Я лIыгъэм дрогушхуэ

Налшык дэт къэрал Макъамэ теат­рым накъыгъэм и 9-м щекIуэ­кIащ 1941 - 1945 гъэхэм щыIа Хэку зауэшхуэм ТекIуэныгъэ Иныр къы­зэрыщытхьрэ илъэс 79-рэ зэрырикъум теухуа пшыхь. Республикэм и цIыхухэм ехъуэхъуащ ди Iэтащхьэ КIуэкIуэ Казбек. 

- Нобэрей махуэхуэр и нэщэнэщ совет цIыхубэм къагъэлъэгъуа лIыгъэм, нацизмым пэщIэувэу Хэкур бийм щызыхъума зауэлIхэм я хахуагъэм. Къэралым и цIыхухэм зэкъуэувэу лIыгъэ къызэрагъэлъэгъуарщ Хэку зауэшхуэр ди текIуэныгъэкIэ щIиухар. А текIуэныгъэм хуит ищIыжащ ди къэралри, дуней псори. 
Илъэс 79-рэ дэкIыжащ тхыдэм ищIэж зауэ нэхъ гущIэгъуншэ дыдэр зэриухам и щIыхькIэ ТекIуэныгъэм и хьэрэкIытIэхэр уафэм зэраутIыпщрэ! Нобэ дэ зыхыдощIэ гуфIэгъуэ ин, Хэкур бийм щызыхъумэу текIуэныгъэр къытхуэзыхьа зауэлIхэм гурэ псэкIэ фIыщIэ яхудощI. 
Дрогушхуэ ди адэхэм, адэшхуэхэм, я лIыгъэм. Я пащхьэ къиува гугъуехь псори щхьэмыгъазэу къызэранэкIащ абыхэм, пэжым щыщIэзэум щыгъуэ. Къэбэрдей-Балъкъэрым и бын пажэу мин 60-м щIигъум Хэку зауэшхуэр лIыгъэщIапIэ яхуэхъуащ. Куэдым къахуиухатэкъым къагъэзэжыну, ауэ дэтхэнэми хэлъхьэныгъэ нэс хуищIащ бийм дытекIуэным. Абыхэм я лIыгъэр щIэблэм я гум илъынущ. Ар Хэку лъагъуныгъэм, пэжыгъэр къару фIы­цIэхэм зэратекIуэфым я щапхъэ нэсщ дэркIэ. 
Гурэ псэкIэ фIыщIэ яхудощI зауэ губгъуэм итахэм я щIыб къыдэта лэжьакIуэхэм. Сэлэтхэр зауэм Iутын папщIэ ахэр псэемыблэжу щылэжьащ заводхэмрэ фабрикэхэмрэ, губгъуэ­хэмрэ фермэхэмрэ, фронтыр къызэ­рагъэпэщащ Iэщэ-фащэрэ ерыскъыпхъэкIэ. ГуащIэдэкIым абыхэм къыщагъэлъэгъуа щапхъэр гъуазэ тхуохъу.
Къэралыр хуит къэзыщIыжа зауэлIхэм яхуэтщI пщIэм и щыхьэт нэсыр Хэку зауэшхуэм и тхыдэ пэжыр зэзыхъуэкIыну хэтхэм яхуэдмыдэ­нырщ. Зыри хуиткъым текIуэныгъэр къэзыхьа нэхъыжьыфIхэм зэрахьа лIыгъэр игъэикIэну, хамэм я Iуэху еплъыкIэр ди деж къыщагъэлъэгъуэну иужь ихьэнуи яхуэддэ хъунукъым. 
Нобэ, къэралым и дежкIэ махуэ ­лъапIэм, дэ псом хуэмыдэу зыхыдощIэ блэкIам дызэрыпыщIар. Ди бын пажэхэр, нэгъуэщI лъэпкъхэм ­къахэкIахэм ящIыгъуу, нацизмым аргуэру пэщIэтщ, Урысейм шынагъуэншагъэр щыхъумэным куэдым я псэр щIат. Ди щхьэр яхудогъэщхъ лIы­хъужьу хэкIуэдахэм, Хэкум и къуэ нэсхэр зыгъэса адэ-анэхэм. Дэ защIэдгъэкъуэнущ хэкIуэдахэм я уна­гъуэхэм, гулъытэ яхуэтщIынущ абыхэм я бынхэм. 
Дыщогугъ ди зауэлIхэм я лIыгъэм, нэхъапэми хуэдэуи, иджыри текIуэныгъэм дыпоплъэ. ЛIыхъужьыгъэ зыхэлъа ди нэхъыжьхэм дэ ди фIэщ ящIащ узэкъуэтмэ узэрылъэщыр. Абыхэм я щапхъэм дытету, дэ жэуап нэс еттынщ ди Хэкум къылъыкъуэкIа Iуэхугъуэхэр къызыпкърыкIахэм, - жиIащ ди Iэтащхьэм. 
Макъамэ театрым и утыку хуитым республикэм и цIыхухэм папщIэ щагъэлъэгъуащ узыгъэгушхуэ, абы щыгъуэми куууэ узыгъэгупсысэ икIи узыгъэнэщхъей концертыр. Абы зыкъыщагъэлъэгъуащ Макъамэ театрым и артистхэм, республикэм и уэрэд­жыIакIуэ, къэфакIуэ пажэхэм, кадетхэм. «Кабардинка», «Балкария», «Шагъдий», «Насып», «Зори Кавказа», «Каллисто», «Терские казаки» къэфакIуэ ансамблхэм Iэгуауэшухэхэр хуаIэтащ. Утыкум щыIуащ зауэ зэманыр къызыхэщыж, цIыхубэм фIыуэ ялъэгъуа «Катюша», «День Победы», «Нам нужна одна ­Победа», «Потому, что мы пилоты» уэрэдхэр, нэгъуэщIхэри. Къэбэрдей-­Балъ­къэрым и уэрэджыIакIуэ пажэ­хэм цIыхухэм я деж нахьэсащ псалъэхэм гупсысэу щIэлъри гум имыхуж ма­къамэхэри. 
Театрым деж къыщызэIуахащ «Спасибо деду за Победу!» сурэт гъэлъэгъуэныгъэр. Зауэм, ди текIуэныгъэ лъапIэм теухуа сабий IэдакъэщIэкIхэр зылъэгъуахэм ягу дыхьащ. Сурэтхэм къагъэлъагъуэрт щIэблэщIэм ди зауэлIхэм я лIыхъужьыгъэр зэралъытэр, зи псэр зытахэм я фэелъым пщIэ зэрыхуащIыр. Ткаченкэ А. Л. и цIэр зезыхьэ ГъуазджэхэмкIэ музейм и фондым хэлъ сурэтхэм ящыщ щагъэлъэгъуащ театрым. «По дорогам войны» зыфIащам къыхэщырт ­гуауи, нэпси, хьэзаби, лIыгъи, гуфIэгъуи, гушхуэныгъи, гугъи. СурэтыщI­хэм я IэдакъэщIэкIхэмкIэ зауэм и ­гъуэгуанэм уриплъэжырти, текIуэныгъэм зи псэ щIэзытахэм уи щхьэр яхуэбгъэщхъырт. 
Къэбэрдейр Урысейм зэрыгухьэрэ илъэс 400 зэрырикъум и щIыхькIэ утым щекIуэкIащ махуэшхуэ концерт. 

ГУГЪУЭТ Заремэ. Сурэтхэр Къарей Элинэ трихащ.
Поделиться:

Читать также: