэ. Зэхэхауэ къэбгъэлъагъуэмэ, япэ мазищым къриубыдэу зи лэжьапщIэм нэхъыбэу хэхъуа IэнатIэхэм ящыщщ: «Iуэхутхьэбзэ къинэмыщIхэр яхуэщIэныр» - проценти 128,8-кIэ, «продукцэ къыщIэгъэкIыным елэжь IуэхущIапIэхэр» - проценти 126,1-кIэ, «электрокъарукIэ, газрэ бахъэкIэ къызэгъэпэщыныр» - 118,8-рэ, «мэкъумэш IэнатIэр» - проценти 113,7-рэ. Апхуэдэу, бюджет IэнатIэм щыщу къэралым и нэIэ зытригъэт IуэхущIапIэхэм Iутхэм я лэжьапщIэхэми хэхъуащ: егъэджэныгъэм - проценти 113,2-кIэ, узыншагъэр хъумэнымрэ социальнэ унэтIыныгъэмрэ - проценти 113,5-кIэ, щэнхабзэм, спортым, цIыхухэм я зыгъэпсэхунымрэ я нэгу зегъэужьынымрэ пыщIахэм - проценти 105,5-кIэ. Дэ догугъэ илъэсым и кIэм ирихьэлIэу лэжьапщIэхэр ику иту сом 52400-м нэсыну. ИпэжыпIэкIэ лэжьапщIэм утепсэлъыхьмэ, илъэсым и кIэ пщIондэ инфляцэр проценти 10-м къыщынэмэ, дэ проценти 105,3-м дынэсын хуейщ. Урысей Федерацэм и Президентым 2012 гъэм къыдигъэкIа указхэм япкъ иткIэ бюджет IэнатIэм и лэжьакIуэхэу зи улахуэхэр ику ит лэжьапщIэм ирапхахэм я гугъу пщIымэ, япэ мазищым кърикIуахэм къызэрагъэлъагъуэмкIэ, дэ ахэр догъэзащIэ, уеблэмэ къанэ щымыIэу унэтIыныгъэ псомкIи щIыдогъэгъу.
ЗэIущIэм кърикIуахэм япкъ иткIэ Правительствэмрэ зыхуэфащэ министерствэхэмрэ зытепсэлъыхьа Iуэхухэм ятеухуа пщэрылъхэр щащIащ.
