ЩIалэгъуалэр зэкъуэзыгъэувэ Iуэху

Хамэ къэралхэм щыпсэу ди лъэпкъэгъу сабийхэмрэ щIалэгъуалэмрэ я епщыкIущанэ щэнхабзэ-узэщIыныгъэ лагерым и лэжьыгъэр зэхуащIыжащ. Ар къызэрагъэпэщащ КъБР-м Лъэпкъ Iуэхухэмрэ жылагъуэ проектхэмкIэ и министерствэмрэ Дунейпсо Адыгэ Хасэмрэ. МахуибгъукIэ лэжьа лагерыр щызэхуащIыжащ «Синдика» хьэщIэщым.

Лагерым щыIащ Тыркумрэ Иорданиемрэ къикIа, илъэс 15-м щыщIэдзауэ 18-м ит ныбжьыщIэхэр.

КъБР-м лъэпкъ Iуэхухэмрэ жылагъуэ проектхэмкIэ и министрым и  къуэдзэ Гергоков Джамболэт Iуэхум хэта щIалэгъуалэм фIыщIэ яхуищIащ. Абы къыхигъэщащ ныбжьыщIэхэм я адэжь щIыналъэр зрагъэцIыхуам и мызакъуэу, хэкужьым щыщ ныбжьэгъу куэди къызэрагъуэтар.

Дунейпсо Адыгэ Хасэм и Iуэхузехьэ Нанэ Лерэ лагерым щыIа щIалэгъуалэм ехъуэхъуащ. Абы жиIащ Iуэхур къызэзыгъэпэщахэм нэхъыщхьэу я мурадар – хамэ къэралхэм щыпсэу ди лъэпкъэгъу ныбжьыщIэхэм я лIакъуэ къуэпсхэм я къежьапIэр егъэщIэнырт, адыгэ щэнхабзэр, хэкужьым хуаIэ пыщIэныгъэр яхъумэнымкIэ ядэIэпыкъуныртё.

 Хамэ къэралхэм я лIыкIуэу щIэблэм я гъусэ нэхъыжьхэм фIыщIэ хуащIащ Iуэхур зи жэрдэм министерствэмрэ Дунейпсо Адыгэ Хасэмрэ я унафэщIхэм, зэхыхьэр шынагъуэншэу, егъэджэныгъэми, зыгъэпсэхугъуэми хуэфащэ гулъытэ хуащIу къызэрызэрагъэпэщам, хьэщIагъэ ин къызэрырахам папщIэ.

Лагерым щыIа щIалэгъуалэм щIыхь тхылъхэмрэ саугъэтхэмрэ иратащ. Зэхыхьэм хэтахэм я нэгу зрагъэужьащ КъБР-м и Музыкэ театрым и артистхэмрэ «Кабардинка» къэрал академическэ къэфакIуэ ансамблым хэтхэмрэ.

Iуэхум и программэм хыхьэу, ныбжьыщIэхэм КъБР-м и Лъэпкъ музейм зыщрагъэплъыхьащ. Ар къызэригъэпэщащ Дунейпсо Адыгэ Хасэм.

Музейм абыхэм щхьэж къыгурыIуэ бзэмкIэ (адыгэбзэкIэ, тыркубзэкIэ, хьэрыпыбзэкIэ) къыщепсэлъащ. Абы ирагъэблэгъащ Къэбэрдей-Балъкъэрым щыпсэухэри хамэ къэралхэм къиIэпхъукIыжауэ ди щIыналъэм ис ди хэкуэгъухэри. ЩIалэгъуалэм музейм и пэшхэм зыщрагъэплъыхьащ, щIыналъэм иса я адэшхуэхэм я тхыдэмрэ щэнхабзэмрэ хагъэгъуазэу. КъыкIэлъыкIуэу, ахэр ирагъэплъащ музейм щекIуэкI гъэлъэгъуэныгъэм хыхьэу, КъБР-м и цIыхубэ сурэтыщI, УФ-м и СурэтыщIхэм я зэгухьэныгъэм хэт, гъуазджэхэмкIэ Европей академием и академик, график цIэрыIуэ Бгъэжьнокъуэ Заурбэч нарт IуэрыIуатэм триухуа и лэжьыгъэхэм.

