Зым и дежкIи щэхукъым жэрдэмщIакIуэ щIалэгъуалэр къызэрыхыхьэм и фIыгъэкIэ иджырей къэрал управленэм жыджэру зэрызихъуэжыр. Абы и щапхъэу къэпхь хъунущ ПФР-мрэ ФСС-мрэ зэхагъэхьэжу, 2023 гъэм къызэрагъэпэща Урысейм и Социальнэ фондыр (СФР). Нобэ фондыр щIалэгъуалэм зэрадэлажьэмкIэ къэрал структурэхэм япэ итщ, абы къищынэмыщIауэ, IуэхущIапIэм езым и ЩIалэгъуалэ совет къыщызэрагъэпэщащ.
СФР-м и къудамэу Къэбэрдей-Балъкъэр Республикэм щыIэм и унафэщIым и дэIэпыкъуэгъу, ЩIалэгъуалэ советым и унафэщI Джэш Марианнэ зэрыжиIэмкIэ, мыхьэнэшхуэ иIэщ лэжьакIуэ ныбжьыщIэхэр фондым и волонтёр къалэным хэшэным: «Сабий пособиехэм, пенсэхэм, къинэмыщIхэм я мызакъуэу, цIыхум социальнэу къызэрыщхьэщыж Iэмал псоми долэжь. Абы ЩIалэгъуалэ советым хэтхэр хуегъасэ гущIэгъулыуэ щытыным, хуэныкъуэм, гъунэгъум, благъэм дэIэпыкъун зэрыхуейм, абы гуапагъэрэ фIыщIэу къыпэкIуэм нэхъыбэм трегъэгушхуэ. НобэкIэ ди зэгухьэныгъэм цIыху 21-рэ хэтщ. Ахэр Социальнэ фондым и къудамэ зэмылIэужьыгъуэхэм я лэжьакIуэ нэхъ жыджэрхэрщ. Абыхэм я фIыгъэкIэ Iэмал диIэщ лэжьыгъэм и унэтIыныгъэ псори къызэщIэдубыдэну, абыхэмкIэ цIыхухэм сэбэп дахуэхъуну. СФР-м и унафэщI Бакъ Николай и нэIэ щIэтщ ди зэгухьэныгъэр икIи щIалэгъуалэм къыхалъхьэ жэрдэм псори къыддеIыгъ», - жеIэ Марианнэ.
ЩIалэгъуалэ советым и лэжьыгъэр федеральнэ рейтингым къыщалъытэ унэтIыныгъэ нэхъыщхьиблыр и лъабжьэу зэтраухуащ. Абыхэм ящыщщ хэкупсагъэм епха лэжьыгъэр, СВО-м хэтхэм защIэгъэкъуэныр, волонтёрствэмрэ псапэ щIэнымрэ, экологие, спорт, егъэджэныгъэ, щэнхабзэ проектхэр.
Къудамэхэм я лэжьакIуэ ныбжьыщIэхэр щIэх-щIэхыурэ хэтщ дзэм къулыкъу щызыщIэхэм я унагъуэхэр дэIыгъыным, фронтым дэIэпыкъуным хуэунэтIа социальнэ проектхэм.
Апхуэдэуи, зэпымыууэ ящI зауэлIхэм окопэхэм къыщагъэсэбэпыфыну шэху уэздыгъэхэр, хуабэмрэ нэхумрэ щамыгъэщIэн папщIэ, зауэ губгъуэм итхэм зэрызыщIахъумэ сеткэхэр хузэIуащэ. Абыхэм дзэ Iуэху хэхар щекIуэкI щIыпIэхэм хьэлъэ тонн 20-м щIигъу яутIыпщакIэщ. 2026 гъэм и мазаем СВО-м хэтхэм я бын, Донецк, Луганск цIыхубэ республикэхэм, Запорожскэ, Херсон областхэм къикIа ныбжьыщIэ 3700-м щIигъум папщIэ хэкупсэ программэ ин къызэрагъэпэщауэ щытащ.
КъимыдэкIэ, щIэх-щIэхыурэ хэтщ «Сабийр школым хуэгъэхьэзыр» акцэми: а проектым ипкъ иткIэ, 2022 гъэм къыщыщIэдзауэ 2026 гъэ пщIондэ абыхэм зэхуахьэсащ школакIуэхэм къагъэсэбэпын Iэмэпсымэ зэхэлъу 3000-м щIигъу. ЩIалэгъуалэ советым и лэжьыгъэм и къалэн нэхъыщхьэу сытым дежи щытщ экологием епха Iуэхумрэ хэкупсэ гъэсэныгъэмрэ. Волонтёрхэр жыджэру хэтщ «Фэеплъ жыг хадэ», «Фэеплъ эстафетэ», «Блокадэ щIакхъуэ», «Георгий лентIыр», «Фэеплъым и шэху уэздыгъэ» республикэ акцэ нэхъыщхьэхэм.
