КъБР-м и Iэтащхьэ КIуэкIуэ Казбек хэтщ Урысейм и «ищхъэрэ къалащхьэ» Санкт-Петербург мы махуэхэм щекIуэкI XXIХ Дунейпсо экономикэ зэхуэсышхуэм (ПМЭФ). Нэхъ мыхьэнэшхуэ зиIэу икIи нэхъ ину къалъытэ зэхыхьэхэм ящыщщ ар икIи илъэс къэс абы зэхуешэс дунейм и щIыпIэ куэдым къикIа хьэрычэтыщIэ минипщI бжыгъэхэр.
«Фейдэ къызыпэкIуэну зэпсэлъэныгъэхэр зэIузэпэщ псэукIэм и шэсыпIэщ» - аращ фIащар мыгъэрей зэIущIэм. МахуиплIым къриубыдэу сессиерэ зэпсэлъэныгъэу 100-м щIигъу зэхашэну яубзыхуащ, пленарнэ зэхуэсым къэралхэм я унафэщIхэр кърихьэлIэу, лъэныкъуитI зэпсэлъэныгъэхэр ирагъэкIуэкIыу.
Iуэхугъуэ нэхъыщхьэхэм яхэтщ МСП-м, «Хущхъуэ шынагъуэншагъэр», ШОС-м, БРИКС-м, щIэныпхъэ индустриехэм я форумхэр, «КъэкIуэнум и махуэ» щIалэгъуалэ зэхуэсхэри.
«Къэрал куэдым я экономикэхэр гугъуехьышхуэхэм щыхэт, апхуэдэу щыщыткIэ, щIыналъэхэми ахэр къащылъэIэс мы зэманым укъэзымыгъэпцIэжын, пэжагъым тет, я зэхуэдэ Iуэхум фейдэ къыхэхыным хуэлажьэ дарэгъухэм зэи хуэмыдэжу иджыпсту хуэныкъуэщ псори», - къыхигъэщащ КIуэкIуэ Казбек.
Зэхуэсым и япэ махуэм абы апхуэдэуи жиIащ нэгъуэщI хэкухэм хуаIэ пыщIэныгъэхэр гъэбыдэным, инвестицэхэр къыхегъэлъхьэным, щIыналъэм и экономикэм и унэтIыныгъэ зэмылIэужьыгъуэхэм къыхуэщхьэпэну проектхэр гъэзэщIэным хуэунэтIа зэIущIэ, зэпсэлъэныгъэ зыбжанэ Къэбэрдей-Балъкъэрым и лIыкIуэхэм ирагъэкIуэкIыну къазэрыпэщылъыр.
Къэбэрдей-Балъкъэрымрэ ВТБ-мрэ я зэгурыIуэныгъэ
XXIХ Дунейпсо экономикэ зэхуэсышхуэм щызэIущIащ КъБР-м и Iэтащхьэ КIуэкIуэ Казбекрэ ВТБ банкым и президентым – правленэм и унафэщIым и къуэдзэ Бортников Денисрэ. Ахэр зэпсэлъа нэужь Iэ традзащ республикэм и Правительствэмрэ ВТБ банкымрэ зэрызэдэлэжьэнум теухуа зэгурыIуэныгъэм.
Дэфтэрым къыщыгъэлъэгъуащ республикэм и социально-экономикэ зыужьыныгъэм къыщыпэщыт къалэнхэр гъэзэщIэным, хьэрычэт IэнатIэ мыинымрэ курытымрэ щIэгъэкъуэн яхуэхъуным ехьэлIа лэжьыгъэхэр зэгъусэу зэрырагъэкIуэкIынур.
Щызэдэлэжьэну унэтIыныгъэ нэхъыщхьэхэм ящыщщ мэкъумэшыр, туризмэр, нэгъуэщIхэри. А зэдэлэжьэныгъэм нэхъри игъэлъэщынущ IэнатIэхэм щIыхуэхэр яхухэхыным пыщIа Iуэхухэр, абыхэм къэралым щIыналъэхэм зэрызащIигъакъуэ дэIэпыкъуныгъэхэр къыщагъэсэбэпхэри яхэту.
