«Псэ зыIут дерсхэр»

Ди лъэхъэнэм хэкупсэ гъэсэныгъэм мыхьэнэщIэ иIэ хъуащ. Нэхъапэм зауэм, хэкур хъумэным зи лIыгъэ, зи гъащIэ хэзылъхьахэм я цIэхэр, я сурэтхэр зэхэтхыу, тлъагъуу щытамэ, иджы лIыхъужьхэр доцIыху, дзэ Iуэху хэхам къикIыжа ди благъэхэм, гъунэгъухэм дахуозэ, уеблэмэ ди унэм щIэсщ.

Къэбэрдей-Балъкъэрым а Iуэхур - хэкупсэ гъэсэныгъэр - сэбэпынагъ къыпэкIуэу щызэфIагъэкI, нэгъуэщI щIыналъэхэми хуэдэу бгъэдыхьэкIэ хэха щиIэщ. Зи гугъу сщIыр дзэ Iуэху хэхам и ветеранхэм лIыгъэм и дерсхэр школакIуэхэм, студентхэм, щIалэгъуалэм я пащхьэ зэрыщатырщ.

«Псэ зыIут дерскIэ» уеджэ хъунущ абы, школ программэм хэт тхыдэмкIэ дерсхэм еплъытмэ.  Ар лIыхъужьымрэ щIэблэмрэ е лIакъуэхэм яку дэлъ зэпсэлъэныгъэщ, зэпыщIэныгъэщ.

 А унэтIыныгъэм жыджэру йолэжь «Хэкум и хъумакIуэхэр» фондым и щIыналъэ къудамэу Къэбэрдей-Балъкъэр Республикэм щыIэр. Мы IуэхущIапIэр жэрдэмщIакIуэ хуэхъуащ зауэм и ветеранхэмрэ дзэ къулыкъущIэхэмрэ щIэблэр хэкупсэу гъэсэныр я пщэ далъхьэжу зэIущIэхэр драгъэкIуэкIыным.

 Апхуэдэ зэIущIэхэр щокIуэкI республикэм и школхэм, техникумхэм, еджапIэ нэхъыщхьэхэм. Ахэр «ЛIыгъэм и дерс» нэсщ, сыт щхьэкIэ жыпIэмэ, ныбжьыщIэхэм хахуагъэм, хэкум хуэпэжыным теухуа гурыIуэныгъэхэр тхылъхэм къраджыкIыу аракъым, атIэ зауэ губгъуэм итахэм, псэзэпылъхьэпIэ ихуахэм, къыщалъхуа хэкум папщIэ я псэр ятыну хьэзыру зауэм и лыгъэм хэтахэм жаIэжу зэхах. ЛIыхъужьхэр школакIуэхэмрэ студентхэмрэ ядогуашэ зауэм теухуа гукъэкIыжхэм я мызакъуэу, я къалэныр зыхуэдэр, щIыхьым пылъыр, Хэкур фIыуэ лъагъуныр къазэрыгурыIуэмкIэ. ЩIалэгъуалэм Iэмал гъуэзэджэ яIэщ зауэлIхэм упщIэхэр иратыну, пэжыр зи нэгу щIэкIам жиIэжу зэхахыну, лIыхъужьыгъэм и щапхъэхэр я нэкIэ ялъагъуну.

ЕджапIэ нэхъыщхьэхэм щIагъэтIысхьэ

Урысейм и еджапIэ нэхъыщхьэхэмрэ «Хэкум и хъумакIуэхэр» фондымрэ зэращIылIа зэгурыIуэныгъэм и фIыгъэкIэ мыхьэнэшхуэ зиIэ егъэджэныгъэ проектхэр щагъэзащIэ ди къэралым, республикэм. Дзэ Iуэху хэхам и ветеранхэм ягу ирихь IэщIагъэр къыхахыу еджэжыфынущ, я щIэныгъэм хагъэхъуэфынущ, я IэщIагъэкIэ лэжьапIэ къагъуэтыфынущ.

 Фондым, «Ростех» къэрал корпорацэм, Бауманым и цIэр зезыхьэ МКъТУ-м, УФ-м щIэныгъэмрэ щIэныгъэ нэхъыщхьэмкIэ и министерствэм зэгъусэу дзэ Iуэху хэхам и ветеранхэр техникэ еджапIэ нэхъыщхьэхэм щIэтIысхьэныр къыхузэрагъэпэщ. ЩIалэхэм я нэхъыбэм жэрдэм ящI инженер унэтIыныгъэхэм зыщагъэгъуэзэну, IэщIагъэ зрагъэгъуэтыну.

Егъэджэныгъэр гъатхэпэм и I-м ирагъэжьэнурэ мэкъуауэгъуэм и I0 пщIондэ екIуэкIынущ. Дерсхэр пэIудзауэ, вебинару, онлайн-курсу, интерактив лекцэу щытыну аращ. Къаджам теухуа экзаменхэр ятыжынурэ, еджапIэр къэзыухахэм къэралым и еджапIэ нэхъыщхьэхэм ящыщ зым и сертификат иратынущ. Хуеймэ, абыхэм я еджэным адэкIи пащэфынущ икIи «Ростех» къэрал корпорацэм и IуэхущIапIэхэм стажировкэ кIуэфынущ.

 ЛэжьапIэ гъэувыным теухуауэ «Хэкум и хъумакIуэхэр» фондым и щIыналъэ къудамэхэм зыхуагъэзащ зауэлI мин 2I-м щIигъум, абыхэм ящыщу мин II-м щIигъур лэжьапIэ ягъэуващ. Егъэджэныгъэмрэ щIэрыщIэу егъэджэжынымкIэ дэIэпыкъуэгъу хуэныкъуэу  ветеран, абыхэм я унагъуэхэм щыщ цIыху мин I2,5-м щIигъум зыхуагъэзащ фондым, мини 8,4-м щIигъур еджапIэхэм щIагъэтIысхьащ.

Дэ хэкур дохъумэ...

Иджыблагъэ Прималкинскэ жылэм щызэIущIащ «Юнармия» зэщIэхъееныгъэм щыщхэмрэ зауэм и ветеран, дзэ Iуэху хэхам хэта Роенкэ Денисрэ.

 А зэIущIэр школ программэм и жыпхъэм икIри, лIыгъэм и дерс нэс хъуат. Роенкэ Денис юнармейцхэм ядэгуэшащ фронтым щилъэгъуахэмрэ щилэжьахэмкIэ, Хэкум и гъунапкъэхэр зыхъумэ щIалэхэм псалъэкIэ защIэгъэкъуэным мыхьэнэшхуэ зэриIэм теухуа гупсысэхэмкIэ.

• Хуабжьу си гуапэщ ныбжьыщIэхэм къытхуащI гулъытэр, хэкупсагъэм теухуауэ я гум илъхэр, я нэ цIыкIухэр лыду къызэрыддэуэршэрыр, - жиIащ Роенкэ Денис. – ИкIи цIыкIухэм захуигъэзащ: «Псом нэхърэ нэхъыщхьэу си хъыбархэм къыхэфхын хуейр фи щIыналъэр фIыуэ флъагъун, къарууншэхэм фадэIэпыкъун зэрыхуейрщ. Дэ хэкур дохъумэ, фэ гупсэхуу феджэн, фыпсэун, фи хъуэпсапIэхэм фалъэIэсын, фи къэкIуэнур фызэрыхуейуэ фухуэн папщIэ. Фи хэкум фыхуэсакъ икIи фи лIыхъужьхэр зыщывмыгъэгъупщэ».

 «Хэкум и хъумакIуэхэр» фондым и социальнэ координаторхэм апхуэдэ зэхыхьэхэр щIэх-щIэхыурэ ирагъэкIуэкI. «Дэ ди къалэныр ветеранхэмрэ хэкIуэда зауэлIхэм я унагъуэхэмрэ дадэIэпыкъун къудейркъым, атIэ ди сэлэтхэм зэрахьа лIыгъэр лIэщIыгъуэкIэрэ «псэун» хуэдэу тщIынырщ, - жиIащ «Хэкум и хъумакIуэхэр» фондым и социальнэ координатор Гындыгъу Наталье. - Юнармейцхэр лIыхъужьхэм гъунэгъуу щепсалъэкIэ, я нэм щыщIэплъэкIэ, пэжыр я жьэкIэ жаIэу щызэхахкIэ, абы сыт хуэдэ тхылъми нэхърэ куэдкIэ нэхъыфIу цIыхугъэр, лIыгъэр зищIысыр къагурегъаIуэ. Апхуэдэ зэIущIэхэр Хэку зауэшхуэм щытекIуахэмрэ абыхэм я щIэблэу нобэ дзэ Iуэху хэхам хэтхэмрэ зэпызыщIэ Iуданэщ».

 Юнармейцхэр яфIэгъэщIэгъуэну хьэщIэм едэIуащ, сэлэтхэм я къулыкъум, я псэукIэм, я лъахэгъухэм къабгъэдэкI дэIэпыкъуныгъэр къазэрыхуэсэбэпым теухуа упщIэхэр ирату. ЗэIущIэр щиухым щIалэхэр Роенкэ Денис ехъуэхъуащ узыншагъэ быдэ иIэну, мамыр гъащIэм щытхъэжыну.

 Прималкинскэ жылэм щекIуэкIа зэIущIэр иджыри зэ щыхьэт техъуащ  ди зэманым и лIыхъужьхэмрэ абыхэм зэрахьэ лIыгъэмрэ Урысейм и лъабжьэр зэригъэбыдэм.

Дарий Дахэнур.