- Дэ зэи дыкъэувыIэркъым, сэри зызгъэпсэхуркъым, си унафэм щIэтхэми апхуэдэ Iэмал естыркъым, - жеIэ советым и унафэщIым. - Тхьэмахуэ къэс зэхыхьэхэр идогъэкIуэкI: физкультурэ, щэнхабзэ, псапащIэ Iуэхухэр. Зэпымыууэ Сабий унэхэм, Сабий цIынэхэм я унэм докIуэ, Волонтёр, доброволец IуэхухэмкIэ щIыналъэ центрым быдэу дыдолажьэ. Къыхэгъэщыпхъэщ республикэм и адрей щIалэгъуалэ зэгухьэныгъэхэм быдэу дазэрыпыщIари.
Джэш Марианнэ «Пэрытхэм я зэщIэхъееныгъэм» и щIыналъэ къудамэм и гъэсакIуэщ икIи абыхэм я проектхэм зэпымыууэ хэтщ. «Дэ сыт щыгъуи «Пашэхэм» дакъуэтщ жысIэмэ, пцIы супсынукъым. Сыт щхьэкIэ жыпIэмэ, абыхэм къызэрагъэпэщ зэхыхьэшхуэхэр ядыдоIыгъ. Апхуэдэ дыдэу дадолажьэ КъБР-м ЩIалэгъуалэм я IуэхухэмкIэ и министерствэми, фIыщIэ яхудощI абыхэм зэрызыкъытщIагъа-къуэм, къетхьэжьэ Iуэхухэр къызэрыддаIыгъым папщIэ, - къыхегъэщ Марианнэ.
СФР-м и лэжьакIуэ ныбжьыщIэхэм я лэжьыгъэм папщIэ мызэ-мытIэу саугъэтхэр къыхуагъэфэщащ. Зэрыла-жьэрэ илъэс фIэкIа мыхъуауэ, ар щытекIуащ «Илъэсым и волонтёр» зэпеуэм (III увыпIэ). НобэкIэ советым къыхуагъэфэщащ КъБР-м ЩIыуэпс хъугъуэфIыгъуэхэмрэ экологиемкIэ и министерствэм, Лэжьыгъэмрэ цIыхухэм социальнэу къащхьэщыжынымкIэ и министерствэм къабгъэдэкI щытхъу тхылъхэр. Ахэр къыпэкIуащ Хэку зауэшхуэм и ветеранхэм зэрадэIэпыкъум, нэгъуэщI IуэхущIапIэхэмрэ цIыхухэмрэ зэрызыщIагъакъуэм.
ЩIалэгъуалэ жыджэрхэм я пашэ пщащэми и зэфIэкIыр щIыналъэ утыкум къыщалъытащ. Джэш Марианнэ и закъуэщ СФР-м и къудамэу Къэбэрдей-Балъкъэр Республикэм щыIэм щылажьэхэм ящыщу «СВО-м щыIэхэм зэрадэIэпыкъум папщIэ» медалыр зыхуагъэфэщар, 2024 гъэм ар республикэм и «Илъэсым и волонтёру» къалъытащ, «ЦIыхубэ фронт. ТекIуэныгъэм папщIэ» бгъэхэIу дамыгъэри къратащ.
«Дэ зэпымыууэ псапащIэу дадоIэпыкъу дзэ Iуэху хэхам хэтхэм, - жеIэ Марианнэ. – ИкIи ар къалэн къытщащIа Iуэхуукъым къызэрытщыхъур, атIэ ди советым иригъэкIуэкI лэжьыгъэм и лъабжьэущ къызэрытлъытэр».
ЩIалэгъуалэ советым республикэм мыхьэнэшхуэ зиIэ къалэни щегъэзащIэ IэщIагъэм епхауэ. Илъэс къэс IуэхущIапIэ зэмылIэужьыгъуэхэм я лIыкIуэхэр зыхэт семинархэр ирагъэкIуэкI, IэщIагъэлI ныбжьыщIэхэм я щIэныгъэм щыхагъахъуэ. урысейм и къэрал хабзэхэм халъхьэ зэхъуэкIыныгъэхэм къарыкIыр IэщIагъэлIхэм гурагъаIуэ. 2022 гъэ лъандэрэ КъБР-м жыджэру щагъэзащIэ «ЩIалэгъуалэ политикэм зегъэужьын» къэрал программэр, абы ипкъ иткIэ волонтёр унэтIыныгъэ зэмылIэужьыгъуэхэм заужь: «Экологие», «Щэнхабзэ», «Медиа», «Спорт», «Кибер», нэгъуэщIхэми.
Зи гугъу тщIы ЩIалэгъуалэ советым и лэжьакIуэхэр жыджэру хэтщ республикэ, урысейпсо грант зэпеуэхэм. Апхуэдэу, Прохладнэ, Аруан районхэм щыщ щIалэгъуалэм я лIыкIуэхэр мызэ-мытIэу щытекIуащ «Мэшыкъуэ» Кавказ Ищхъэрэ щIалэгъуалэ форумым хиубыдэ ЩIалэгъуалэ проектхэм я урысейпсо зэпеуэм.
СФР-м и ЩIалэгъуалэ советыр щапхъэ наIуэщ къэрал къулыкъущIапIэхэм IэщIагъэлI ныбжьыщIэхэр социальнэ мыхьэнэ зиIэ лэжьыгъэхэм купщIафIэу зэрыхашэфынумкIэ.
