Дуней псом къыщацIыхурт

Урыс оперэ уэрэджыIакIуэ цIэрыIуэ Черкасская Марианнэ (1875-1934) Борис и пхъур къызэралъхурэ фокIадэм и 5-м илъэси 150-рэ ирикъуащ.

Черкасская Марианнэ Санкт-Петербург 1875 гъэм уэркъ унагъуэм къыщалъхуащ. Хъыджэбз цIыкIухэм папщIэ щыIэ Смольнэ институтым щеджащ. 1900 гъэм къиухащ Петербург консерваторэр. Мариинскэ театрым япэу щигъэзэщIащ Татьянэ и партиер (Чайковский Пётр «Евгений Онегин»), Тамарэ и партиер (Рубинштейн А. Г. «Демон»).  I900-I9I8 гъэхэм Мариинскэ театрым и уэрэджыIакIуэу щытащ.

  Япэ дунейпсо зауэмрэ революцэмрэ я зэранкIэ уэрэджыIакIуэм и гъащIэм зэхъуэкIыныгъэхэр къыщыхъуащ. И щхьэгъусэ Палечек Николай, УФ-м ЕгъэджэныгъэмкIэ и министерствэм и лэжьакIуэр, политикэ залымыгъэм къыхэкIыу 1937 гъэм щаукIым, Марианнэ, и къуэ Алексей и гъусэу, япэщIыкIэ Алыджым Iэпхъуащ, итIанэ Париж, Шанхай щыпсэуащ. Иужьым Ригэ щетIысэхащ. Латыш оперэм и уэрэджыIакIуэу ар лэжьащ 1919-1929 гъэхэм.

 И театр лэжьыгъэм къыдэкIуэу, уэрэджыIакIуэм дуней псом концертхэр щитащ, цIыху мин бжыгъэхэр къедаIуэу: Париж щекIуэкIыу щыта «Русский сезон» концертхэм мызэ-мытIэу хэтащ; Ла Скала, Бернар Сарэ и театр Париж щыIэм, Алыджым, Америкэм и Штат Зэгуэтхэм, Монте-Карлэ, Шанхай, Мысыр, Индие, Сингапур, Китай, Японие, Бразилие, Аргентинэ, Уругвай… куэд мэхъу гуапэу щрагъэблагъэу щыта къэралхэр.           Оперэ утыкур къигъанэри, зы зэман концертхэр итащ, Ригэ и консерваторэм щригъэджащ, грампластинкэхэм и лэжьыгъэхэр тригъэтхащ. КъызэщIэпкъуэжмэ, арие, романс, дуэт жыпIэми, 25-рэ иригъэтхат. Санкт-Петербург щахъумэ уэрэджыIакIуэм къыщIэна и тхыгъэхэмрэ лэжьыгъэхэмрэ.

И къуэ Алексейрэ ипхъу Маринэрэ езым и лъагъуэм ирикIуэжащ. Алексей оперэ уэрэджыIакIуэу, оперэ спектаклхэм я режиссёру щытащ.  Черкасская Марианнэ 1934 гъэм щIышылэм и 11-м дунейм ехыжащ. Ар  щыщIалъхьэжащ Ригэ къалэм и Покров кхъэм. УэрэджыIакIуэ цIэрыIуэр иужьрей гъуэгуанэм трагъэувэжащ цIыху щэ бжыгъэхэм. Лъэпкъ оперэм и артист цIэрыIуэхэм консерваторэм и пэшым гъатхэпэм и 23-м урыс уэрэджыIакIуэ цIэрыIуэ Черкасская Марианнэ и фэеплъ концерт щатащ. И къуэ Алексей и пхъум Марианнэ фIищащ, и анэм и фэеплъу. Черкасская Марианнэ-нэхъыщIэр илъэс куэдкIэ Америкэм и Балет Театрым и уэрэджыIакIуэу щытащ.

ТЕКIУЖЬ Заретэ.

 

Поделиться: