ГъэнщIащ хъыбар гукъинэжхэмкIэ

КъызыхэкIа лъэпкъым и лъабжьэ, и къежьапIэ, и тхыдэ зыфIэмыгъэщIэгъуэн щыIэу къыщIэкIынкъым. Адэ-анэм, Хэкум, сабиигъуэм къагъэуш а гурыщIэ къабзэм нэхъ­ри зеубгъу цIыхум щIэблэ игъуэта нэужь. 

Къэхъун къуажэм щыщ Абазэ Леонид тхыдэджкъым икIи щIэныгъэлIкъым, ауэ и зэфIэкIым къызэритIэсу, Къэхъун дэс Абазэ лъэпкъым и блэкIар зэригъэуIужыным и Iэ къикI хэлъ­хьэ­ныгъэ цIыкIу хуищIащ - зи теплъэр сурэтым щыфлъагъу «Къэхъун Абазэхэм я къежьапIэр» тхылъыр къыдигъэкIащ.  
ЗэрыфщIэщи, Абазэ унэцIэр зезыхьэ куэд щопсэу Къэбэрдей-Балъкъэрым, уеблэмэ зэмыблагъэххэу. Леонид и лъэп­къым и къежьапIэр зэхуихьэсыжыну мурад щищIым, езым и адэжь лъапсэм теухуа тхыдэ хъыбарымкIэ къригъэжьащ: «Къэхъун къуажэм щыщ Абазэхэ я адэжь лъапсэр Краснодар (Бжьэдыгъухьэблэ) крайм хыхьэ Кубанскэ къутырырщ. Лъэп­къыр а лъэныкъуэмкIэ къикIыу Къэбэрдейм къызэрыIэпхъуам теухуа куэд тхыдэ напэкIуэцIхэм къыхощыж. Урыс-Кавказ зауэм зэтракъута адыгэ къуажэхэм язу арат ди лъэпкъыр къызы­тепщIыкIа Щхьэлахъуэ КIыщыкъуэрэ абы и къуэ Умаррэ щыпсэуа Кубанскэр. Зыкъомрэ пащтыхьыдзэм Кубанскэм дэсхэм зрапщытыфакъым. «Мыхэр лъэпкъ мыдаIуэщ, бзаджэщ» хужаIэу, Урысейм къраш сэлэтхэр къуажэм дыхьэн шынэрт. Абы тету, йоуэри иужькIэ генерал ящIа Шыпш Темыркъан урысей пащ­тыхьым хъыбар ирегъащIэ, дзэ къритмэ, Кубанскэр зэхикъутэу дэсхэри зэтриукIэну жиIэу. А щIыкIэм тету зэпсэлъащ, дзэи къра­тащ. Шыпшым къуажэм гъуэгу бзыщIакIэ дэзышэн ныбжьэгъу къигъуэтауэ арат. Зэманыр къос, дзэр ешэри макIуэ. Урысыдзэр къыздикIыну здагугъамкIэ къарууэ щыIэмкIэ загъэбыдат къуажэдэсхэм, арщхьэкIэ гъуазэ зиIэ бийр Кубанскэ зауэлIхэм я щIыбагъымкIэ къыдыхьэри, зэуэн щIадзащ…»
Мыпхуэдэ хъыбар гукъинэжхэмкIэ гъэнщIащ Леонид и тхы­лъыр. Ахэри щыхьэту къоув ди лъэпкъым и къудамэхэр зэлъэ­Iэсу, зыр адрейм и пIэ къиувэу, хэшыпсыхьу, итIанэми, адыгэу къызэтенэу, зэрызэфIэувар. 
Тхылъым ихуащ Къэхъун дэс Абазэ унэцIэр зезыхьэхэм я лъэпкъ жыгхэр, ахэр унагъуэу зэрызэтепщIыкIыжахэр дамыгъэ IупщIхэмкIэ къэгъэлъэгъуауэ. Гур нэхъ зыгъэхуабэ псалъэухар тхылъым и кIэ дыдэм къыщыхьащ: «Си пхъурылъхухэу Камилэрэ Лаурэрэ къызэрыздэIэпыкъуам, лъэпкъ жыгхэр зэ­хэзгъэувэнымкIэ щIэгъэкъуэн къызэрысхуэхъуам папщIэ, фIы­щIэ яхузощI». 
Уи гуащIэр зыхэплъхьэ лэжьыгъэр къыкIэлъыкIуэ щIэблэм къафIэIуэхумэ, абы и уасэми хохъуэ. Пэжщ, напэкIуэцI 48-рэ фIэкIа мыхъу тхылъым къызэщIиубыдар Абазэхэ я тхыдэм и зы пычыгъуэщ. Леонид хузэфIэкIыр ищIащ. КъыкIэлъыкIуэ лъэ­бакъуэр зычынухэри къыкъуэкIынщ. 

КЪУДЕЙ Iэминэ.
Поделиться:

Читать также: