УФ-м и СурэтыщIхэм я зэгухьэныгъэм хэт, КъБР-м и цIыхубэ сурэтыщI, КъБР-м ЩэнхабзэмкIэ и министерствэм къегъэщIылIауэ лажьэ ЦIыхубэ творчествэмкIэ щэнхабзэ центрым и унафэщI Жылэ Анатолэ и лэжьыгъэхэр Мейкъуапэ щагъэлъагъуэ.
КъуэкIыпIэ лъэпкъхэм гъуазджэмкIэ я къэрал музейм Кавказ Ищхъэрэм щиIэ къудамэм Мейкъуапэ къыщызэригъэпэщащ «Жылэ Анатолэ. Живопись. Графикэ» зыфIаща выставкэр. Гъэлъэгъуэныгъэм къызэщIеубыдэ художникым сурэтыщI гъуазджэм щиIэ ехъулIэныгъэхэмрэ зэфIэкIхэмрэ.
- Мы выставкэм щIэдзапIэ хуэхъуам и гугъу пщIымэ, КъБР-м и Лъэпкъ музейм 2023 гъэм си лэжьыгъэхэр утыку къыщыщисхьам, КъБР-м и СурэтыщIхэм я зэгухьэныгъэм и правленэм и унафэщI Къаныкъуэ Жаннэ сурэтхэр Мейкъуапэ и музейми щызгъэлъэгъуэну чэнджэщ къызэрызитарт. Абы арэзы сытехъуэри, гъэлъэгъуэныгъэм зы илъэскIэ зыхуэзгъэхьэзыращ. Илъэс зэхуэмыдэхэм сщIа живопись лэжьыгъэу 25-рэ, графикэу - 55-рэ къызэщIеубыдэ мыбы, - жеIэ Жылэ Анатолэ. - 2024 гъэр тезухуащ графикэ лэжьыгъэхэм. Апхуэдэщ Данте и «Божественная комедия» тхыгъэм хуэсщIа сурэтхэр. Абы къыхэщ лIыхъужьхэм адыгэ фэилъхьэгъуэхэр «ящыстIэгъащ». Ахэр етIанэгъэ згъэлъэгъуэну си мурадщ. Абы ящыщу 12-р мы выставкэм хэдгъэхьащ. Лохвицкэм и тхыгъэхэм («Громовый гул», «Поиски богов») сурэтибл, Бещтокъуэм и усэхэм 30 тезухуащ. Лэжьыгъэхэр зытеухуа и лъэныкъуэкIи зэхэзэгъауэ къызолъытэ. Абыхэм ящыщу Къэбэрдей-Балъкъэрым щыпсэухэм ялъэгъуа живопись лэжьыгъэхэм ящыщщ «Белое безмолвие», «Одиночество», «Малая Кабарда», «Исход», «Пляска беса» сурэтхэр, «Знаки земли» серием хыхьэхэр.
Анатолэ и лэжьыгъэхэм Мейкъуапэ щеплъхэм Iэмал яIэщ зэрысабийрэ езым зыщIиша, адыгэ лъэпкъым къыдекIуэкI хабзэ дахэхэмрэ щэнхабзэмрэ къыщигъэлъэгъуа и сурэтхэм зыщагъэгъуэзэну. Ар зыщIапIыкIа адыгэ дунейр, лъэпкъ гупсысэр лIэщIыгъуэкIэрэ мыкIуэдыжу къызэтенэн папщIэ гъуазджэм зэрыхиухуэнэным хущIэкъуащ.
Жылэ Анатолэ 1953 гъэм къыщалъхуащ Тэрч щIыналъэм хыхьэ Акъбащ Ипщэ къуажэм. Тамбовскэ къуажэм къыщиухащ курыт еджапIэр. Къэрэшей-Шэрджэс къэрал пединститутым и художественно-графикэ факультетым щеджащ. Ар хэтщ УФ-м и СурэтыщIхэм я зэгухьэныгъэм, 1979 гъэм щегъэжьауэ къэралым, республикэм, хамэ щIыпIэхэм щекIуэкIа выставкэ 50-м щIигъум и IэдакъэщIэкIхэр щигъэлъэгъуащ. КъищынэмыщIауэ, езым и лэжьыгъэхэм хухэха гъэлъэгъуэныгъэу 5 къызэригъэпэщащ. Илъэс зыбжанэ хъуауэ ар станковэ, монументальнэ живопись, тхылъ графикэ жанрхэм щолажьэ, театр теплъэгъуэхэмрэ телевизионнэ нэтынхэмрэ я декорацэхэр егъэхьэзыр. «Кабардинка» къэрал къэфакIуэ ансамблым художник-постановщикыу дэлэжьащ. Илъэс 20-м щIигъукIэ Жылэ Анатолэ иригъэджащ езым къызэригъэпэща сабий студием екIуалIэхэр, сурэтыщI гъуазджэмкIэ лекцэхэм адыгэбзэкIи урысыбзэкIи къахуеджащ.
Жылэ Анатолэ гъуазджэм триухуа и тхыгъэ купщIафIэхэр къытехуащ республикэм, къэралым къыщыдэкI журналхэм, живописымрэ графикэмкIэ альбомищ къыдигъэкIащ. Адыгэ тхыдэм, лъэпкъ хабзэхэм фIыуэ щыгъуазэ сурэтыщIыр пасэу дунейпсо, урыс щэнхабзэхэм дахьэхри иджащ, аращи, уасэншэщ икIи гупсысэшхуэ ящIэлъщ ди блэкIар къызыхэщ и сурэтхэм. И лэжьыгъэхэм щIэ куэд хыболъагъуэ, и псалъэ шэрыуэхэм акъылышхуэ яхэлъщ.
Анатолэ нэхъыфIу илъагъу тхакIуэхэу, усакIуэхэу Искандер Фазиль, Лохвицкий Михаил, Гоголь Николай, Бещтокъуэ Хьэбас, ГубэщIыкI Владимир, Пхъэш МуIэед, нэгъуэщIхэми я тхыгъэхэм, гупсысакIуэхэу Къэзанокъуэ Жэбагъы, Конфуций я жыIэгъуэхэм, псалъэ шэрыуэхэм яхуищIа сурэтхэр гъэщIэгъуэнщ, удамыхьэхынкIэ Iэмал имыIэу. Художникым гу зылъитаращи, а цIыху Iущхэм я гупсысэхэр зэтехуэрт, илъэс минитIым щIигъу я зэхуакуми. Абыхэм къыхощ Жылэ Анатолэ литературэм лъагъуныгъэшхуэ зэрыхуиIэр. Шэч зыхэмылъыжращи, и сурэтхэм я фIыгъэкIэ а тхыгъэхэр тхылъеджэхэм гурыIуэгъуэ тщохъу. Псом хуэмыдэу гъэм и мазэ 12-м триухуар къехъулIащ. Абы къощ зи гугъу ищI зэманыр сурэтыщIым и нэгу къызэрыщIыхьэр. Тхыдэр, гъащIэр, лъагъуныгъэр, дахагъэр, гупсысэр къыщыгъэлъэгъуа и лэжьыгъэхэм цIыхухэр дахьэх, абыхэм куэд щызэхэухуэнащ.
Жылэ Анатолэ зэрысурэтыщI IэпщIэлъапщIэм къыдэкIуэуи, жэуаплыныгъэ ин зыхэлъ цIыху гуапэщ. Дэтхэнэ зы адыгэри ирогушхуэ абы лъэпкъым и гъуазджэм, щэнхабзэм хэлъхьэныгъэфI зэрыхуищIым, зэрызригъэужьым.
Выставкэр шыщхьэуIум и 25 пщIондэ лэжьэнущ.