 Дунейпсо Адыгэ Хасэм и тхьэмадэ Сэхъурокъуэ Хьэутий къыхигъэщащ мыпхуэдэ Iуэхухэм мыхьэнэшхуэ зэраIэр икIи щIэблэм ягу къигъэкIыжащ лъэпкъ тхыдэм щыщ напэкIуэцIхэр.

 - Хэкум къыхуэпабгъэу, щIэхъуэпсу къэгъуэгурыкIуа я адэжьхэр щалъхуа щIыналъэм къекIуэлIэжу я гуращэр зыгъэзэщIэжа, хамэщI щыпсэууэ къэзыгъэзэжа ди къуэшхэмрэ ди шыпхъухэмрэ я махуэшхуэр ноби ягъэлъапIэ, Дунейпсо Адыгэ Хасэм и жэрдэмкIэ къэралым 1997 гъэм шыщхьэуIум и 1-м къищта унафэм тету. 1998 гъэм Урысей Федерацэм и унафэщIхэм я дэIэпыкъуныгъэкIэ, япэу ди хэкуэгъу гупышхуэр къэкIуэжащ – Косовэ автоном щIыналъэм щыщ адыгэ хэхэсхэр, - жиIащ Дунейпсо Адыгэ Хасэм и тхьэмадэ Сэхъурокъуэ Хьэутий. – Тхыдэм дызэбгридзами, хамэщI щыпсэу адыгэхэм я гур адэжь щIыналъэмкIэ къохъуапсэ, хэкужьым къэкIуэжыну къыхуопабгъэ. Хамэ къэрал щыпсэу ди хэкуэгъухэм яхудиIэ пыщIэныгъэр нэхъри дывгъэгъэбыдэ, къэзыгъэзэжыну зи мурад ди лъэпкъэгъухэм дадэвгъэIэпыкъу! Къытхыхьэжу хэкужьым лъабжьэ щызыгъуэтыжа адыгэхэр Тхьэм фригъэфIакIуэ! Кавказ Ищхъэрэм и республикэхэм нобэ щопсэу Косовэ, Тыркум, Сирием, Израилым, Иорданием, Германием, Америкэм и Штат Зэгуэтхэм къикIыжа ди хэкуэгъу мини 5-м щIигъу. Ди лъэпкъэгъухэм я IэщIагъэрэ щIэныгъэкIэ ехъулIэныгъэфIхэр зэраIэр, зыхэсхэм я пщIэ къызэралэжьар гуапэщ.  Къэрал зэмылIэужьыгъуэхэм дыкъыщыхъуами, дуней псом и плIанэпэхэм щыпсэу адыгэхэр дызэрылъытэу, дызэкъуэту, дызэрыщIэу, ди блэкIар тщымыгъупщэу дыпсэунымкIэ, лъэпкъ Iуэхухэр ипэкIэ дгъэкIуэтэнымкIэ щхьэпэщ мыпхуэдэ Iуэху гуапэхэр.

КъинэмыщIауэ, щIалэгъуалэр яшащ модельер-дизайнер цIэрыIуэ Сэралъп Мадинэ и арт-центрым. IэпщIэлъащIэм къигъэщIэрэщIэжа,  XVII лIэщIыгъуэм ди щIыналъэм щыIа зыплъыхьакIуэхэм я сурэтхэм къытрищIыкIыжу Мадинэ зэфIигъэувэжа адыгэ цIыхубз, цIыхухъу фэилъхьэгъуэхэр ныбжьыщIэхэм щIэщыгъуэ ящыхъуащ. ЛIэщIыгъуэхэм, щIыналъэхэм къыпхашу яхъума лъэпкъ щэнхабзэ щIэинхэр зэрыуасэншэр зыхащIащ абыхэм.

Зы тхыдэ, щэнхабзэ, анэдэлъхубзэ зиIэ щIэблэр зэпсэлъащ, ахэр зэрыцIыхунымкIэ, зэкъуэувэнымкIэ зэхыхьэр щхьэпэ хъуащ.

ТЕКIУЖЬ Заретэ.