«Къэбэрдей-Балъкъэрым дежкIэ мыхьэнэшхуэ иIэщ банк технологиещIэхэр хэпщэным, инвестицэ IэнатIэми ди зэхуэдэ сэбэпынагъхэр хэлъщ. Илъэс куэд хъуауэ дызэрызэдэлажьэм кърикIуа IуэхуфIхэм ящыщщ банкым пыщIахэм щIыхуэу къыIахар илъэс кIуам сом меларди 6,1-рэ зэрыхъуар. Си гугъэщ а зэдэлэжьэныгъэр дяпэкIи нэхъри купщIафIэ хъуну», - жиIащ КIуэкIуэ Казбек, Iэ зытрадза зэгурыIуэныгъэм и гугъу щищIым.
«Дэ ди мурадщ щIыналъэхэм къыщыхалъхьэ жэрдэмхэм нэхъри жыджэру дыхыхьэну икIи банкым и лэжьэкIэщIэхэр абыхэм я зыужьыныгъэм хуэдгъэщхьэпэну. ЩIыналъэхэм илъэс куэд хъуауэ дазэрыдэлажьэм Iэмал къыдитынущ проект нэхъ ехьэжьа дыдэхэр дгъэзэщIэнымкIэ. ЗэфIэдгъэкIынухэм ящыщщ хьэрычэт IэнатIэм - абы къыхыхьагъащIэхэми холдинг инхэми - зыщIэдгъэкъуэнри», - къыхигъэщащ Бортников Денис.
Абдежым и гугъу щащIащ ВТБ-р Къэбэрдей-Балъкъэрым щыщу юридическэ лицорэ хьэрычэтыщIэу мини 2,5-м щIигъум, апхуэдэуи розницэ сатум щылажьэу мин 56-м зэрадэлажьэм. 2026 гъэм и япэ мазищым кърикIуахэм къызэрагъэлъэгъуащи, банкым ди щIыналъэм щIыхуэу щитар сом меларди 9,1-рэ мэхъу.
ВТБ-р хэту республикэм щагъэзащIэ проект инхэм ящыщщ тонн мини 6,5-рэ щIэхуэну Бахъсэн щаухуэ пхъэщхьэмыщхьэ щIэлъхьэпIэр, тонн мини 5,3-м щIигъум тещIыхьауэ Щхьэлыкъуэ щащI хъумапIэр.
Инженерхэр ягъэхьэзырынущ
КъБР-м и Iэтащхьэ КIуэкIуэ Казбекрэ Бауманым и цIэр зэрихьэу Мэзкуу дэт техникэ къэрал университетым и ректор Гордин Михаилрэ Санкт-Петербург зэIущIэ щрагъэкIуэкIащ. ЛъэныкъуитIым абдежым Iэ щыщIадзащ Къэбэрдей-Балъкъэрым и Правительствэмрэ МГТУ-мрэ зэрызэдэлэжьэнум теухуа зэгурыIуэныгъэм.
Абы и фIыгъэкIэ, егъэджэныгъэм епха проектхэр зэфIахыну Iэмал яIэнущ. ЛъэныкъуитIыр акъылэгъу зэдэхъуащ щIэныгъэ зэрырат Iэмалхэр егъэфIэкIуэн, Урысейм технологиехэм я лъэныкъуэкIэ и Iуэху худэгъэкIыжу щытын хуэдэу, IэщIагъэлIхэр гъэхьэзырын зэрыхуеймкIэ.
ЗэгурыIуэныгъэм зэрыщыгугъхэм хохьэ: лэжьыгъэм хуэщIа щIэныгъэ иратыныр, къэхутэныгъэхэр ирагъэкIуэкIыныр, инженер IэщIагъэр зэзыгъэгъуэт студентхэм папщIэ программэхэр ягъэхьэзырыныр, IэщIагъэлIхэм я Iэзагъым хагъэхъуэныр, зыщагъасэ, я щIэныгъэм щыхагъахъуэ зэхуэсхэр, семинархэр, щIэныгъэ конференцхэр, школакIуэхэмрэ студентхэмрэ IэщIагъэм хуэзыунэтI зэIущIэхэр зэхашэныр.
Университетымрэ республикэмрэ я зэдэлэжьапIэ нэхъыщхьэ ящIынущ Iуащхьэмахуэ лъапэ щыIэ Адыл-Су къуэладжэм дэт «Жантыгъуэн» еджапIэ-спорт базэр.
Спорт хэщIапIэм и инфраструктурэм хеубыдэ волейбол, баскетбол джэгупIэхэр, гъущI хъурей дзынымкIэ (фрисби) щызэпеуэ губгъуэр, есыпIэ IэрыщIыр, пинг-понг джэгупIэр. Зыгъэпсэхугъуэхэм я чэзум мыбдежым щылэжьэнущ МГТУ-м и студентхэм папщIэ лагерь. Абдеж дыдэм щекIуэкIынущ Узыншагъэр щрагъэфIакIуэ факультетым (ФОФ) щIэсхэм зыщагъасэ зэхуэсхэр. «Жантыгъуэным» 2023 гъэм Бгы дэкIынымкIэ дунейпсо фестиваль щызэхэтауэ щытащ. 2026 гъэм абы щызэхашат Спорт туризмэмрэ бгылъэхэр зэпыупщIынымкIэ урысей чемпионатыр.
«Техникэм епха щIэныгъэ нэхъыщхьэ езыт еджапIэхэм ящыщу Урысейм щыпэрыту къалъытэ университетым дызэрыдэлэжьэнум и фIыгъэкIэ, республикэр зыхуэныкъуэ инженерхэм я бжыгъэм хэхъуэнущ. «Жантыгъуэн» щIалэгъуалэ лагерыр къызэрагъэсэбэпынур егъэджэныгъэр нэхъ щIэщыгъуэ зыщIыну IэмалыфI дыдэщ, ныбжьыщIэхэм я хэлъэтым зыужьыпIэ ириту. СызэрегупсысымкIэ, ди зэдэлэжьэныгъэм фIы куэд къыдэкIуэнущ», - жиIащ КIуэкIуэ Казбек.
«Дэ ди зэхуэдэ къалэнщ ди еджакIуэхэм акъылкIи, IэпкълъэпкъкIи, щэнхабзэ и лъэныкъуэкIи яхузэфIэкIыну псоми гъуэгу еттыныр. Ди университетыр щIыналъэ щхьэхуэм зэрыдэлажьэм и дамыгъэ хъуащ «Жантыгъуэн» базэр. ЗэдухылIа зэгурыIуэныгъэр зэштегъэупIэ къудей мыхъуу, щIалэгъуалэм папщIэ щIэныгъэ хэщIапIэ хъуну узыщегъэгугъ. Инженер IэщIагъэм ухуэзыгъасэ программэхэр дгъэхьэзырыну ди мурадщ», - жиIащ Гордин Михаил.
КъБР-м и Iэтащхьэм ректорым фIыщIэ хуищIащ жэрдэм къызыкъуихам папщIэ икIи зэгурыIуэныгъэм и фIыгъэкIэ, иджыпсту республикэми къэралми я экономикэр зыхуэныкъуэ IэщIагъэлI щIалэхэми щIэныгъэ зэзыгъэгъуэтынухэми я дежкIэ щхьэпэ зэрыхъунум шэч къызэрытримыхьэр къыхигъэщащ.
Мыхьэнэшхуэ зиIэ
КъБР-м и Правительствэр Физтех школхэм зегъэужьынымкIэ фондымрэ Москва дэт физико-техникэ институтымрэ (лъэпкъ къэхутакIуэ университетым) зэрадэлэжэнум теухуа зэгурыIуэныгъэми Iэ щытрадзащ Санкт-Петербург.
А дэфтэрым Iэ традзащ ди республикэм и Iэтащхьэ КIуэкIуэ Казбек, МФТИ-м и ректор Ливанов Дмитрий, Физтех школхэм зегъэужьынымкIэ фондым и унафэщIым и къуэдзэ Смирновэ Наталье сымэ. ЗэгурыIуэныгъэм и мурад нэхъыщхьэр епхащ республикэм и егъэджэныгъэ IэнатIэм и инженер-техникэ унэтIыныгъэм адэкIи зегъэужьыным.
Абы ехьэлIа лэжьыгъэхэр ди щIыналъэм щаублакIэщ нэгъабэ лъандэрэ. Апхуэдэу Налшык и курыт школитхум къыщызэIуахащ инженер классхэр. «ЩIэныгъэр - щIыналъэхэм» федеральнэ проектым ипкъ иткIэ яубзыхуа а классхэм нэхъ куууэ щадж физикэр, математикэр, информатикэр.
КъинэмыщIауэ, мэкъумэштехникэ унэтIыныгъэ зиIэ класси 4 къызэIуахащ. Абыхэм щIэс еджакIуи I50-м нэхъ куууэ ядж физикэр, химиер, биологиер, математикэр. Республикэм хыхьэ районхэм дызыхуэкIуэ фокIадэ мазэм иджыри къыщызэIуахынущ апхуэдэ класси I0. Мэкъумэш классхэр ехъулIэныгъэкIэ къэзыуххэм балл бжыгъэ лейуэ хущIагъунущ КъБКъМУ-м щыщIэтIысхьэкIэ.
Физтех школхэм зегъэужьынымкIэ фондымрэ МФТИ-мрэ зэрадэлэжьэнум апхуэдэу IэмалыфI къитынущ егъэджэныгъэм, щIэныгъэм заужьынымкIэ. А унэтIыныгъэхэм хуэщIа классхэр курыт школхэм къызэрыщызэIуахым нэмыщI, егъэджакIуэхэми я щIэныгъэмрэ зэфIэкIымрэ хагъэхъуэнущ, инженер зэпеуэхэри щыIэнущ. Апхуэдэу республикэм и курыт школхэм хуиту къагъэсэбэпыфынущ «Физтех IэнатIэм» иубзыхуа къэрал программэхэу физикэр, математикэр, информатикэр нэхъ куууэ зэраджынухэр. Ахэр хэтыфынущ МФТИ-м еджакIуэхэм папщIэ къызэригъэпэщ олимпиадэхэм, зэпеуэ зэмылIэужьыгъуэхэм, проект лэжьыгъэхэм. ЕгъэджакIуэхэми хагъэхъуэфынущ ябгъэдэлъ зэфIэкIхэм.
Мыхьэнэшхуэ иIэщ а псори ди Iэдэжу еджакIуэхэм ябгъэдэлъ щIэныгъэм и фIагъым зэрыхэхъуэфынум. Ахэр итIанэ лъэпощхьэпоуншэу щIэтIысхьэфынущ къэралым и еджапIэ нэхъыщхьэхэм, щылэжьэфынущ IуэхущIапIэ цIэрыIуэхэм.
КъБР-м и Iэтащхьэм фIыщIэ ин яхуищIащ зэгурыIуэныгъэ зрищIылIа IэнатIэхэм, ди республикэм къыхуащI гулъытэм папщIэ, абы инженер-техникэ щIэныгъэм нэхъри зыщиужьынымкIэ сэбэп зэрыхъум щхьэкIэ.
«Урысей» лъэпкъ центрым и къудамэщIэ
КIуэкIуэ Казбек Санкт-Петербург щыхуэзащ «Урысей» лъэпкъ центрым и унафэщI Виртуозовэ Наталье. ЗэIущIэм щытепсэлъыхьащ а IуэхущIапIэм и къудамэ Къэбэрдей-Балъкъэрым къыщызэIухыным.
Абы и проектыр гъатхэпэ мазэм Москва утыку къыщрахьащ икIи къызэгъэпэщакIуэ гупыр арэзы техъуащ. Абы Къэбэрдей-Балъкъэрыр къегъэлъагъуэ щэнхабзэ, этнографие щIэин хьэлэмэтхэр, щIыуэпс дахагъэрэ гъэтIылъыгъэ къулейрэ зиIэ иджырей щIыналъэ лъэщу.
«Урысей» лъэпкъ центрым Къэбэрдей-Балъкъэр Республикэм щиIэ щIыпIэм щIыналъэ, урысейпсо, дунейпсо мардэм къитIасэ Iуэхугъуэхэр щедгъэкIуэкIынущ. Ар сэбэп хъунущ щIыналъэм щыпсэухэмрэ хьэщIэхэмрэ щэнхабзэ и лъэныкъуэкIэ зэхъуэжэнымкIэ, цIыхубэ зэгурыIуэныгъэр гъэбыдэнымкIэ, лъэпкъ куэду зэхэт ди къэралым и щэнхабзэ щIэин къулейр хъумэнымкIэ», - жиIащ КъБР-м и Iэтащхьэм.
«Къэбэрдей-Балъкъэр Республикэм и Iэтащхьэм и гупым лэжьыгъэшхуэ зэфIагъэкIащ икIи къудамэм и концепцэм егупсысауэ унафэ тращIыхьащ. Дэ долъагъу Налшык къыщызэIуахыну къудамэр республикэм щыпсэухэмрэ абы и хьэщIэхэмрэ ягу ирихьу зэкIуалIэ центр, творчествэм зыщрагъэужьын, зэпсэлъэныгъэ гъэщIэгъуэнхэр, зэхыхьэхэр щрагъэкIуэкIын, щIалэгъуалэ жэрдэмхэр щагъэзэщIэн щIыпIэ зэрыхъунур. Ди дежкIэ мыхьэнэшхуэ иIэщ абы цIыху жыджэрхэр щызэхуэсыным, Лъэпкъ центрым Iуэхугъуэ гъэщIэгъуэнхэр щекIуэкIыным. Шэч къытесхьэркъым щIыналъэм абы папщIэ Iэмал псори зэриIэм. Проектыр гъэзэщIэнымкIэ дэ сыт щыгъуи дэIэпыкъуэгъу дыхъунущ икIи къудамэм щIэупщIэ иIэн, абы зиужьын папщIэ дэ лэжьыгъэ и пIалъэкIэ дывдэгуэшэну дыхьэзырщ», - жиIащ Виртуозовэ Наталье.
Къудамэм и дамыгъэу щытынущ хъумакIуэ, зэпIэзэрытыныгъэ, пщIэ зыдэблъагъу пелуаным и образыр къэзыгъэлъагъуэ Iуащхьэмахуэ. Центрыр щылэжьэнущ ЗэгурыIуэныгъэм и утыкум пэгъунэгъуу мы зэманым яухуэ унэщIэм.
Ухуэныгъэр метр зэбгъузэнатIэу мин 22-рэ мэхъу. Абы щыщу «Урысей» лъэпкъ центрым и щIыналъэ къудамэм иубыдынущ метр зэбгъузэнатIэу мини 5, экспозицэхэм – 1100-рэ. Ар етIанэгъэ къызэIуахыну я мурадщ.
ЗэпыщIэныгъэхэр нэхъри ягъэбыдэ
Зэкъуэш Адыгей, Къэбэрдей-Балъкъэр республикэхэм я Iэтащхьэхэри щызэIущIащ мы махуэхэм къэралым и Ищхъэрэ къалащхьэм щызэхэт экономикэ зэхуэсышхуэм икIи социально-экономикэ зыужьыныгъэм ехьэлIа Iуэху куэдым тепсэлъыхьащ.
Нэхъ пасэу зэрызэгурыIуам тету, республикэхэр щызэдолажьэ егъэджэныгъэмрэ щIэныгъэмрэ, щIалэгъуалэ политикэм ехьэлIа унэтIыныгъэхэм. Щхьэхуэу къытеувыIащ дзэ Iуэху хэхам хэтхэм защIэгъэкъуэнымкIэ къалэнхэм икIи абы и лъэныкъуэкIэ яхузэфIэкIхэми я гугъу ящIащ. А псапащIэ Iуэхухэм республикэхэм щыпсэу псори жыджэру хэтщ. «Урысей зэкъуэт» партым и нэIэ щIэту йокIуэкI а лэжьыгъэхэр, зауэлIхэр зыхуэныкъуэхэр хузэхуахьэсри хурагъашэ, СВО-м хэтхэмрэ абыхэм я унагъуэхэм щыщхэмрэ защIэгъэкъуэным хуэунэтIауэ къэралым къыхилъхьэ Iэмалхэри къагъэсэбэп.
УнафэщIхэр нэхъ зэпкърыхауэ тепсэлъыхьащ зэныбжьэгъугъэ зэхущытыкIэхэр, псом хуэмыдэу щIалэгъуалэм яку дэлъ зэпыщIэныгъэхэр, гъэбыдэным. Республикэхэм я лIыкIуэхэр щIэх-щIэхыурэ зэкIэлъокIуэ, жылагъуэ, егъэджэныгъэ, щэнхабзэ, спорт зэхыхьэхэм щызэIуощIэ. Шэч хэмылъу, апхуэдэ IуэхуфIхэм адэкIи пыщэн хуейщ, къыхагъэщащ унафэщIхэм, тхыдэкIэ лъэпкъхэм яку дэлъ зэкъуэшыгъэр, хабзэхэр яхъумэу, проектыщIэхэм зэделэжьу.
ЗэчиифIэхэр гулъытэншэ ящIыркъым
Санкт-Петербург зэхуэсышхуэм и етIуанэ махуэм КъБР-м и Iэтащхьэ КIуэкIуэ Казбек хуэзащ УФ-м и Президентым щэнхабзэр егъэфIэкIуэнымкIэ и фондым и унафэщI нэхъыщхьэ Карманов Роман. ЛъэныкъуитIым зэращIылIащ зэгъусэу зэфIагъэкIынухэм ятеухуа зэгурыIуэныгъэ.
Къапэщылъ лэжьыгъэр нэхъыбэу зэпхауэ щытынур щIэныпхъэхэмкIэ индустрием къыщыхалъхьэ творческэ жэрдэмхэм гъуэгу етынырщ. Абы хеубыдэ лъэпкъхэм къадекIуэкI IэщIагъэхэм зегъэужьыныр, тхыдэ-щэнхабзэ хъугъуэфIыгъуэхэр хъумэныр, театрым, музыкэм, сурэтыщI гъуазджэм, эстрадэм, литературэм, кином, телевиденэм, радиом, библиотекэхэмрэ музейхэмрэ ядэIэпыкъуныр.
Грант къахьыну Iэмал яритурэ, творчествэм епха проектхэм щIэгъэкъуэнышхуэ яхуохъу Президентым и фондыр. Иужьрей илъэси 5-м къриубыдэу, абы Къэбэрдей-Балъкъэрым проекти 7-м и мылъкукIэ защIигъэкъуащ.
КъБР-м и Iэтащхьэм къыхигъэщащ щIэныпхъэхэмкIэ индустрием щалэжьыну псори республикэм и экономикэм зэрыхуэщхьэпэнур, абы къыхэкIыу, а лъэныкъуэм нэхъ щIэгъэхуэбжьауэ зегъэужьын хуейщ, псом хуэмыдэу, зыгъэпсэхупIэхэмрэ туризмэмрэ епхахэм.
ЗэгурыIуэныгъэм ипкъ иткIэ, Президентым щэнхабзэм зегъэужьынымкIэ и фондым и къудамэ Налшык къыщызэIуахыну я мурадщ. Ар хэтынущ ЩIалэгъуалэм папщIэ унэм. Абдежым жэрдэм къыхэзылъхьэхэм чэнджэщ къыщратыфынущ икIи къащыдэIэпыкъунущ.
КIуэкIуэ Казбек Карманов Роман фIыщIэ хуищIащ къадэлэжьэну зэрыхьэзырым, республикэм щыщ цIыху зэчиифIэхэм я Iуэхур къазэрыдиIыгъым папщIэ.
ЕхъулIэныгъэм ухуэзышэхэр
ПМЭФ-м хэту, ди республикэм и Iэтащхьэ КIуэкIуэ Казбек хуэзащ УФ-м экономикэ зыужьыныгъэмкIэ и министрым и япэ къуэдзэ Колесников Максимрэ ЦIыхум акъылкIэ къилэжьа мылъкур хъумэнымкIэ федеральнэ къулыкъущIапIэм и унафэщI Зубов Юрийрэ.
ЗэIущIэм щытепсэлъыхьащ Къэбэрдей-Балъкъэр Республикэм щыIэ географие фIэщыгъэхэр къэщтэным къэрал унафэ хэлъхьэнымрэ ахэр нэгъуэщIхэм фIэщыгъэу къащтэну хуитыныгъэ яIэн зэрыхуэмеймрэ. Апхэдэу и гугъу ящIащ щIыналъэм къыщыщIагъэкI продукцэхэм я цIэхэр гъэбыда щыхъу дэфтэрхэр къызыхуэтыншэу зэзыгъэпэщыфын IэщIагъэлIхэр республикэм хуэгъэхьэзырыным.
ЩIыналъэм и пашэм къызэрыхигъэщамкIэ, ди республикэм исхэм яIэщ къагупсысахэм къапэкIуа патент 357-рэ абыхэм щыхьэт техъуэ дэфтэр 935-рэ. АкъылкIэ къалэжьа мылъкур хъумэным хуэунэтIа лъэныкъуищ зэгурыIуэныгъэм Iэ щытрадзащ зэIущIэм. Ар сэбэпышхуэ хъунущ IэщIагъэлIхэм, щIэныгъэлIхэм, цIыху щхьэхуэхэм я гупсысэ къызэрымыкIуэхэу жылагъуэм, къэралым я дежкIэ мыхьэнэшхуэ зиIэхэр, къэхутэныгъэхэр, гъуазджэм ехьэлIа лэжьыгъэхэр хъумэнымкIэ. Ахэр лъэпкъым и лъапIэныгъэ нэхъыщхьэхэм ящыщщ.
КIуэкIуэ Казбек къулыкъущIэ лъагэхэм фIыщIэ яхуищIащ зэдэлэжьэныгъэм зэрыхуэхьэзырым, зэрыхузэIухам папщIэ. А лэжьыгъэм, шэч хэмылъу, ехъулIэныгъэфIхэр къызэрыпэкIуэнури къыхигъэщащ.
Сату щIыным теухуахэр
Урысей Экспорт центрым и генеральнэ унафэщI Никишинэ Вероникэ республикэм и Iэтащхьэр щыIущIам и гугъу ящIащ а унэтIыныгъэмкIэ Къэбэрдей-Балъкъэрым иIэ зэфIэкIхэм, абыхэм нэхъри зегъэубгъунымкIэ, ныбжьэгъугъэкIэ зыпыщIа къэралхэм сату ядэщIынымкIэ щыIэ Iэмалхэм.
Центрым дяпэкIи дэлэжьэным теухуа зэгурыIуэныгъэм Iэ традзащ КIуэкIуэ Казбекрэ Никишинэ Вероникэрэ. Абы щыубзыхуащ республикэм къыщыщIагъэкIхэр «Урысейм щащIащ» фIэщыгъэм щIэту сату щIыпIэхэм щыпхыгъэкIынымкIэ щыIэ хэкIыпIэхэр.
КъБР-м и Iэтащхьэмрэ Правительствэмрэ я пресс-IуэхущIапIэхэм къызэритамкIэ
